Το νέο εκλογικό σύστημα για δήμους και περιφέρειες βρίσκεται στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης
Στην Ολομέλεια της Βουλής μεταφέρθηκε την Πέμπτη η συζήτηση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του σχετικού νομοσχεδίου από τη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης. Κεντρική διάταξη του νομοσχεδίου αποτελεί η θεσμοθέτηση της εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών σε έναν γύρο, πρόταση που εγκρίθηκε από την πλειοψηφία της επιτροπής και προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση.
Οι θέσεις των κομμάτων
Επί της αρχής του νομοσχεδίου, η Νέα Δημοκρατία τάχθηκε υπέρ, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν την πρόταση. Το ΠΑΣΟΚ, η Ελληνική Λύση και η Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, υποστήριξε ότι η μετάβαση σε εκλογική διαδικασία ενός γύρου θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών, προσδίδοντας παράλληλα ισχυρότερη πολιτική νομιμοποίηση στους αιρετούς.
Όπως ανέφερε, το νέο σύστημα αναμένεται να διευκολύνει τις προεκλογικές συνεργασίες, τη συγκρότηση κοινών ψηφοδελτίων και τον προγραμματικό διάλογο πριν από τις εκλογές, σε αντίθεση με όσα παρατηρούνται στο διάστημα μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
Η συζήτηση για νέες αρμοδιότητες στην Αυτοδιοίκηση
Ο υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε και στο ζήτημα της μεταφοράς αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, επισημαίνοντας ότι απαιτείται μια σοβαρή συζήτηση για τον μελλοντικό ρόλο των ΟΤΑ.
Ως παράδειγμα ανέφερε τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η ανάληψή τους από την Περιφέρεια Αττικής, κατά το πρότυπο του Transport for London στο Λονδίνο.
Παράλληλα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι σε προτάσεις μεταφοράς των Κέντρων Υγείας στην Αυτοδιοίκηση, τονίζοντας ότι δεν έχει πειστεί πως θα λειτουργούσαν αποτελεσματικότερα εκτός του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Κωτσός: «Τέλος στις συναλλαγές μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής»
Με την τοποθέτηση του εισηγητή της πλειοψηφίας, Γεωργίου Κωτσού, ξεκίνησε η συζήτηση στην Ολομέλεια.
Ο βουλευτής της ΝΔ χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης «εμβληματικό νομοσχέδιο», υπογραμμίζοντας ότι η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών, η μείωση της ταλαιπωρίας των εκλογέων και κυρίως η αποτροπή φαινομένων συναλλαγών και τιμωρητικής ψήφου που, όπως υποστήριξε, παρατηρούνταν μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
Ο κ. Κωτσός έκανε λόγο για εμπειρίες «απείρου κάλλους» στην Αυτοδιοίκηση, αναφερόμενος σε υπόγειες διαδρομές, εντάσεις και εσωτερικές αντιπαραθέσεις συνδυασμών κατά το μεσοδιάστημα των δύο εκλογικών αναμετρήσεων.
Πώς θα λειτουργεί το νέο εκλογικό σύστημα
Όπως εξήγησε ο εισηγητής της πλειοψηφίας, εάν ένας συνδυασμός συγκεντρώσει ποσοστό 42% συν μία ψήφο από την πρώτη Κυριακή, εκλέγεται άμεσα και η διαδικασία ολοκληρώνεται.
Σε διαφορετική περίπτωση, θα συνυπολογίζονται οι εναλλακτικές ψήφοι που έχουν δηλώσει οι ψηφοφόροι των υπόλοιπων συνδυασμών, προκειμένου να αναδειχθεί ο τελικός νικητής.
Κατά τον κ. Κωτσό, το νέο μοντέλο διασφαλίζει ότι οι όποιες συνεργασίες ή προγραμματικές συγκλίσεις θα είναι γνωστές πριν από τις εκλογές, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει μεγαλύτερη νομιμοποίηση στους εκλεγμένους αιρετούς, περιορίζοντας την αποχή που καταγράφεται συνήθως στον δεύτερο γύρο.
Ένσταση αντισυνταγματικότητας από το ΠΑΣΟΚ
Ένσταση αντισυνταγματικότητας για τη διάταξη που αφορά το νέο εκλογικό σύστημα κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ, διά του εισηγητή της μειοψηφίας, Παναγιώτη Δουδωνή.
Ο κ. Δουδωνής υποστήριξε ότι ο νέος Κώδικας αποτυγχάνει τόσο στο επίπεδο της δημοκρατικής νομιμοποίησης όσο και σε εκείνο της οικονομικής αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Χαρακτήρισε το προτεινόμενο εκλογικό σύστημα «αλαμπουρνέζικο» και με «καλπονοθευτικά χαρακτηριστικά», υποστηρίζοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις καθίσταται δυσδιάκριτο ποιος είναι πραγματικά ο νικητής της εκλογικής διαδικασίας.
Όπως ανέφερε, υπάρχει το ενδεχόμενο να εκλεγεί δήμαρχος ή περιφερειάρχης υποψήφιος που δεν έχει καταλάβει την πρώτη θέση στην αρχική επιλογή των ψηφοφόρων, γεγονός που, κατά την άποψή του, δημιουργεί ζήτημα δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να διαμορφώσει ένα εκλογικό πλαίσιο με στόχο να αποφύγει δυσάρεστες πολιτικές εκπλήξεις στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, υποστηρίζοντας ότι η χειραγώγηση της ψήφου δεν μπορεί να αποτελεί συνταγματικά αποδεκτό νομοθετικό σκοπό.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε επισήμως την ένσταση αντισυνταγματικότητας στα πρακτικά της Βουλής.
