Ευρωπαϊκές αρχές ξετυλίγουν υπόθεση εκτεταμένων υπερκοστολογήσεων και αδιαφάνειας εκατομμυρίων
Ένα νέο, πολυδαίδαλο σκάνδαλο με επίκεντρο την προμήθεια «ψηφιακών» και «έξυπνων» υδρομέτρων φαίνεται πως παίρνει διαστάσεις σε εθνικό επίπεδο, με τις ευρωπαϊκές και ελληνικές ελεγκτικές αρχές να ερευνούν πιθανή κατασπατάληση κοινοτικών κονδυλίων που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να ξεπερνά ακόμη και τα 500 εκατ. ευρώ.
Στο στόχαστρο βρίσκονται δεκάδες δήμοι και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, οι οποίοι μέσω απευθείας αναθέσεων και διαγωνισμών φέρονται να προμηθεύτηκαν υδρόμετρα σε τιμές πολλαπλάσιες της πραγματικής τους αξίας. Παρότι στην αγορά οι συσκευές κοστολογούνται σε πολλές περιπτώσεις κάτω των 30 ευρώ, αρκετοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης φέρονται να κατέβαλαν από 115 έως και 300 ευρώ το τεμάχιο, ενώ σε περιπτώσεις που εξετάζονται η τιμή φέρεται να εκτοξεύτηκε στα 282 ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με την επικεφαλής Λάουρα Κοβέσι, εξετάζει το ενδεχόμενο να ανοίξει επίσημη έρευνα, ενώ ήδη η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Διαφθοράς έχουν σχηματίσει δικογραφία για την υπόθεση. Στο υλικό των ερευνητών περιλαμβάνονται καταθέσεις αξιωματούχων της OLAF, οι οποίοι κάνουν λόγο για «δάνειες εκπτώσεις», προδιαγραφές κομμένες και ραμμένες ώστε να εξυπηρετούν συγκεκριμένα εταιρικά συμφέροντα και τιμές «που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν ούτε σε έργα υψηλής τεχνολογίας».
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της ΔΕΥΑ Κιλκίς, που αγόρασε 7.716 υδρόμετρα προς 282 ευρώ το καθένα, την ώρα που στην Κύπρο παρόμοιος εξοπλισμός πωλούνταν μόλις 83 ευρώ. Αντίστοιχες υπερτιμολογήσεις εξετάζονται και στις ΕΥΑ Θέρμης και Κορυδαλλού.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μεγάλο μέρος των επίμαχων προμηθειών πέρασε απαρατήρητο από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς επειδή εντάχθηκε σε απευθείας αναθέσεις μικρής αξίας, οι οποίες δεν απαιτούσαν προσυμβατικό έλεγχο. Η πρακτική αυτή φαίνεται πως εφαρμόστηκε συστηματικά από περίπου τους μισούς δήμους της χώρας, εκτοξεύοντας το συνολικό κόστος σε δυσθεώρητα ποσά.
Την ίδια ώρα, ευρωπαϊκές υπηρεσίες εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο να κριθούν μη επιλέξιμες προς χρηματοδότηση ορισμένες εγκαταστάσεις υδρομέτρων, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταλογισμούς εις βάρος των δήμων. Οι ελληνικές αρχές καλούνται, σύμφωνα με την OLAF, να ενημερώσουν άμεσα την Κομισιόν για την πορεία του έργου και να προχωρήσουν σε θεσμικές προσαρμογές.
Καθώς οι έρευνες επεκτείνονται και συνενώνονται σε ένα ενιαίο φάκελο, οι εμπλεκόμενοι οργανισμοί τηρούν στάση αναμονής. Κανείς δεν μπορεί ακόμη να εκτιμήσει το πλήρες μέγεθος του δυνητικού σκανδάλου, όμως το πολιτικό και θεσμικό ερώτημα παραμένει: πώς ένα τόσο εκτεταμένο πλέγμα προμηθειών κατόρθωσε να λειτουργεί για χρόνια χωρίς να σημάνει κανείς συναγερμός.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μελετά τα δεδομένα και αναμένεται να αποφασίσει αν θα αναλάβει επίσημα την υπόθεση, η οποία απειλεί να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα διαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων στη χώρα.
