Η συνεδρίαση της ΚΕΔΕ συζήτησε θέματα που συνδέονται άμεσα με τον προγραμματισμό των δήμων για το 2026.
Με αιχμή τη χρηματοδότηση των δήμων, το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ανοιχτά ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία των ΟΤΑ, συνεδρίασε την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026, στις 11:00, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, στην πρώτη συνεδρίαση της Ένωσης για το νέο έτος.
Η συνεδρίαση είχε σαφή θεσμικό και πολιτικό χαρακτήρα, καθώς τα θέματα που τέθηκαν συνδέονται άμεσα με τον προγραμματισμό των δήμων για το 2026, σε μια περίοδο όπου οι οικονομικές και διοικητικές πιέσεις στην Αυτοδιοίκηση παραμένουν έντονες.
Σταθερή χρηματοδότηση και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων
Κεντρικό αίτημα της ΚΕΔΕ παραμένει η ενίσχυση και σταθεροποίηση της χρηματοδότησης των δήμων, με στόχο να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία βασικών υπηρεσιών, όπως η καθαριότητα, οι κοινωνικές δομές, τα τεχνικά έργα και η συντήρηση σχολικών υποδομών.
Στο τραπέζι τέθηκε εκ νέου η ανάγκη αύξησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), καθώς και η καθιέρωση προβλέψιμου πλαισίου απόδοσης των πόρων, ώστε οι δήμοι να μπορούν να καταρτίζουν ρεαλιστικούς προϋπολογισμούς και τεχνικά προγράμματα. Όπως επισημάνθηκε, οι αρμοδιότητες που έχουν μεταφερθεί στους ΟΤΑ τα τελευταία χρόνια δεν συνοδεύτηκαν πάντα από αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, γεγονός που δημιουργεί διαρκείς δυσλειτουργίες.
Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αρμοδιότητες
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο το Υπουργείο Εσωτερικών έχει προαναγγείλει ότι θα θέσει σε δημόσια διαβούλευση εντός του Ιανουαρίου. Η ΚΕΔΕ επαναλαμβάνει ότι ο νέος Κώδικας πρέπει να οδηγήσει σε σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και δήμων, αποφεύγοντας τις επικαλύψεις που προκαλούν καθυστερήσεις και μετακύλιση ευθυνών.
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι η θεσμική αναμόρφωση δεν μπορεί να είναι αποσπασματική, αλλά οφείλει να συνοδεύεται από ουσιαστική ενίσχυση της αυτοτέλειας των δήμων, τόσο σε οικονομικό όσο και σε διοικητικό επίπεδο.
Η στάση του Υπουργείου Εσωτερικών
Από την πλευρά της κυβέρνησης και του Υπουργείου Εσωτερικών, έχει διατυπωθεί η θέση ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας συνολικός επανασχεδιασμός του πλαισίου λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης, με τον νέο Κώδικα να αποτελεί βασικό εργαλείο. Παράλληλα, έχει προηγηθεί η διάθεση έκτακτης χρηματοδότησης προς τους δήμους, ως μέτρο ανακούφισης για άμεσες λειτουργικές ανάγκες, χωρίς ωστόσο αυτό να καλύπτει –σύμφωνα με την ΚΕΔΕ– το σύνολο των διαχρονικών ελλειμμάτων.
Η κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω παρεμβάσεων στη χρηματοδότηση, ωστόσο η Αυτοδιοίκηση επιμένει ότι απαιτούνται μόνιμες λύσεις και όχι αποσπασματικές ενισχύσεις.
Σχολικές Επιτροπές: νέο πεδίο αντιπαράθεσης
Σημαντικό μέρος της συζήτησης και των δημόσιων παρεμβάσεων των τελευταίων ημερών αφορά το ζήτημα της κατάργησης των Σχολικών Επιτροπών από το 2026 και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων στους δήμους. Η ΚΕΔΕ εκφράζει επιφυλάξεις για το κατά πόσο η αλλαγή αυτή μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα στη διαχείριση των σχολικών δαπανών και στην καθημερινή λειτουργία των σχολείων.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν καταγραφεί δημόσιες τοποθετήσεις και από δημάρχους μεγάλων δήμων, μεταξύ των οποίων και ο Χάρης Δούκας, ο οποίος έχει εκφράσει τη διαφωνία του με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και έχει αποδώσει ευθύνες για τη συγκεκριμένη κατεύθυνση στη στάση της κυβερνητικής πλειοψηφίας εντός της ΚΕΔΕ.
Η Ένωση έχει αποφασίσει να μεταφέρει τις επιφυλάξεις της θεσμικά προς την κυβέρνηση, ζητώντας σαφείς εγγυήσεις για το πώς θα διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Το επόμενο διάστημα για την Αυτοδιοίκηση
Η πρώτη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ για το 2026 καταδεικνύει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση εισέρχεται στο νέο έτος με ανοιχτά μέτωπα και υψηλές απαιτήσεις. Η εξέλιξη της διαβούλευσης για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση των δήμων και η διαχείριση κρίσιμων αλλαγών, όπως αυτή των Σχολικών Επιτροπών, αναμένεται να καθορίσουν τη σχέση κράτους και ΟΤΑ το επόμενο διάστημα.
Για την ΚΕΔΕ, το ζητούμενο παραμένει σαφές: θεσμική σαφήνεια, επαρκείς πόροι και ουσιαστική ενίσχυση του ρόλου των δήμων, ώστε η Αυτοδιοίκηση να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
