Η παρέμβαση στις Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου παραδόθηκε στον Δήμο Αθηναίων με δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση
Νέα εικόνα αποκτά τη νύχτα ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους περιπάτους της Αθήνας, μετά την εγκατάσταση 125 νέων ιστών φωτισμού στις οδούς Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου. Το έργο, που υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση και σχεδιάστηκε από την Ελευθερία Ντεκώ, παραδόθηκε στον Δήμο Αθηναίων, με στόχο την ανάδειξη της διαδρομής γύρω από την Ακρόπολη χωρίς αλλοίωση του μνημειακού χαρακτήρα της περιοχής.
Η νέα μελέτη φωτισμού σχεδιάστηκε με βασική αρχή τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση στο ιστορικό και φυσικό τοπίο γύρω από τον Ιερό Βράχο. Οι νέες υποδομές εντάσσονται διακριτικά στον χώρο, ενισχύοντας τόσο τη λειτουργικότητα όσο και τη βραδινή εμπειρία κατοίκων και επισκεπτών.
Το έργο παραδόθηκε στον Δήμο Αθηναίων από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου, το βράδυ της Δευτέρας 5 Οκτωβρίου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα και της σχεδιάστριας φωτισμών Ελευθερίας Ντεκώ.
Συνέχεια των παρεμβάσεων στην Ακρόπολη
Ο Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου συνέδεσε το νέο έργο με τις προηγούμενες παρεμβάσεις που έχει υποστηρίξει το Ίδρυμα Ωνάση στην περιοχή, μεταξύ των οποίων ο φωτισμός της Ακρόπολης, η αναβάθμιση της προσβασιμότητας στον Ιερό Βράχο και η απτική διαδρομή.
Όπως ανέφερε, η συνεργασία με την Ελευθερία Ντεκώ συνεχίζεται «με την ίδια ευαισθησία απέναντι στο ιστορικό και φυσικό περιβάλλον», υπογραμμίζοντας ότι για το Ίδρυμα Ωνάση «ο πολιτισμός είναι ζήτημα δημοκρατίας και η πολιτιστική κληρονομιά πρέπει να είναι ανοιχτή σε όλους».
Παράλληλα, χαρακτήρισε καθοριστική τη σταθερή συνεργασία του Ιδρύματος με το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Αθηναίων, ώστε αντίστοιχες πρωτοβουλίες να μπορούν να υλοποιούνται.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι ένας από τους πλέον εμβληματικούς και δημοφιλείς αστικούς περιπάτους της πρωτεύουσας αποκτά με τον νέο φωτισμό διαφορετικό χαρακτήρα. Όπως τόνισε, η συγκεκριμένη διαδρομή δεν αποτελεί απλώς μια περιήγηση ανάμεσα σε μνημεία, αλλά ένα «πραγματικό πολιτισμικό και κοινωνικό περιβάλλον» που αποτυπώνει τη διαδρομή της Αθήνας μέσα στους αιώνες.
Σύμφωνα με την ίδια, έξι χρόνια μετά τον νέο φωτισμό του Ιερού Βράχου ολοκληρώνεται ουσιαστικά ένας κύκλος παρεμβάσεων με τον φωτισμό των δρόμων που τον περιβάλλουν, και πάλι με δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση και σχεδιασμό της Ελευθερίας Ντεκώ. Βασική αρχή, όπως επισήμανε, ήταν η ελάχιστη δυνατή επέμβαση και ο απόλυτος σεβασμός στον μνημειακό χαρακτήρα της περιοχής.
Χάρης Δούκας: «Ένα τέτοιο τοπόσημο χρειάζεται φως»
Στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της διαδρομής αναφέρθηκε και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, χαρακτηρίζοντας τον περίπατο γύρω από την Ακρόπολη μία από τις πιο αναγνωρίσιμες διαδρομές στον κόσμο, όπου κάτοικοι και επισκέπτες κινούνται δίπλα στην Ιστορία και η σύγχρονη Αθήνα συναντά τη μνήμη της.
«Ένα τέτοιο τοπόσημο χρειάζεται φως. Όχι φως που επιβάλλεται, αλλά φως που αναδεικνύει. Που συνομιλεί με τον χώρο και, κυρίως, τον σέβεται», τόνισε.
Ο δήμαρχος σημείωσε ακόμη ότι ο Δήμος Αθηναίων παραλαμβάνει το έργο και αναλαμβάνει τη συντήρηση και την προστασία του, επισημαίνοντας ότι η αξία μιας παρέμβασης δεν κρίνεται μόνο κατά την παράδοσή της αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο εντάσσεται διαχρονικά στην καθημερινότητα της πόλης.
Ιστοί πέντε μέτρων και φωτισμός που δεν ανταγωνίζεται την Ακρόπολη
Η Ελευθερία Ντεκώ εξήγησε ότι η ίδια φιλοσοφία που εφαρμόστηκε στον φωτισμό των μνημείων το 2020 ακολουθήθηκε και στη διαδρομή γύρω από αυτά: περιορισμός των περιττών στοιχείων και ανεμπόδιστη θέα προς τα μνημεία.
Ο φωτισμός βασίζεται σε φωτιστικά σώματα τοποθετημένα επάνω σε ιστούς ύψους πέντε μέτρων, λιτού και διαχρονικού σχεδιασμού. Οι ιστοί έχουν ειδική απόχρωση άμμου, ώστε να παραμένουν διακριτικοί κατά τη διάρκεια της ημέρας και να εναρμονίζονται με την πέτρα και τα υπόλοιπα υλικά του αρχαιολογικού τοπίου.
Το φως είναι θερμό, αντίστοιχο με εκείνο των τειχών, ενώ η έντασή του έχει επιλεγεί ώστε να μην ανταγωνίζεται τον φωτισμό της Ακρόπολης και των μνημείων της.
Όπως ανέφερε η σχεδιάστρια, στόχος ήταν να εξασφαλιστεί επαρκής και ευχάριστος φωτισμός τόσο για μια βραδινή βόλτα όσο και για έναν μοναχικό περίπατο, χωρίς να διακόπτεται η σύνδεση του επισκέπτη με το αρχαίο παρελθόν.
Οι 106 ιστοί μπήκαν σε υπάρχουσες θέσεις
Συνολικά εγκαταστάθηκαν 125 νέοι ιστοί φωτισμού. Από αυτούς, οι 106 τοποθετήθηκαν σε ήδη υπάρχουσες θέσεις και μόλις 19 σε νέα σημεία.
Όλοι χωροθετήθηκαν στην πλευρά των κτιρίων, ώστε να διατηρείται ανεμπόδιστη η θέα προς τον Παρθενώνα. Ο σχεδιασμός τους παραμένει λιτός, ενώ η απόχρωση της άμμου επιλέχθηκε για να επιτυγχάνεται αρμονική ένταξη στο περιβάλλον.
Σε επιλεγμένα σημεία ο φωτισμός διαμορφώθηκε έτσι ώστε να αναδεικνύει καλύτερα και επιμέρους στοιχεία του αρχαιολογικού τοπίου.
Στο παράπλευρο μονοπάτι της Διονυσίου Αρεοπαγίτου και στην οδό Θεωρίας τοποθετήθηκαν επίσης χαμηλά φωτιστικά σώματα, προκειμένου να ενισχυθούν τα επίπεδα φωτισμού. Παράλληλα, εφαρμόστηκε ήπιος φωτισμός στη φύτευση σε σημεία που μέχρι σήμερα παρέμεναν σκοτεινά.
Στο πλαίσιο της παρέμβασης φωτίστηκαν για πρώτη φορά και αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων η ρωμαϊκή δεξαμενή λίγο πριν από την είσοδο του Ηρωδείου.
Απομακρυσμένος έλεγχος και περιορισμός της φωτορύπανσης
Τα νέα φωτιστικά σώματα διαθέτουν μεγάλη διάρκεια ζωής, ενώ η λειτουργία τους μπορεί να ελέγχεται και να ρυθμίζεται απομακρυσμένα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων.
Ειδικοί φακοί και εξαρτήματα έχουν χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό της θάμβωσης και της φωτορύπανσης. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μεγαλύτερη ομοιομορφία στον φωτισμό, βελτιώνεται η ασφάλεια των πεζών και αναβαθμίζεται η εμπειρία της διαδρομής, χωρίς το τεχνητό φως να υπερισχύει του ίδιου του τοπίου.
Ένας κύκλος έργων με την υπογραφή της Ελευθερίας Ντεκώ
Η παράδοση του έργου ολοκληρώνει συμβολικά έναν κύκλο παρεμβάσεων στην περιοχή της Ακρόπολης, με στόχο την ανάδειξη του μνημειακού και περιβάλλοντος χώρου, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αναβάθμιση της εμπειρίας κατοίκων και επισκεπτών.
Η νέα παρέμβαση συνδέεται με προηγούμενα έργα που φέρουν επίσης την υπογραφή της Ελευθερίας Ντεκώ και υλοποιήθηκαν με τη στήριξη του Ιδρύματος Ωνάση.
Το 2020 η σχεδιάστρια είχε επιμεληθεί τον ανανεωμένο φωτισμό του Ιερού Βράχου και των μνημείων του, έργο του Υπουργείου Πολιτισμού που πραγματοποιήθηκε με δωρεά και ανάθεση του Ιδρύματος Ωνάση.
Πιο πρόσφατα σχεδίασε και τον φωτισμό του γλυπτού του Κ. Π. Καβάφη στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, έργου του γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνου.
