Οι νέες διατάξεις προκάλεσαν παραιτήσεις και αλλαγές σε διοικήσεις, ενώ το ΥΠΕΣ ετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση
Σοβαρές ανακατατάξεις σε δήμους και περιφέρειες έχει προκαλέσει η εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος βρίσκεται σε ισχύ εδώ και μία εβδομάδα. Οι διατάξεις που αφορούν την καταστατική θέση των αιρετών, και ειδικότερα τους άμισθους αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες που υπηρετούν στο Δημόσιο, έχουν ήδη οδηγήσει σε παραιτήσεις και αλλαγές στις διοικήσεις, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών φέρεται να ετοιμάζει άμεσα νομοθετική ρύθμιση.
Οι αλλαγές που φέρνει ο νέος Κώδικας
Πέρα από την κωδικοποίηση των διάσπαρτων διατάξεων της αυτοδιοικητικής νομοθεσίας, ο νέος Κώδικας μεταβάλλει σημαντικά το πλαίσιο που διέπει την καταστατική θέση των αιρετών.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, αναστέλλεται αυτοδίκαια η άσκηση δημόσιου λειτουργήματος ή δημόσιων υπαλληλικών καθηκόντων για δημάρχους και αντιδημάρχους που είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, δικηγόροι με έμμισθη εντολή, ιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ένστολο προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.
Αντίστοιχη αυτοδίκαιη αναστολή προβλέπεται για περιφερειάρχες, αναπληρωτές περιφερειάρχες και αντιπεριφερειάρχες που είναι μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, των Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, των Ανώτατων Σχολών Μονίμων Υπαξιωματικών, καθώς και των λοιπών κατηγοριών διδακτικού προσωπικού που προβλέπει η νομοθεσία.
Με τη λήξη ή την αποχώρησή τους από το αιρετό αξίωμα, επανέρχονται αυτοδίκαια στα υπηρεσιακά τους καθήκοντα.
Το ζήτημα με τους άμισθους αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες
Το σημείο που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη αναστάτωση αφορά τους άμισθους αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες.
Οι σχετικές εγκύκλιοι του Υπουργείου Εσωτερικών διευκρινίζουν ότι οι περιορισμοί ισχύουν ανεξάρτητα από το αν τα συγκεκριμένα αιρετά αξιώματα είναι έμμισθα ή άμισθα. Έτσι, και οι άμισθοι αντιδήμαρχοι ή αντιπεριφερειάρχες που ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες υποχρεώνονται σε αναστολή άσκησης των υπηρεσιακών τους καθηκόντων.
Στην πράξη, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί σοβαρό οικονομικό ζήτημα, καθώς οι άμισθοι αιρετοί δεν λαμβάνουν αντιμισθία. Ως εκ τούτου, η αναστολή των καθηκόντων στην οργανική τους θέση συνεπάγεται ουσιαστικά απώλεια του εισοδήματός τους.
Προθεσμία συμμόρφωσης και οι πρώτες παραιτήσεις
Οι εγκύκλιοι του Υπουργείου Εσωτερικών όρισαν ως καταληκτική ημερομηνία για την έκδοση των σχετικών διαπιστωτικών πράξεων αναστολής την Τρίτη 7 Ιουλίου.
Η εφαρμογή των νέων διατάξεων έχει ήδη οδηγήσει σε παραιτήσεις και ανακατατάξεις σε δημοτικές αρχές.
Στον Δήμο Βριλησσίων, ο άμισθος αντιδήμαρχος Γιάννης Μπήτας αποχώρησε από τη θέση του, καθώς υπηρετεί στα Σώματα Ασφαλείας.
Ο δήμαρχος Βριλησσίων, Γιάννης Πισιμίσης, χαρακτήρισε τη διάταξη λανθασμένη, δηλώνοντας ότι «έναν τέτοιο αντιδήμαρχο στέρησε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, βάζοντας ένα απολύτως λανθασμένο, κατά την άποψή μου, ασυμβίβαστο στους υπηρετούντες σε Σώματα Ασφαλείας με τον ρόλο του άμισθου αντιδημάρχου».
Αντίστοιχη προσαρμογή έγινε και στον Δήμο Αγίας Βαρβάρας, όπου η άμισθη αντιδήμαρχος Παιδείας και πρόεδρος της Δημοτικής Επιτροπής, Αλεξάνδρα Φέγγη, ορίστηκε εντεταλμένη σύμβουλος με αντίστοιχο χαρτοφυλάκιο, ώστε να εναρμονιστεί η δημοτική αρχή με τις νέες διατάξεις και τη σχετική εγκύκλιο.
Η διάταξη και οι παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ
Στο τελικό κείμενο του νέου Κώδικα, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, δεν γίνεται διάκριση μεταξύ έμμισθων και άμισθων αντιδημάρχων ή αντιπεριφερειαρχών, καθώς η διάταξη εφαρμόζεται στο σύνολο των αιρετών που κατέχουν τις συγκεκριμένες θέσεις και υπηρετούν στις προβλεπόμενες κατηγορίες του Δημοσίου.
Η σχετική πρόβλεψη υπήρχε ήδη στα προηγούμενα σχέδια του Κώδικα, ακόμη και πριν από τη δημόσια διαβούλευση. Παρότι η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) είχε αποστείλει αναλυτικές παρατηρήσεις προς το Υπουργείο Εσωτερικών επί του δεύτερου προσχεδίου, η συγκεκριμένη διάταξη δεν αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού, μολονότι το σχετικό άρθρο είχε εξεταστεί.
Έρχεται νομοθετική λύση από το Υπουργείο Εσωτερικών
Παρά την αναστάτωση που έχει προκληθεί, φαίνεται πως το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρά σε άμεση νομοθετική παρέμβαση.
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος», ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, έχει επεξεργαστεί μεταβατική διάταξη, η οποία αναμένεται να κατατεθεί άμεσα στη Βουλή με τη διαδικασία του κατεπείγοντος.
Με τη νέα πρόβλεψη θα επιτρέπεται εκ νέου η τοποθέτηση δημοσίων υπαλλήλων, όπως ιατρών του ΕΣΥ, ενστόλων, λιμενικών και άλλων δημοσίων λειτουργών, στις θέσεις άμισθων αντιδημάρχων και αντιπεριφερειαρχών.
Παράλληλα, οι συγκεκριμένοι αιρετοί θα μπορούν να συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους διατηρώντας τον μισθό, την οργανική τους θέση και τη βαθμολογική τους εξέλιξη στη δημόσια υπηρεσία.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Υπουργείο Εσωτερικών εξετάζει επίσης τη δυνατότητα να καλύπτει τη διαφορά μεταξύ της αντιμισθίας που προβλέπεται για τους αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες και των αποδοχών που λαμβάνουν από την οργανική τους θέση στο Δημόσιο
