Στα 55 ευρώ ανά τόνο η χρέωση από το 2027, ενώ εκκρεμεί η επιστροφή εκατοντάδων εκατομμυρίων στην Αυτοδιοίκηση
Αυξανόμενες πιέσεις στους προϋπολογισμούς των δήμων και πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους πολίτες προκαλεί το Τέλος Ταφής απορριμμάτων, με τις παρατάξεις της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) να ζητούν την κατάργησή του και την άμεση επιστροφή των πόρων που έχουν ήδη εισπραχθεί. Σύμφωνα με τον Α΄ αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, το 35% των δήμων, δηλαδή 116 από τους 332 της χώρας, έχει προχωρήσει σε αυξήσεις δημοτικών τελών εξαιτίας των πρόσθετων οικονομικών βαρών.
Στα 55 ευρώ ανά τόνο το Τέλος Ταφής από το 2027
Το οικονομικό βάρος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν το Τέλος Ταφής θα διαμορφωθεί στα 55 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων που οδηγούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής.
Η επιβάρυνση μεταφέρεται ουσιαστικά στους δήμους και, μέσω των ανταποδοτικών τελών καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού, μπορεί να επηρεάσει άμεσα τους λογαριασμούς των δημοτών.
Το τέλος θεσπίστηκε με νόμο του 2021, με αρχική χρέωση 20 ευρώ ανά τόνο από το 2022 και σταδιακή αύξηση τα επόμενα χρόνια. Για το 2026 προβλέπεται χρέωση 45 ευρώ ανά τόνο, ενώ από το 2027 το ποσό ανεβαίνει στα 55 ευρώ και παραμένει σταθερό.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει και την αντίφαση που επισημαίνεται μεταξύ της κυβερνητικής πολιτικής μείωσης της φορολογίας και των αυξημένων οικονομικών επιβαρύνσεων που αντιμετωπίζουν οι δημότες μέσω της Αυτοδιοίκησης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε τηλεοπτική του παρέμβαση σε σταθμό του Φαλήρου, αναφέρθηκε στη μείωση 91 φόρων επί διακυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, την ώρα που το κόστος διαχείρισης των απορριμμάτων εξακολουθεί να πιέζει τα δημοτικά οικονομικά.
Κωνσταντέλλος: Αυξήσεις τελών στο 35% των δήμων
Την έκταση του προβλήματος αποτύπωσε ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο οποίος, παρουσιάζοντας τη δυσμενή οικονομική κατάσταση των δήμων, υπογράμμισε ότι το 35% των δημοτικών αρχών έχει ήδη προχωρήσει σε αυξήσεις ανταποδοτικών τελών λόγω του Τέλους Ταφής.
Το ποσοστό αντιστοιχεί σε περίπου 116 από τους 332 δήμους της χώρας, καταδεικνύοντας τις συνέπειες της συγκεκριμένης επιβάρυνσης τόσο στη λειτουργία των ΟΤΑ όσο και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Για τις δημοτικές αρχές, το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στην καταβολή του τέλους, αλλά επεκτείνεται και στην καθυστέρηση επιστροφής των εισπραχθέντων ποσών, τα οποία προορίζονται για την ενίσχυση της ανακύκλωσης και τη βελτίωση της διαχείρισης απορριμμάτων.
Εκκρεμεί η επιστροφή 300 εκατ. ευρώ στους δήμους
Η κυβέρνηση, διά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει εξαγγείλει την επιστροφή 300 εκατ. ευρώ από τα έσοδα του Τέλους Ταφής προς την Αυτοδιοίκηση.
Η απόδοση των πόρων προβλέπεται να γίνει σε είδος, μέσω επενδύσεων και προμήθειας εξοπλισμού ανακύκλωσης, όπως απορριμματοφόρα και μπλε κάδοι.
Ωστόσο, η εξαγγελία αφορά αποκλειστικά τα έσοδα της περιόδου 2022-2024, ενώ, σύμφωνα με τις επισημάνσεις της Αυτοδιοίκησης, η απόδοσή τους εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Η καθυστέρηση δημιουργεί πρόσθετο χρηματοδοτικό κενό, καθώς οι δήμοι καλούνται να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους είτε περιορίζοντας διαθέσιμους πόρους από τις λειτουργικές τους δαπάνες είτε αυξάνοντας τα δημοτικά τέλη.
Μάλιστα, στο ψήφισμα της πλειοψηφούσας παράταξης της ΚΕΔΕ επισημαίνεται ότι τα συνολικά έσοδα από το Τέλος Ταφής για την περίοδο 2022-2024 ανέρχονται σε περίπου 320 εκατ. ευρώ, ποσό μεγαλύτερο από εκείνο της κυβερνητικής εξαγγελίας.
Κοινή διεκδίκηση από τις παρατάξεις της ΚΕΔΕ
Η κατάργηση του Τέλους Ταφής και η επιστροφή των εισπραχθέντων πόρων αποτελούν κοινό αίτημα των παρατάξεων της ΚΕΔΕ, όπως αποτυπώνεται στα επιμέρους ψηφίσματά τους.
Παρά τις πολιτικές διαφοροποιήσεις, οι παρατάξεις συγκλίνουν στην ανάγκη οικονομικής ελάφρυνσης των δήμων και ενίσχυσης των υποδομών διαχείρισης απορριμμάτων.
Η πλειοψηφούσα παράταξη «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι», με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Λάζαρο Κυρίζογλου, ζητά την «κατάργηση του τέλους ταφής κι επιστροφή των πόρων που έχουν ήδη εισπραχθεί στους Δήμους, για υλοποίηση έργων κι αγορά εξοπλισμού για την ανακύκλωση».
Παράλληλα, θέτει ζήτημα καθορισμού σαφούς χρονοδιαγράμματος απόδοσης των χρημάτων, επισημαίνοντας ότι «το τέλος ταφής επιβαρύνει άδικα τους Δήμους, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί παντού οι αναγκαίες υποδομές, το προσωπικό και η χρηματοδότηση».
Προσφυγή της ΚΕΔΕ και 164 δήμων στο ΣτΕ
Στο ίδιο ψήφισμα υπενθυμίζεται η προσφυγή της ΚΕΔΕ και 164 δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αίτημα την κατάργηση του τέλους.
Η παράταξη Κυρίζογλου ζητά οι πόροι που έχουν συγκεντρωθεί να επιστραφούν άμεσα στους δήμους και στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δράσεις πρόληψης, χωριστής συλλογής, ανακύκλωσης, επαναχρησιμοποίησης και εφαρμογής του συστήματος «Πληρώνω όσο Πετάω».
«Για την περίοδο 2022–2024 έχουν συγκεντρωθεί περίπου 320 εκατ. ευρώ· η απόδοσή τους δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο», τονίζεται χαρακτηριστικά στο ψήφισμα.
Δούκας: Να καταργηθεί το «άδικο και τιμωρητικό» τέλος
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, η οποία συνδέει την επιβάρυνση των δήμων με τις συνολικές επιδόσεις της χώρας στη διαχείριση των απορριμμάτων.
Στο ψήφισμά της καλεί την κυβέρνηση να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για την κατάσταση στον συγκεκριμένο τομέα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τα επίπεδα ανακύκλωσης.
Η παράταξη ζητά νέο σχεδιασμό στη διαχείριση απορριμμάτων, που δεν θα μεταφέρει το κόστος στους δήμους και στους πολίτες, καθώς και την «άμεση κατάργηση του άδικου και τιμωρητικού τέλους ταφής, το οποίο έρχεται να επιβαρύνει τους ήδη οικονομικά βεβαρημένους δημότες».
Αντίστοιχη θέση διατυπώνει και η «Λαϊκή Συσπείρωση», η οποία ζητά την «κατάργηση του τέλους ταφής που έχει επιβαρύνει υπέρογκα τους προϋπολογισμούς των Δήμων και των οφειλών από αυτών που έχουν σωρευτεί».
Με το κόστος ανά τόνο να αυξάνεται περαιτέρω το 2027 και σημαντικούς πόρους να παραμένουν προς απόδοση, το Τέλος Ταφής εξελίσσεται σε κεντρικό πεδίο διεκδίκησης της Αυτοδιοίκησης, με άμεσες συνέπειες για τη χρηματοδότηση των δήμων και τις επιβαρύνσεις των πολιτών.
