Την πρότασή του προς τον Γραμματέα της ΚΟΕΣ του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για τη συμπλήρωση του σχεδίου Προγράμματος στα ζητήματα Αυτοδιοίκησης και αποκέντρωσης κοινοποίησε ο Χάρης Δούκας
Την πρότασή του προς τον Γραμματέα της ΚΟΕΣ του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για τη συμπλήρωση του σχεδίου Προγράμματος στα ζητήματα Αυτοδιοίκησης και αποκέντρωσης κοινοποίησε ο Χάρης Δούκας, θέτοντας στο επίκεντρο την ανάγκη για μια νέα μεγάλη μεταρρύθμιση του μοντέλου διακυβέρνησης.
Σύμφωνα με το προοίμιο της παρέμβασής του, τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται ένα ιδιαίτερα συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης, το οποίο αποδυναμώνει σταδιακά την Τοπική Αυτοδιοίκηση τόσο θεσμικά όσο και επιχειρησιακά. Όπως επισημαίνεται, η υποκατάσταση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης από ένα υπερσυγκεντρωτικό «επιτελικό κράτος» περιορίζει την ικανότητα των δήμων να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα ζητήματα καθημερινότητας και διευρύνει την απόσταση μεταξύ πολιτών και πολιτικής.
Η πρόταση Δούκα περιγράφει ένα νέο καθαρό μοντέλο: το κράτος να παράγει τις δημόσιες πολιτικές, η περιφέρεια να έχει την ευθύνη της περιφερειακής ανάπτυξης και οι δήμοι να σχεδιάζουν και να υλοποιούν τις πολιτικές που προάγουν την ποιότητα ζωής. Κεντρικός άξονας είναι η αποκέντρωση με σαφή κατανομή ρόλων, θεσμική εμπιστοσύνη και διαφάνεια.
Αναλυτικά η πρόταση
Η πρόταση περιλαμβάνει τις εξής παρεμβάσεις:
• Κατάργηση όλων των μνημονιακών νόμων που εξακολουθούν να διέπουν τη λειτουργία των δήμων, συμπεριλαμβανομένων ρυθμίσεων που προβλέπουν «κόφτη» έως και 40% στα έσοδα από τον κρατικό προϋπολογισμό, περιορισμούς στις προσλήψεις και μειωμένα ποσοστά εσόδων από χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το Πράσινο Ταμείο.
• Πλήρης εφαρμογή του νόμου 3852/2010 ως προς τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
• Απόδοση στους δήμους των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας, το οποίο καταβάλλουν οι επισκέπτες που διανυκτερεύουν στις πόλεις και προορίζεται για έργα συντήρησης υποδομών, ανθεκτικότητας και καθαριότητας.
• Θεσμοθέτηση ρητής υποχρέωσης μεταφοράς των αντίστοιχων πόρων μαζί με κάθε μεταφορά αρμοδιότητας από το κράτος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με πρόβλεψη ακυρότητας σε αντίθετη περίπτωση.
• Πιλοτική απόδοση των εσόδων του ΕΝΦΙΑ στους δήμους.
• Επαναφορά στους δήμους αρμοδιοτήτων που αφαιρέθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, όπως οι πολεοδομίες.
• Πρόβλεψη σύμφωνης γνώμης των κεντρικών οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε κρίσιμα νομοθετήματα, όπως η διαχείριση απορριμμάτων και υδάτων.
• Συμμετοχή των δήμων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση κεντρικών πολιτικών που αφορούν τη στέγη, το δημογραφικό, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη σχολική υποδομή.
• Ανάθεση ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων στους ΟΤΑ για την εκπόνηση και άσκηση δημόσιων πολιτικών σε τοπικό επίπεδο.
• Θεσμοθέτηση της Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης.
• Κατάργηση των επτά Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους σε θεσμούς της αιρετής Αυτοδιοίκησης.
Η πρόταση συνιστά μια ολοκληρωμένη παρέμβαση υπέρ ενός νέου αποκεντρωμένου μοντέλου διακυβέρνησης, με σαφή στόχο την ενίσχυση της θεσμικής αυτοτέλειας, της οικονομικής βιωσιμότητας και της πολιτικής ευθύνης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
