Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να αποστέλλει κατεπείγουσες οδηγίες προς περιφέρειες, δήμους και όλους τους συναρμόδιους φορείς. Στόχος είναι η άμεση υλοποίηση δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας απέναντι στον κίνδυνο εκδήλωσης πλημμυρικών φαινομένων.
Στο πλαίσιο των οδηγιών ζητείται η άμεση έναρξη όλων των προβλεπόμενων ενεργειών, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένη πλημμυρική επικινδυνότητα, αλλά και στις λεκάνες απορροής όπου η φυσική βλάστηση έχει καταστραφεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας δασικών πυρκαγιών.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στην έγκαιρη προετοιμασία των αρμόδιων φορέων, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τους πολίτες και τις περιουσίες τους κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.
Οι ενέργειες που ζητούνται από τις Περιφέρειες
Οι περιφέρειες καλούνται να προχωρήσουν άμεσα στον έλεγχο και, όπου απαιτείται, στον προληπτικό καθαρισμό των κοιτών των υδατορεμάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται η συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων και των δικτύων όμβριων υδάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους, καθώς και η επιτάχυνση των εργασιών για την ολοκλήρωση υφιστάμενων έργων και τον προγραμματισμό νέων παρεμβάσεων αντιπλημμυρικής προστασίας.
Καθαρισμός φρεατίων και δικτύων από τους Δήμους
Αντίστοιχα, οι δήμοι καλούνται να προχωρήσουν στον έλεγχο και τη συντήρηση των δικτύων όμβριων υδάτων και των αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητάς τους, καθώς και στον άμεσο προγραμματισμό νέων έργων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση φρεατίων, εσχαρών και αγωγών του δικτύου ομβρίων. Οι εργασίες αυτές θα πρέπει να επαναλαμβάνονται και μετά από σημαντικά επεισόδια βροχόπτωσης, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές.
Επικαιροποίηση σχεδίων και διαθέσιμων μέσων
Δήμοι και περιφέρειες καλούνται, παράλληλα, να προχωρήσουν στη σύνταξη ή επικαιροποίηση των Ειδικών Σχεδίων Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών για περιπτώσεις πλημμυρών.
Προβλέπεται επίσης η επικαιροποίηση των στοιχείων επικοινωνίας των εμπλεκόμενων φορέων, των μητρώων εργοληπτών, καθώς και των διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών.
Στις προβλεπόμενες ενέργειες περιλαμβάνεται ακόμη η καταγραφή χώρων προσωρινής καταφυγής και, στις ζώνες υψηλής πλημμυρικής επικινδυνότητας, η καταγραφή κατάλληλων κτιρίων για την ασφαλή επιτόπου καταφυγή πολιτών.
Χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων έως τα μέσα Σεπτεμβρίου
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση σημείων αυξημένης επικινδυνότητας.
Οι Τεχνικές Υπηρεσίες των περιφερειών και των δήμων καλούνται, εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου, να καταρτίσουν σχετικούς καταλόγους με χαρτογραφική αποτύπωση. Έμφαση θα δοθεί στα σημεία όπου το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται με υδατορέματα, καθώς και σε ανισόπεδους κόμβους και διαβάσεις.
Τα στοιχεία αυτά θα κοινοποιηθούν στην Ελληνική Αστυνομία, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των μέτρων Τροχαίας σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων.
Ειδική μέριμνα για τις «ιρλανδικές διαβάσεις»
Ειδική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στις οδηγίες και για τις λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις».
Οι συγκεκριμένες διαβάσεις θα πρέπει να καταγραφούν και να διαθέτουν την κατάλληλη προειδοποιητική σήμανση, με σαφή οδηγία προς τους πολίτες να μην επιχειρούν τη διέλευσή τους σε περίπτωση πλημμύρας, καθώς υπάρχει κίνδυνος παράσυρσης.
Αυξημένη προτεραιότητα δίνεται στις πυρόπληκτες περιοχές, όπου ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων είναι μεγαλύτερος λόγω της απώλειας της φυσικής βλάστησης.
Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται σχολαστικός έλεγχος και συντήρηση των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, προγραμματισμός νέων αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων, καθαρισμός υδατορεμάτων και επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των αναγκαίων έργων.
Συνεδριάσεις των συντονιστικών οργάνων
Έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν προγραμματιστεί οι συνεδριάσεις των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, δηλαδή των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.
Αντικείμενο των συνεδριάσεων θα είναι η πρόληψη, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων και η αντιμετώπιση πιθανών πλημμυρικών φαινομένων κατά τη χειμερινή περίοδο.
Επιπλέον, οι περιφέρειες και οι δήμοι καλούνται να προγραμματίσουν εντός του Σεπτεμβρίου άσκηση Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων.
Στην άσκηση θα περιλαμβάνεται και η διαδικασία οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης πολιτών.
Άμεση ενημέρωση του ΕΣΚΕΔΙΚ και χρήση του 112
Σε περίπτωση που η ένταση και η δυναμική εξέλιξη ενός φαινομένου σε τοπικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες, προβλέπεται η άμεση ενημέρωση του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ).
Εφόσον απαιτείται, θα μπορεί να αποστέλλεται προειδοποιητικό μήνυμα έκτακτης ανάγκης μέσω του αριθμού 112.
Όπως επισημαίνεται στις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα και χωρίς καθυστέρηση.
Η έγκαιρη προετοιμασία και η πρόληψη μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας για την προστασία των πολιτών, όταν εκδηλωθούν πλημμυρικά φαινόμενα.
