Έντονη αντιπαράθεση για την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής στις αυτοδιοικητικές εκλογές – Στο επίκεντρο η εκλογή Δούκα στην Αθήνα
Μετωπική σύγκρουση ξέσπασε στη συνεδρίαση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) για την αλλαγή του εκλογικού νόμου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τον δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα, να καταγγέλλει ευθέως ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να καταργήσει τη δεύτερη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών προκειμένου να αποτραπούν πολιτικές ανατροπές όπως αυτή που σημειώθηκε στον Δήμο Αθηναίων το 2023.
«Για να μη βγω δήμαρχος αλλάζετε τον νόμο;», διερωτήθηκε σε έντονο ύφος ο Χάρης Δούκας, κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσής του με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου, παρουσία του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.
Στο στόχαστρο η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής
Στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρέθηκε ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης και ειδικότερα η πρόταση του υπουργείου Εσωτερικών για κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το νέο σύστημα προβλέπει τη λεγόμενη «δεύτερη καταμέτρηση», όπου θα συνυπολογίζεται η «εναλλακτική ψήφος» που θα δηλώνουν οι πολίτες στα ψηφοδέλτια.
Η αλλαγή αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από δημάρχους του προοδευτικού χώρου, οι οποίοι υποστήριξαν ότι επιχειρείται αλλοίωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης των δημάρχων και περιορισμός των πολιτικών συγκλίσεων που διαμορφώνονται μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
«Θέλουν να σταματήσουν τις συναινέσεις»
Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στη συνεδρίαση, η εκλογική ανατροπή που πέτυχε ο Χάρης Δούκας στις εκλογές του 2023 αποτέλεσε βασικό σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
Στελέχη της αυτοδιοίκησης εκτιμούν ότι η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής επιχειρεί να ανακόψει τη δυνατότητα δημιουργίας ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών, οι οποίες κυρίως εκφράζονται στον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Όπως υποστηρίζουν, το νέο σύστημα ενισχύει περισσότερο κομματικά συμπαγείς παρατάξεις, περιορίζοντας τη δυναμική συναινέσεων και συνεργασιών.
Η έντονη αντιπαράθεση Κυρίζογλου – Δούκα
Ο διάλογος ανάμεσα στον Λάζαρο Κυρίζογλου και τον Χάρη Δούκα ήταν ιδιαίτερα οξύς.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπερασπίστηκε το νέο εκλογικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι το ισχύον μοντέλο παράγει στρεβλώσεις.
«Τίθενται μπροστά στα μάτια των πολιτών όλα τα σχήματα και οι πολίτες αποφασίζουν. Το να εκλέγονται στον β΄ γύρο σχήματα με 14% ποσοστό, με 25%-26% συμμετοχή και να εκλέγονται δημοτικοί σύμβουλοι με 480 σταυρούς και άλλοι με 3.000 σταυρούς να μην εκλέγονται, δεν νομίζω να είναι σύστημα», ανέφερε ο κ. Κυρίζογλου.
Ο Χάρης Δούκας απάντησε: «Μα, δικός σας νόμος ήταν. Και είχατε πει ότι τον “γράφουμε στην πέτρα” γιατί, λέγατε, ήταν μακράς πνοής. Και λέγατε και μπράβο».
Ο κ. Κυρίζογλου ανταπάντησε: «Ήταν καλός. Και βελτίωσε τα κακώς κείμενα. Αυτός είναι καλύτερος».
Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε όταν ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναφέρθηκε στο αποτέλεσμα του πρώτου γύρου στην Αθήνα: «Πήρατε 14% στον πρώτο γύρο. Ο άλλος πήρε 42% παρά μία ψήφο».
Με τον Χάρη Δούκα να απαντά: «Μα, τι λέτε; Λέει ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ότι για να μη βγω δήμαρχος αλλάζετε τον νόμο;».
Πρόεδρος #ΚΕΔΕ (Κυρίζογλου): Κάναμε το νόμο για να μη ξαναβγεί ο #Δούκας!
Εντάξει, καταλάβαμε. pic.twitter.com/mNaYUOqBAz— Maria Korinthiou (@MariaKorin5638) May 26, 2026
Σκληρή κριτική Δούκα για το νέο σύστημα
Ζητώντας την απόσυρση των εκλογικών ρυθμίσεων «που δεν τις ζήτησε κανείς», ο δήμαρχος Αθηναίων έκανε λόγο για ένα σύστημα «δημαρχοκεντρικό, αλλά όχι δημοκρατικό».
Παράλληλα, έθεσε ζήτημα αντισυνταγματικότητας και υποστήριξε ότι μέσω της «δεύτερης επιλογής» δημιουργούνται συνθήκες πολιτικών συναλλαγών.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «νομιμοποιούνται λαγοί», εξηγώντας ότι παρατάξεις θα μπορούν να συμμετέχουν στις εκλογές μόνο και μόνο για να λειτουργήσουν ως δεξαμενές δεύτερης επιλογής υπέρ άλλων συνδυασμών.
Η θέση Λιβάνιου
Με ανάλογη επιχειρηματολογία υπερασπίστηκε την κυβερνητική πρόταση και ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος.
«Δεν μπορεί στην Αθήνα ο δήμαρχος το 2023 να έχει λιγότερες ψήφους από τον δεύτερο του 2006», ανέφερε απευθυνόμενος στον Χάρη Δούκα.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το νέο εκλογικό σύστημα αποσκοπεί στο να επιταχύνει τις πολιτικές και προγραμματικές συνεργασίες πριν από τις εκλογές και όχι μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
«Το νέο σύστημα έρχεται να επισπεύσει τις προγραμματικές συνεργασίες πριν από τις εκλογές, αντί να γίνονται μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής», υποστήριξε χαρακτηριστικά.
Πολιτική σύγκρουση με φόντο τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές
Η συζήτηση στην ΚΕΔΕ ανέδειξε το βαθύ πολιτικό ρήγμα που προκαλεί η αλλαγή του εκλογικού συστήματος στην αυτοδιοίκηση.
Η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, με δημάρχους και αυτοδιοικητικά στελέχη να κάνουν λόγο για προσπάθεια ελέγχου των πολιτικών ισορροπιών στους μεγάλους δήμους της χώρας.
