Σε αυξημένη ετοιμότητα τέθηκαν σήμερα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, έξι Περιφερειακές Ενότητες της χώρας
Σε αυξημένη ετοιμότητα τέθηκαν σήμερα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, έξι Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, μετά την έκδοση Έκτακτου Δελτίου Επιδείνωσης Καιρού και την ενεργοποίηση του μηχανισμού «Red Code» από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η απόφαση αφορά περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, όπου αναμένονται ισχυρές βροχοπτώσεις και αυξημένος κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων .
Η ενεργοποίηση του «Red Code» σημαίνει την άμεση κινητοποίηση των Περιφερειών και των δήμων, με εφαρμογή των προβλέψεων του σχεδίου «Δάρδανος» για την αντιμετώπιση πλημμυρών, αλλά και τη σύγκληση των αρμόδιων συντονιστικών οργάνων σε περιφερειακό επίπεδο.
Ποια όργανα ενεργοποιούνται
Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου συγκαλείται το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ), με τη συμμετοχή:
- της Περιφέρειας,
- των δήμων,
- της Πυροσβεστικής,
- της Αστυνομίας,
- του ΕΚΑΒ,
- και των τεχνικών υπηρεσιών.
Στόχος είναι ο συντονισμός ενεργειών πρόληψης, η ετοιμότητα μηχανημάτων έργου και η άμεση ανταπόκριση σε ενδεχόμενα συμβάντα. Στην πράξη, όμως, όπως προκύπτει από αυτοδιοικητικές πηγές, η επιχειρησιακή ευθύνη βαραίνει κυρίως τις Περιφέρειες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν την κρίσιμη φάση χωρίς πάντα επαρκή μέσα.
Περιφέρειες στην πρώτη γραμμή – με περιορισμένα εργαλεία
Η σημερινή κινητοποίηση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον ρόλο των Περιφερειών ως βασικού επιχειρησιακού βραχίονα της Πολιτικής Προστασίας. Παρότι ο στρατηγικός σχεδιασμός και η έκδοση οδηγιών παραμένουν αρμοδιότητα του κεντρικού κράτους, η εφαρμογή στο πεδίο υλοποιείται από τις περιφερειακές υπηρεσίες.
Στελέχη της αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι:
- οι Περιφέρειες δεν διαθέτουν ενιαίο μηχανισμό άμεσης χρηματοδότησης για έκτακτες ανάγκες,
- οι παρεμβάσεις πρόληψης (καθαρισμοί ρεμάτων, αντιπλημμυρικά έργα) συχνά καθυστερούν λόγω πολυεπίπεδων εγκρίσεων,
- η ευθύνη διαχείρισης συμβάντων δεν συνοδεύεται από ανάλογη θεσμική ενίσχυση.
Δήμοι και Περιφέρειες: διακριτοί ρόλοι, κοινή πίεση
Σε επίπεδο δήμων, ενεργοποιούνται τα τοπικά σχέδια πολιτικής προστασίας, με έμφαση στην ενημέρωση των πολιτών, στον έλεγχο κρίσιμων σημείων του οδικού δικτύου και στη συνεργασία με τις Περιφέρειες για τη διάθεση μηχανημάτων.
Ωστόσο, όπως προκύπτει από την εμπειρία προηγούμενων κακοκαιριών, η διάκριση αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων, Περιφερειών και κράτους δεν είναι πάντα σαφής, γεγονός που δυσχεραίνει τον συντονισμό και τη λογοδοσία σε περιπτώσεις εκτεταμένων ζημιών.
Η σημερινή κινητοποίηση ως τεστ ετοιμότητας
Η κατάσταση «Red Code» της 26ης Ιανουαρίου λειτουργεί ως δοκιμασία για το σύστημα Πολιτικής Προστασίας σε περιφερειακό επίπεδο, σε μια περίοδο όπου οι Περιφέρειες έχουν αυξημένες υποχρεώσεις αλλά περιορισμένο περιθώριο αυτονομίας.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με αυτοδιοικητικές πηγές, δεν είναι μόνο η επιτυχής διαχείριση της σημερινής κακοκαιρίας, αλλά και η αποτίμηση:
- της επάρκειας των μηχανισμών,
- της ταχύτητας λήψης αποφάσεων,
- και της πραγματικής δυνατότητας των Περιφερειών να ανταποκριθούν σε σύνθετα φαινόμενα.
Η εμπειρία αυτής της κινητοποίησης αναμένεται να αξιοποιηθεί ως υλικό αξιολόγησης, τόσο για τις ίδιες τις Περιφέρειες όσο και για τον κεντρικό σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας.
