Η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού ανοίγει τον δρόμο για την ανάδειξη της ιστορίας και των ευρημάτων των ομαδικών τάφων
Ως σημαντικό βήμα για τη διατήρηση και ανάδειξη της σύγχρονης ιστορίας χαρακτήρισε ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης την απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού να χαρακτηρίσει το Πάρκο Εθνικής Αντίστασης ως Ιστορικό Τόπο.
Η απόφαση υπογράφηκε από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία που είχε ξεκινήσει τον περασμένο Μάιο, μετά τη σχετική εισήγηση της Διεύθυνσης Προστασίας και Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη είχαν τα αρχαιολογικά ευρήματα που ήρθαν στο φως τον Νοέμβριο του 2024, όταν κατά τη διάρκεια εργασιών ανάπλασης στις Συκιές εντοπίστηκαν 46 ανθρώπινοι σκελετοί σε ομαδικούς τάφους, σε δημοτικό οικόπεδο βόρεια του Μνημείου του Επταπυργίου.
Η ιστορία πίσω από τα ευρήματα
Οι ταφές χρονολογούνται στην περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, μεταξύ 1946 και 1949, ενώ ιστορικές αναφορές συνδέουν την περιοχή με εκτελέσεις κρατουμένων του Γεντί-Κουλέ, μετά από αποφάσεις έκτακτων Στρατοδικείων.
Το οικόπεδο είχε διαμορφωθεί από το 1983 σε Πάρκο Εθνικής Αντίστασης, ενώ το 1997 τοποθετήθηκε μνημειακή στήλη στη μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.
«Πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση που ανοίγει το δρόμο για την ανάδειξη της ιστορικότητας της περιοχής, της ίδιας της σύγχρονης ιστορίας, την οποία οφείλουμε όχι μόνο να τη διατηρήσουμε ως μνήμη αλλά και να την αναδείξουμε με κάθε τρόπο», δήλωσε ο Σίμος Δανιηλίδης.
Ο δήμαρχος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και της αρχαιολόγου Σταυρούλας Τζεβρένη.
Νέες ανασκαφές και παρεμβάσεις
Μετά την υπουργική απόφαση, ο Δήμος Νεάπολης-Συκεών προχωρά στον σχεδιασμό των επόμενων ενεργειών για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της περιοχής.
Όπως ανέφερε ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Στέλιος Γκατζές, πλέον ανοίγει ο δρόμος για την ολοκλήρωση της ανάπλασης και τον εμπλουτισμό του Πάρκου με πράσινο, αλλά και για τον σχεδιασμό νέων παρεμβάσεων σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Στα σχέδια της δημοτικής αρχής περιλαμβάνεται η επέκταση των ανασκαφών σε παρακείμενο δημοτικό οικόπεδο, αλλά και σε άλλα σημεία όπου δεν υπάρχουν τεχνικά ή νομικά κωλύματα. Παράλληλα, ο Δήμος εξετάζει το ενδεχόμενο μελλοντικών ερευνών και στους γύρω δρόμους, μετά την παρέλευση του χρονικού διαστήματος που προβλέπει η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία για έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Ο κ. Δανιηλίδης, επικαλούμενος στοιχεία του ιστορικού της πόλης Σπύρου Κουζινόπουλου και τη σχετική βιβλιογραφία, ανέφερε ότι οι εκτελέσεις στην περιοχή φέρεται να έφτασαν περίπου τις 400, καθώς είχε εξελιχθεί σε τόπο εκτελέσεων.
Στο επίκεντρο η ταυτοποίηση μέσω DNA
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ταυτοποίηση των ανθρώπινων λειψάνων. Ήδη 87 άτομα από όλη την Ελλάδα έχουν εγγραφεί στον κατάλογο για τη διενέργεια εξετάσεων DNA, αριθμός που συνεχίζει να αυξάνεται.
Ο Δήμος αναζητά φορέα που θα αναλάβει τη διαδικασία, ώστε να γίνει διασταύρωση των αποτελεσμάτων με τις οικογένειες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης συγγενικής σχέσης, τα οστά θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν οι συγγενείς, να τους παραδοθούν.
Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία ενός νέου, σεμνού μνημείου στο σημείο των ομαδικών τάφων, όπου θα μπορούν να εναποτεθούν τα λείψανα όσων δεν ταυτοποιηθούν ή δεν αναζητηθούν από συγγενείς.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η δημιουργία ιστορικού μουσείου, ώστε η περιοχή να αποτελέσει έναν οργανωμένο χώρο μνήμης και γνώσης για μια κρίσιμη περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
