Έμφαση στην εφαρμογή, την αυτονομία των δήμων και την ανάγκη βαθύτερων θεσμικών αλλαγών
«Χρήσιμο αλλά ανεπαρκή» χαρακτήρισαν τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και επιστημονικοί φορείς, στο πλαίσιο συνεδρίου της ΠΕΓΓ «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ», επισημαίνοντας ότι αποτελεί μεν ένα πρώτο βήμα, αλλά δεν επιλύει τα διαχρονικά προβλήματα του συστήματος.
Στο επίκεντρο συζήτησης στο Επιστημονικό Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ», με θέμα «Ανάλυση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Συνταγματική Αναθεώρηση», βρέθηκε το νέο θεσμικό πλαίσιο για τους δήμους και τις περιφέρειες.
Οι συμμετέχοντες χαρακτήρισαν τον Κώδικα «χρήσιμο εργαλείο κωδικοποίησης», ωστόσο τόνισαν ότι παραμένει ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των δομικών ζητημάτων της αυτοδιοίκησης, με έμφαση στην έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης και την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής του στην πράξη.
«Βήμα κωδικοποίησης αλλά όχι λύση»
Ο Α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, σημείωσε ότι ο Κώδικας επιχειρεί να συγκεντρώσει δεκαετίες διάσπαρτης νομοθεσίας, διευκολύνοντας τη λειτουργία των δήμων, αλλά «είναι ένα βήμα, όχι η λύση».
Παράλληλα, ανέδειξε ασάφειες και αντικρουόμενες διατάξεις, καθώς και τον κίνδυνο θεσμικών εργαλείων να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου με περιοριστικό χαρακτήρα.
«Έλλειμμα αυτονομίας και ανάγκη συνταγματικής αναθεώρησης»
Στο ίδιο μήκος κύματος, επισημάνθηκε η διαχρονική εξάρτηση της αυτοδιοίκησης από το κεντρικό κράτος, με τον νέο Κώδικα να μην αντιμετωπίζει το ζήτημα της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας.
Τονίστηκε ότι απαιτείται ευρύτερη θεσμική μεταρρύθμιση και πιθανή συνταγματική αναθεώρηση, ώστε να καθοριστούν με σαφήνεια αρμοδιότητες, ρόλοι και πόροι.
«Κρίσιμο ζήτημα η εφαρμογή στην πράξη»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εφαρμογή των διατάξεων, με επισημάνσεις ότι το πραγματικό στοίχημα είναι ο χρόνος και ο τρόπος ενεργοποίησής τους, ενδεχομένως και με σταδιακή εφαρμογή.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη καλύτερου συντονισμού με τα συναρμόδια υπουργεία και σταθερότερου θεσμικού πλαισίου, χωρίς συχνές αλλαγές που δημιουργούν διοικητική αστάθεια.
«Υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση και όρια λειτουργίας»
Δήμαρχοι και στελέχη της αυτοδιοίκησης επεσήμαναν ότι η έλλειψη προσωπικού και πόρων παραμένει βασικό εμπόδιο στην αποτελεσματική λειτουργία των δήμων, ενώ ο νέος Κώδικας δεν δίνει επαρκείς απαντήσεις στο πρόβλημα.
Τονίστηκε επίσης η ανάγκη ξεκάθαρων ορίων μεταξύ κυβέρνησης, αιρετών και υπηρεσιακών δομών, ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματική και ισότιμη συνεργασία.
«Η επιστημονική διάσταση της μεταρρύθμισης»
Από την πλευρά της ακαδημαϊκής κοινότητας, υπογραμμίστηκε ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να βασίζονται σε επιστημονική τεκμηρίωση και συνταγματικές αρχές, με στόχο την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Έγινε επίσης αναφορά στην ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών ελέγχου της διοίκησης και ενίσχυσης της διαφάνειας, ώστε ο πολίτης να έχει πραγματική δυνατότητα πρόσβασης και ελέγχου.
