«Απίστευτη αλλαγή» μέσα σε πέντε χρόνια, τόνισε ο Γραφάκος – Σε εξέλιξη έργα άνω των 550 εκατ. ευρώ
Τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στην επεξεργασία αστικών λυμάτων και στη διαχείριση απορριμμάτων στην Ελλάδα παρουσίασε ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, μιλώντας στο 14ο Regional Growth Conference 2026 (RGC 2026). Όπως ανέφερε, οι οικισμοί που συμμορφώνονται με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για τα αστικά λύματα αυξήθηκαν από 187 το 2020 σε 291 το 2025, ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη δεκάδες έργα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και νέες μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων σε όλη τη χώρα.
Σημαντική αύξηση των οικισμών σε συμμόρφωση
Ο Μανώλης Γραφάκος συμμετείχε στη συζήτηση με θέμα «Κυκλική Οικονομία και Διαχείριση Απορριμμάτων: Προκλήσεις και Ευκαιρίες», στο πλαίσιο του 14ου Regional Growth Conference 2026, το οποίο συνδιοργάνωσε ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης.
Κατά την τοποθέτησή του, χαρακτήρισε «απίστευτη αλλαγή» την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην επεξεργασία αστικών λυμάτων μέσα σε μία πενταετία.
Όπως εξήγησε, όταν ανέλαβε το σχετικό χαρτοφυλάκιο το 2020, η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με σοβαρές εκκρεμότητες και παραπομπές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, καθώς μεγάλος αριθμός οικισμών δεν διέθετε ολοκληρωμένες υποδομές επεξεργασίας λυμάτων.
«Το 1991 βγήκε η κοινοτική οδηγία που έλεγε ότι όλοι οι οικισμοί άνω των 2.000 κατοίκων έπρεπε μέχρι το 2005 να έχουν υποδομές διαχείρισης αστικών λυμάτων. Όταν ανέλαβα το 2020, μόνο 187 ήταν σε συμμόρφωση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σήμερα παραμένουν ακόμη 191 οικισμοί εκτός συμμόρφωσης, ωστόσο για τους 144 είτε έχουν ολοκληρωθεί έργα είτε εκτελούνται είτε απομένει μόνο η δημοπράτησή τους.
Έργα 550 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα έργα που υλοποιούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, σημειώνοντας ότι το υπουργείο έχει αναλάβει 72 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 550 εκατ. ευρώ.
«Μας είχαν δώσει αρχικά 300 εκατ. ευρώ, όχι μόνο τα απορροφήσαμε όλα, αλλά πήραμε και άλλα 250 εκατ. από αδιάθετους πόρους», ανέφερε, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι σχεδόν όλα τα έργα θα έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, προανήγγειλε νέες προσκλήσεις χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων και για τον εκσυγχρονισμό του βιολογικού καθαρισμού της Κάτω Αχαΐας.
Νέα εικόνα στη διαχείριση απορριμμάτων
Αναφερόμενος συνολικά στη διαχείριση απορριμμάτων, ο γενικός γραμματέας υποστήριξε ότι η χώρα έχει πλέον αλλάξει εικόνα σε σχέση με το 2019.
Όπως είπε, τότε λειτουργούσαν μόλις τρεις μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων, ενώ σήμερα λειτουργούν 14, κατασκευάζονται 28 ακόμη και 10 βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία.
«Απομένει πλέον μόνο μία να δημοπρατηθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι όλες οι νέες μονάδες θα λειτουργούν ως μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης, παράγοντας και δευτερογενές καύσιμο SRF.
«Τα πρόστιμα τελικά τα πληρώνουν οι πολίτες»
Ο Μανώλης Γραφάκος παραδέχθηκε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν καθυστερήσεις σε ορισμένες χρηματοδοτήσεις, εκφράζοντας ωστόσο την πεποίθηση ότι θα βρεθούν οι απαραίτητες λύσεις.
Τόνισε ακόμη ότι η χώρα δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί με τη λογική της μη συμμόρφωσης και των διαρκών προστίμων.
«Για πρώτη φορά τώρα πια θα κατανοήσουμε ότι τα πρόστιμα πληρώνονται», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη επιβαρυνθεί με σημαντικά πρόστιμα λόγω καθυστερήσεων σε έργα απορριμμάτων και λυμάτων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κόστος από τις καθυστερήσεις μεταφέρεται τελικά στους πολίτες μέσω αυξημένων τελών και επιβαρύνσεων.
Τα έργα στη Δυτική Ελλάδα
Ο γενικός γραμματέας αναφέρθηκε ειδικά και στα έργα που υλοποιούνται στη Δυτική Ελλάδα.
Όπως είπε, η μονάδα της Ηλείας λειτουργεί ήδη και πρόκειται να μετατραπεί σε μονάδα ανάκτησης και ανακύκλωσης, ενώ η μονάδα της Αχαΐας βρίσκεται πλέον σε φάση κατασκευής.
Παράλληλα, σημείωσε ότι και οι δύο μονάδες της Αιτωλοακαρνανίας, σε Αγρίνιο και Ναύπακτο, έχουν συμβασιοποιηθεί.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι με την ολοκλήρωση των έργων «η περιοχή θα έχει πετύχει τον στόχο για ταφή κάτω από 35%».
Αλεξόπουλος: «Απαιτείται κοινωνική συναίνεση»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΣΥΔΙΣΑ Αχαΐας, Γρηγόρης Αλεξόπουλος, υπογράμμισε ότι η διαχείριση απορριμμάτων απαιτεί κοινωνική συναίνεση και συνέπεια απέναντι στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως σημείωσε, η Δυτική Ελλάδα υλοποιεί πλέον ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανακύκλωσης και επεξεργασίας αποβλήτων.
Παράλληλα, εξέφρασε αισιοδοξία ότι η νέα μονάδα της Αχαΐας θα λειτουργήσει εντός χρονοδιαγράμματος, εφόσον διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση.
