Ενισχύεται η διαλειτουργικότητα και οι διασταυρώσεις δεδομένων – Επιπτώσεις στη λειτουργία και τα έσοδα της αυτοδιοίκησης
Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, ενσωματώνοντας ευρωπαϊκές οδηγίες και εισάγοντας ένα νέο πλαίσιο διαφάνειας και ανταλλαγής πληροφοριών, με σημαντικές επιπτώσεις και για τη λειτουργία των δήμων.
Εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 του Συμβουλίου της 17ης Οκτωβρίου 2023 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2025 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις» κατατέθηκε στη Βουλή, σηματοδοτώντας την προσαρμογή της χώρας στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Ο βασικός κορμός του αφορά την ενίσχυση της ανταλλαγής φορολογικών δεδομένων, τη διασυνοριακή πληροφόρηση και την ενδυνάμωση των μηχανισμών διαφάνειας.
Επιπτώσεις στη λειτουργία των δήμων
Παρότι οι δήμοι δεν μετατρέπονται σε φορολογικές αρχές διεθνούς ανταλλαγής πληροφοριών, το νέο πλαίσιο δημιουργεί έμμεσες αλλά ουσιαστικές επιπτώσεις.
Οι δημοτικές υπηρεσίες διαθέτουν ήδη κρίσιμα δεδομένα που αφορούν την ακίνητη περιουσία, τα δημοτικά τέλη, τις δηλωμένες επιφάνειες, το ΤΑΠ, τις χρήσεις γης, τις άδειες λειτουργίας επιχειρήσεων και τις τοπικές κανονιστικές υποχρεώσεις.
Η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ κρατικών πληροφοριακών συστημάτων, φορολογικών αρχών και τοπικών βάσεων δεδομένων φέρνει τους δήμους πιο κοντά σε ένα νέο μοντέλο αξιοποίησης πληροφοριών, με ευκολότερες διασταυρώσεις μεταξύ στοιχείων από ΑΑΔΕ, Κτηματολόγιο, ΔΕΔΔΗΕ, Ε9 και δημοτικά μητρώα.
Δυνατότητες αύξησης εσόδων
Το νέο περιβάλλον δημιουργεί και σημαντικές ευκαιρίες για την ενίσχυση των δημοτικών εσόδων.
Αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένων και πραγματικών τετραγωνικών, διαφοροποιήσεις στις χρήσεις ακινήτων ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων, καθώς και μεταβολές ιδιοκτησίας, μπορούν να εντοπίζονται πιο εύκολα.
Αυτό μπορεί να περιορίσει απώλειες από υποδηλωμένα ακίνητα ή λανθασμένες χρεώσεις σε ΤΑΠ και τέλη καθαριότητας – φωτισμού. Ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη τουριστική ή εμπορική δραστηριότητα, η καλύτερη εικόνα για βραχυχρόνιες μισθώσεις και επαγγελματικές χρήσεις αποκτά αυξημένη δημοσιονομική σημασία.
Βελτίωση ελέγχων και εποπτείας
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επηρεάζει τον τρόπο παρακολούθησης επαγγελματικών δραστηριοτήτων, αδειοδοτήσεων καταστημάτων, χρήσεων κοινοχρήστων χώρων και μεταβολών σε επιχειρήσεις.
Η πιο ακριβής και επικαιροποιημένη εικόνα μπορεί να συμβάλει σε δικαιότερη επιβολή τελών, ενίσχυση των ελέγχων και περιορισμό φαινομένων αδήλωτης ή εσφαλμένα δηλωμένης δραστηριότητας.
Αυξημένες απαιτήσεις για τις υπηρεσίες
Οι νέες δυνατότητες συνοδεύονται από αυξημένες απαιτήσεις για τις δημοτικές υπηρεσίες.
Οι οικονομικές υπηρεσίες, οι ΥΔΟΜ, οι υπηρεσίες αδειοδοτήσεων και οι δημοτικές επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε υψηλότερα πρότυπα ακρίβειας δεδομένων, ψηφιακής διαχείρισης και κυβερνοασφάλειας, καθώς και σε συνεχή επικαιροποίηση των αρχείων τους.
Η εντατικοποίηση των διασταυρώσεων καθιστά απαραίτητη τη διασφάλιση αξιόπιστων μητρώων, προκειμένου να αποφεύγονται λάθη, προσφυγές πολιτών και διοικητικές επιβαρύνσεις.
Προσοχή και στις «λοιπές διατάξεις»
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η ενότητα των «λοιπών διατάξεων» του νομοσχεδίου, η οποία συχνά περιλαμβάνει επιμέρους διοικητικές ή λειτουργικές ρυθμίσεις που επηρεάζουν φορείς της γενικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Για τον λόγο αυτό, οι δήμοι καλούνται να εξετάσουν προσεκτικά όχι μόνο το ευρωπαϊκό φορολογικό σκέλος, αλλά και τις εφαρμοστικές προβλέψεις που ενδέχεται να αφορούν πληροφοριακά συστήματα, διαλειτουργικότητες και διοικητικές υποχρεώσεις.
