Ο δήμαρχος Αθηναίων μιλά για ευρωπαϊκούς πόρους, προσβασιμότητα και στεγαστική κρίση.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, σε συνέντευξή του στην «Εφημερίδα των Συντακτών», αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, την κοινωνική πολιτική του δήμου και τις παρεμβάσεις στην προσβασιμότητα και τη στέγαση. Όπως σημειώνει, η Αθήνα, όπως και ολόκληρη η χώρα, υπήρξε «θύμα» μιας χαμένης ευκαιρίας: τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει δραστικά την όψη της πόλης και τη ζωή των πολιτών, ωστόσο σήμερα κινδυνεύει να μην απορροφηθεί το ένα τρίτο των πόρων. Σοβαρά ζητήματα, όπως οι μεταφορές, η αντιπλημμυρική προστασία, η στεγαστική κρίση και η ενεργειακή μετάβαση, δεν αποτέλεσαν κεντρικό μέλημα της κυβέρνησης, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Παράλληλα, η Αθήνα, που φιλοξενεί 700.000 κατοίκους και σχεδόν οκτώ εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, λαμβάνει μόλις το 6% των πόρων συνοχής της περιόδου 2021–2027 στην Αττική.
Ο δήμαρχος αναγνωρίζει τη σημασία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για το έργο της πόλης, παρά τις δυσκολίες πρόσβασης. Σήμερα, ο Δήμος Αθηναίων υλοποιεί συνολικά 28 ευρωπαϊκά προγράμματα, ενώ έργα εντάσσονται και στο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) 2021–2024 του ΠΕΠ Αττικής. Παρά το γεγονός ότι η νέα δημοτική αρχή ανέλαβε ενώ το ΕΣΠΑ 2021–2027 είχε ήδη σχεδιαστεί, επανασχεδιάστηκε μεγάλο μέρος του, εντάσσοντας έργα που αντικατοπτρίζουν τις προτεραιότητές της: βιώσιμη κινητικότητα, ενίσχυση του πρασίνου, ενεργειακή μετάβαση, κοινωνικές υποδομές και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ήδη υλοποιούνται παρεμβάσεις όπως η δημοτική συγκοινωνία, οι ενεργειακές αναβαθμίσεις σχολείων και δημοτικών κτιρίων, καθώς και αστικές αναπλάσεις πλατειών και ελεύθερων χώρων με ειδικά, ψυχρά υλικά. Στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής, λειτουργεί το Γραφείο Αντιμετώπισης της Ενεργειακής Φτώχειας (ΓΑΕΦ), υποστηρίζοντας ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ η αναβάθμιση των Πολυδύναμων Δημοτικών Ιατρείων και το Job Center ενισχύουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες απασχόλησης και κοινωνικής υποστήριξης.
Όσον αφορά την κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, ο Χάρης Δούκας επισημαίνει ότι το σημερινό πλαίσιο παρουσιάζει δυσλειτουργίες και η συμμετοχή των δήμων στον σχεδιασμό των προγραμμάτων είναι περιορισμένη. Χαρακτηριστικά, αναφέρει ότι ένα καθαρό και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, που θα αναγνωρίζει τον αναβαθμισμένο ρόλο των δήμων και την απευθείας πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα, είναι απαραίτητο για την αποτελεσματική δράση τους.
Στην προσβασιμότητα της πόλης, η δημοτική αρχή εφαρμόζει πρακτικά μέτρα και όχι έργα βιτρίνας. Παράδειγμα αποτελεί η παρέμβαση στο 2ο Ειδικό Νηπιαγωγείο και το 2ο Ειδικό Δημοτικό στο Παγκράτι, όπου εξασφαλίστηκε η λειτουργία του αναβατορίου για μαθητές με κινητικά προβλήματα. Το Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας (ΣΑΠ), που αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του έτους, θα προσφέρει στρατηγικό εργαλείο για τον εντοπισμό και την ιεράρχηση παρεμβάσεων ώστε κάθε σημείο της πόλης να είναι πλήρως προσβάσιμο, δίνοντας έμφαση σε άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους, γονείς με καρότσια και εγκύους. Παράλληλα, το Open Social Net αποτελεί ψηφιακή πύλη για την ενημέρωση και διασύνδεση των πολιτών με αναπηρία με τις διαθέσιμες δομές και παροχές του Δήμου.
Η στεγαστική κρίση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την Αθήνα, με την αύξηση των τιμών, τον κυριαρχικό ρόλο του Airbnb και τον υπερτουρισμό. Ο δήμαρχος συμμετέχει στο δίκτυο Mayors for Housing, στο οποίο οι 15 συμμετέχουσες πόλεις εκτιμούν ανάγκες ύψους 80 δισ. ευρώ για οικονομικά προσιτή στέγαση μέχρι το 2030. Ο Δήμος Αθηναίων είναι έτοιμος να αξιοποιήσει κάθε δυνατότητα, εφόσον διασφαλιστεί η απευθείας συμμετοχή των δήμων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων στέγασης. Παρά τις περιορισμένες δυνατότητες συμμετοχής μέχρι σήμερα, αξιοποιήθηκαν προγράμματα όπως το «Κάλυψη», για στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και νέων, καθώς και το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους», ενώ προχωρά η ανακαίνιση 70 διαμερισμάτων για κοινωνική στέγαση, εκ των οποίων τα 15 έχουν ήδη ενταχθεί.
Όπως καταλήγει ο Χάρης Δούκας, η στέγη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χρηματιστηριακό προϊόν, ενώ η συμμετοχή των δήμων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών είναι πλέον καθοριστική για την αντιμετώπιση της κρίσης και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών της Αθήνας.
