Το ναυάγιο στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό μετατρέπει Περιφέρειες και Δήμους σε ζώνες αβεβαιότητας
Το ναυάγιο στη συνάντηση των αγροτών με τον πρωθυπουργό δεν είναι απλώς μια πολιτική εξέλιξη. Μετατρέπει ολόκληρες Περιφέρειες και δεκάδες Δήμους σε ζώνες παρατεταμένης αβεβαιότητας, καθώς τα μπλόκα παραμένουν ενεργά και η προοπτική κλιμάκωσης κυριαρχεί. Με την Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων να απορρίπτει τους όρους της κυβέρνησης και να κάνει λόγο για προσπάθεια διάσπασης και επικοινωνιακής διαχείρισης, οι κινητοποιήσεις μπαίνουν σε νέα φάση, με κλειστούς δρόμους, αποκλεισμούς τελωνείων και συζητήσεις ακόμη και για κάθοδο τρακτέρ στην Αθήνα.
Οι τοπικές κοινωνίες στο επίκεντρο
Για τις τοπικές κοινωνίες αυτό δεν είναι ένα μακρινό πολιτικό επεισόδιο. Είναι κάτι που διαμορφώνει την καθημερινότητα εδώ και τώρα. Όταν μπλοκάρονται οι βασικοί οδικοί άξονες της Θεσσαλίας, της Δυτικής Μακεδονίας ή της Βόρειας Ελλάδας, διαταράσσονται οι μετακινήσεις εργαζομένων και μαθητών, δυσκολεύεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας και η τοπική αγορά μένει χωρίς κανονική τροφοδοσία. Οι Δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένα αιτήματα, παράπονα και πίεση στις υπηρεσίες τους, την ώρα που η οικονομική ζωή των περιοχών παγώνει.
Γιατί οι αγρότες δεν υποχωρούν
Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Οι αγρότες δεν βρίσκονται στους δρόμους από επιλογή αλλά από ανάγκη. Μιλούν για κατεστραμμένες καλλιέργειες, αυξημένο κόστος παραγωγής, χρέη που δεν καλύπτονται και εισοδήματα που δεν επιτρέπουν πια ούτε την επιβίωση. Γι’ αυτό και οι τοπικές κοινωνίες στέκονται στο πλευρό τους, γιατί γνωρίζουν πως αν καταρρεύσει ο πρωτογενής τομέας, θα συμπαρασύρει μαζί του την περιφερειακή οικονομία, τα χωριά και την κοινωνική συνοχή.
Δήμοι “αμορτισέρ” χωρίς θεσμικά εργαλεία
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στη δυσκολότερη θέση. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες λειτουργούν στην πράξη ως αμορτισέρ μιας σύγκρουσης που γεννιέται στο κέντρο αλλά εκδηλώνεται στις γειτονιές, στους δρόμους και στις τοπικές αγορές. Είναι εκείνοι που καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες, από την κυκλοφορία και την τροφοδοσία μέχρι την κοινωνική ένταση και την πίεση στις κοινωνικές δομές, χωρίς όμως να έχουν λόγο στον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο διάλογος ή στους όρους με τους οποίους θα υπάρξει λύση.
Το παράδοξο είναι έντονο. Οι Δήμοι γνωρίζουν καλύτερα από όλους ποιοι παραγωγοί δεν αντέχουν άλλο, ποια χωριά αδειάζουν και ποιες τοπικές αγορές στεγνώνουν. Οι Περιφέρειες βλέπουν τα αναπτυξιακά τους σχέδια να μένουν στον αέρα όσο ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται σε καθεστώς επιβίωσης. Κι όμως, θεσμικά παραμένουν εκτός του τραπεζιού όπου αποφασίζεται το μέλλον της αγροτικής οικονομίας, ενώ δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός που να αποζημιώνει τις περιοχές που πλήττονται καθημερινά.
Όταν η αγροτική κρίση γίνεται αυτοδιοικητική
Με το διάλογο να έχει ουσιαστικά παγώσει και τις κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται, η χώρα μπαίνει σε μια περίοδο όπου η αγροτική κρίση μετατρέπεται ανοιχτά σε αυτοδιοικητική κρίση. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες δεν ζητούν να υποκαταστήσουν την κεντρική διαπραγμάτευση. Ζητούν όμως να μην είναι απλοί διαχειριστές των συνεπειών, χωρίς ρόλο, χωρίς φωνή και χωρίς εργαλεία. Γιατί χωρίς βιώσιμους αγρότες δεν υπάρχει βιώσιμη περιφέρεια και χωρίς ισχυρή Αυτοδιοίκηση το βάρος της κρίσης πέφτει εξ ολοκλήρου στους πολίτες.
