Αμφιλεγόμενες αλλαγές για την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια της διοίκησης
Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, έκτασης 307 σελίδων, παραδόθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών στην ΚΕΔΕ και στους δήμους, αλλά η διαδικασία θυμίζει περισσότερο τυπική ενημέρωση παρά ουσιαστική μεταρρύθμιση. Η κυβέρνηση μοιάζει να ρίχνει στους δήμους ένα τεράστιο εγχειρίδιο και να περιμένει από την ΚΕΔΕ να το… αφομοιώσει, ενώ η πραγματική διαβούλευση φαίνεται να περιορίζεται σε μια τυπική έκτακτη γενική συνέλευση στις 17 Δεκεμβρίου 2025.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται οι νέοι κανόνες εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών, με το όριο εκλογής στο 42%. Η επιλογή αυτή, μαζί με την πιθανότητα δημόσιας κλήρωσης σε ακραίες ισοψηφίες, προκαλεί ερωτηματικά για τη σταθερότητα και την αξιοπιστία του εκλογικού συστήματος. Η υπόσχεση για ηλεκτρονική ψήφο και ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα από το 2028 μοιάζει περισσότερο με φιλολογική δέσμευση παρά με άμεση λύση σε προβλήματα συμμετοχής και διαφάνειας.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η κατανομή των εδρών στα συμβούλια. Αν ο επικρατών συνδυασμός λάβει έως 60%, θα κατέχει τα τρία πέμπτα των εδρών, αφήνοντας τις υπόλοιπες αναλογικά στους υπόλοιπους. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που μπορεί να ενισχύει μονοπώλια εξουσίας και να μειώνει τη δυναμική της πραγματικής αντιπολίτευσης, δημιουργώντας πεδίο αμφιλεγόμενων συσχετισμών.
Ο νέος Κώδικας υπόσχεται σαφή καταγραφή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, δήμων και περιφερειών, αλλά οι αναφορές σε 1.150 σημεία αρμοδιοτήτων δείχνουν ότι το πρόβλημα των επικαλύψεων και της γραφειοκρατικής σύγχυσης δεν έχει ακόμη λυθεί. Αντί για απλοποίηση, οι αιρετοί καλούνται να «αφομοιώσουν» ένα τεράστιο νομοθετικό σώμα χωρίς εγγυήσεις για άμεση εφαρμογή.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, μιλά για «καθοριστικό βήμα», αλλά η ουσία της συμμετοχής παραμένει ασαφής. Η Ένωση εμφανίζεται περισσότερο θεατής παρά πρωταγωνιστής, ενώ η κυβέρνηση δείχνει να προωθεί τις αλλαγές χωρίς πραγματική συνεννόηση με τους δήμους.
Στο τέλος, ο νέος Κώδικας φέρνει αλλαγές που ακούγονται εντυπωσιακές στην επιφάνεια, αλλά οι πολίτες και οι τοπικές κοινωνίες παραμένουν σε αβεβαιότητα για την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια της διοίκησης. Η υποσχόμενη «σύγχρονη διοίκηση» μοιάζει να είναι περισσότερο όρος σε έντυπο παρά πραγματική δέσμευση.
