Η έκθεση θεσσαλικών αποσταγμάτων στο Μετρό Συντάγματος ως αφετηρία για μια νέα ανάγνωση της ελληνικής παραγωγής, από την παράδοση και την υγεία έως την προστιθέμενη αξία στην οικονομία.
Με φόντο την έκθεση θεσσαλικών αποσταγμάτων στο Μετρό του Συντάγματος, η Περιφέρεια Θεσσαλίας επέλεξε να φέρει στο κέντρο της Αθήνας όχι απλώς προϊόντα, αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία παραγωγής. Μια φιλοσοφία που συνδέει την παράδοση της υπαίθρου με τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και επανατοποθετεί τα αποστάγματα στον ρόλο που ιστορικά είχαν: ως φορείς γνώσης, διατροφής και υγείας.
Από αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε και η παρέμβαση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για μια βαθιά παρεξήγηση γύρω από τα ελληνικά αποστάγματα.
«Τα αποστάγματα είναι ολόκληρη η ιστορία κάθε τόπου», σημείωσε, τονίζοντας ότι η Θεσσαλία κατέχει τεράστιο μέρος αυτής της ιστορίας, αλλά συχνά αντιμετωπίζεται επιφανειακά.
Η έκθεση ως αφετηρία, όχι ως βιτρίνα
Η έκθεση στο Σύνταγμα δεν σχεδιάστηκε ως μια απλή παρουσίαση προϊόντων. Αντίθετα, αποτέλεσε την αφετηρία ενός δημόσιου διαλόγου για το τι σημαίνει ελληνική παραγωγή σήμερα. Σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους σταθμούς της χώρας, τα θεσσαλικά αποστάγματα βγήκαν από το ράφι και μπήκαν στον δημόσιο χώρο, εκεί όπου συναντούν τον καταναλωτή, τον πολίτη και την καθημερινότητα.
Συμμετέχουν αποστακτήρια από όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Θεσσαλίας, αναδεικνύοντας ένα ενιαίο παραγωγικό οικοσύστημα: από τον αμπελώνα και την πρώτη ύλη, μέχρι τη γνώση της απόσταξης και τη σύγχρονη επιστημονική τεκμηρίωση.
Η επιλογή του χώρου είχε σαφές μήνυμα:
η περιφερειακή παραγωγή δεν αφορά μόνο την περιφέρεια — αφορά ολόκληρη τη χώρα.
«Το ούζο δεν είναι για να φτιάξουμε κεφάλι»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Δημήτρης Κουρέτας επέλεξε να μιλήσει χωρίς ωραιοποιήσεις.
«Το ούζο δεν είναι αδρανές ποτό για να φτιάξουμε κεφάλι», είπε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να ανατρέψει μια αντίληψη δεκαετιών.
Και εξήγησε γιατί:
κατά την παρασκευή του ούζου, ο αστεροειδής γλυκάνισος που προστίθεται στο βράσιμο εκχυλίζει σικιμικό οξύ, μια ουσία με αποδεδειγμένη φαρμακευτική αξία. Πρόκειται για τη βασική πρώτη ύλη που αξιοποιείται από τη φαρμακοβιομηχανία Bayer για την παραγωγή του γνωστού αντιικού φαρμάκου Tamiflu.
Η αναφορά αυτή δεν έγινε για εντυπωσιασμό. Έγινε για να αναδειχθεί ο πραγματικός ρόλος της απόσταξης στην ιστορία του ανθρώπου.
Όπως τόνισε ο Περιφερειάρχης:
«Το αλκοόλ δεν ήταν ο στόχος. Ήταν το μέσο για να μεταφερθούν στο σώμα οι δραστικές ουσίες της φύσης».
Από την υπαίθρια γνώση στη σύγχρονη επιστήμη
Η Θεσσαλία διαθέτει μια βαθιά, ιστορική σχέση με την απόσταξη. Πριν ακόμη η αλκοολική απόσταξη πάρει τη σημερινή της μορφή, οι τεχνικές εκχύλισης φυτών, ρητινών και βοτάνων χρησιμοποιούνταν κυρίως για φαρμακευτικούς σκοπούς.
Αυτή η γνώση καταγράφεται ήδη από την αρχαιότητα, με χαρακτηριστική την περίπτωση του Διοσκουρίδη, και συνεχίζεται στους επόμενους αιώνες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ιστορικό άξονα Λάρισα – Τύρναβος – Ελασσόνα – Αμπελάκια, που τον 18ο αιώνα αποτέλεσε κέντρο φαρμακευτικής παιδείας διεθνούς εμβέλειας. Εκεί, η απόσταξη δεν ήταν προϊόν κατανάλωσης, αλλά εργαλείο γνώσης και υγείας.
Υγεία, διατροφή και μέτρο
Σύγχρονα επιδημιολογικά και ερευνητικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι τόσο το σταφύλι όσο και τα προϊόντα του περιέχουν φυσικά συστατικά με αντιοξειδωτική δράση και συμβολή στην καρδιαγγειακή υγεία, όταν η κατανάλωση γίνεται με μέτρο.
Σε αυτό ακριβώς εστιάζει και η πρόταση της Θεσσαλίας:
στην ποιοτική και ποσοτική καταγραφή των βιολογικά δραστικών συστατικών που περιέχονται στα αποστάγματα και στις γηγενείς ποικιλίες σταφυλιού, καθώς και στην αξιολόγηση των βιολογικών τους δράσεων.
Όπως υπογράμμισε ο Δημήτρης Κουρέτας, η γνώση δεν οδηγεί στην υπερκατανάλωση, αλλά στην υπευθυνότητα.
Ό,τι κατανοείται, σέβεται.
Η έκθεση ως αναπτυξιακή στρατηγική
Η έκθεση στο Σύνταγμα δεν αποτελεί μεμονωμένη δράση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της Περιφέρειας Θεσσαλίας για την ανάδειξη προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Στόχος είναι τα θεσσαλικά αποστάγματα να σταθούν διεθνώς ως πιστοποιημένα, τεκμηριωμένα και ποιοτικά ελληνικά προϊόντα, ενισχύοντας τον ελληνικό αμπελώνα και την εθνική οικονομία.
Σε μια εποχή που η αγροδιατροφή αναζητά νέο ρόλο, η Θεσσαλία επιχειρεί να δείξει ότι η απάντηση βρίσκεται στη σύνδεση παράδοσης, επιστήμης και δημόσιου χώρου.
Και ίσως, τελικά, αυτή η έκθεση να πετύχει κάτι βαθύτερο:
να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα αποστάγματα — όχι ως «ποτό», αλλά ως ανεκμετάλλευτο κεφάλαιο γνώσης, υγείας και παραγωγής.
