Απολιγνιτοποίηση, κρίση στη γουνοποιία και ενεργειακό κόστος των Δήμων κυριάρχησαν στη συζήτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Η Καστοριά βρέθηκε στο επίκεντρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φιλοξενώντας την τακτική συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), με τη συμμετοχή αυτοδιοικητικών από όλη τη χώρα.
Στο πλαίσιο της παρουσίας της ΚΕΔΕ στη Δυτική Μακεδονία πραγματοποιήθηκε επίσης κοινή συνεδρίαση με την Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Δυτικής Μακεδονίας, αναδεικνύοντας τα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες της περιοχής.
Κυρίζογλου: «Στόχος μας να ακούμε από κοντά τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών»
Ανοίγοντας τις εργασίες της συνεδρίασης, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η επιλογή της Καστοριάς εντάσσεται στη στρατηγική της αποκεντρωμένης λειτουργίας της Ένωσης, με στόχο την άμεση επαφή με τις τοπικές κοινωνίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Η ΚΕΔΕ, στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης λειτουργίας της, βρίσκεται σήμερα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα στην Καστοριά, προκειμένου να ακούσουμε τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών, να αναδείξουμε τα ζητήματα που τις απασχολούν και να συμβάλουμε, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, στην αντιμετώπιση και επίλυσή τους».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Δυτική Μακεδονία, τα οποία συνδέονται με δύο κρίσιμες εξελίξεις: την κατάρρευση της γουνοποιητικής δραστηριότητας και τη συνεχιζόμενη διαδικασία απολιγνιτοποίησης, παρά τα μέτρα στήριξης που έχουν ληφθεί από την κυβέρνηση.
Όπως επισημάνθηκε κατά τη συνεδρίαση, η γουνοποιία αποτέλεσε επί δεκαετίες βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας στον άξονα Καστοριά – ‘Αργος Ορεστικό – Σιάτιστα. Ωστόσο, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο κλάδος υπέστη δραματική συρρίκνωση, με σημαντική μείωση των εξαγωγών και μεγάλη απώλεια θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται αντιμέτωπη και με τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης, γεγονός που δημιουργεί έντονες οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις στις τοπικές κοινωνίες.
Οι τοπικές Αρχές της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς υπογράμμισαν την ανάγκη λήψης στοχευμένων μέτρων, μεταξύ των οποίων:
• αναθεώρηση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης με βάση τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών
• θέσπιση ρήτρας μετάβασης για τις περιοχές που πλήττονται
• ισχυρά κίνητρα εγκατάστασης επιχειρήσεων και βιομηχανικών δραστηριοτήτων
• δημιουργία κόμβου logistics με σιδηροδρομική διασύνδεση
• ειδικά προγράμματα απασχόλησης για την περιοχή, ιδιαίτερα για ηλικιακές ομάδες άνω των 55 ετών
• ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τη στήριξη της γουνοποιίας
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ απευθυνόμενος στους παρευρισκόμενους υπογράμμισε επίσης τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των βαθμών Αυτοδιοίκησης. «Η συνεργασία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα είναι άριστη, γιατί όλοι υπηρετούμε τον ίδιο θεσμό: την Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντωνίου: «Η καρδιά της Αυτοδιοίκησης χτυπά σήμερα στην Καστοριά»
Τους συμμετέχοντες καλωσόρισε η βουλευτής Καστοριάς Μαρία Αντωνίου, η οποία τόνισε ότι η επιλογή της Καστοριάς για τη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Όπως σημείωσε: «Η Ελλάδα δεν είναι μόνο τα αστικά κέντρα. Είναι οι άνθρωποί της σε κάθε γωνιά της χώρας και η φωνή αυτών των ανθρώπων εκφράζεται μέσα από τους Δήμους. Γι’ αυτό σήμερα η καρδιά της Αυτοδιοίκησης χτυπά στην Καστοριά».
Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης ο αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς Δημήτρης Σαββόπουλος, μεταφέροντας τις ευχές του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας κ. Γιώργου Αμανατίδη και αναφερόμενος στα σημαντικά αναπτυξιακά ζητήματα της περιοχής.
Ο δήμαρχος Καστοριάς Γιάννης Κορεντσίδης υπογράμμισε ότι η παρουσία της ΚΕΔΕ στην Καστοριά αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την περιοχή και ανέδειξε τον σημαντικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας και δήμαρχος ‘Αργους Ορεστικού Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης και την ανάγκη στήριξης των ενεργειακών κοινοτήτων των Δήμων.
Θέματα προ ημερησίας διάταξης
Κατά την προ ημερησίας διάταξης συζήτηση, ο κ. Κυρίζογλου αναφέρθηκε στις πρόσφατες πρωτοβουλίες της ΚΕΔΕ, μεταξύ των οποίων: την επιτυχημένη ημερίδα στο Ηράκλειο Κρήτης για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας, το διήμερο συνέδριο για την κλιματική κρίση και την πολιτική προστασία που πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Φεβρουαρίου, καθώς και τη θετική συνεργασία της ΚΕΔΕ με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Όπως ανέφερε, τα κονδύλια για την πολιτική προστασία αναμένεται να αυξηθούν κατά 10%, από 40 εκατ. ευρώ σε 50 εκατ. ευρώ, έναντι των 60 εκατ. ευρώ που έχει ζητήσει η ΚΕΔΕ.
Επιπλέον, γνωστοποίησε ότι έχει προγραμματιστεί συνάντηση της ΚΕΔΕ με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη, τον Υπουργό Εσωτερικών και τον ΔΕΔΔΗΕ στις 17 Μαρτίου, με αντικείμενο το ενεργειακό κόστος των Δήμων.
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Λάζαρος Κυρίζογλου αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα της μονομερούς αύξησης της τιμής του νερού, υπενθυμίζοντας ότι η ΚΕΔΕ έχει ήδη λάβει σχετική απόφαση στήριξης των Δήμων που θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Όπως τόνισε, η ΚΕΔΕ, εφόσον κληθεί, θα προχωρήσει σε πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των προσφευγόντων Δήμων, προκειμένου να ενισχύσει τη νομική τους θέση. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη διασφάλιση της προσιτής τιμής του νερού για τους πολίτες και στη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισής του.
Ο κ. Κυρίζογλου υπενθύμισε την πρωτοβουλία της ΚΕΔΕ ενόψει της επικείμενης διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης. Όπως σημείωσε, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ήδη λάβει απόφαση για τη διοργάνωση ειδικής επιστημονικής και αυτοδιοικητικής ημερίδας με αντικείμενο τις αναθεωρητέες διατάξεις που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η τεκμηριωμένη συμβολή της Αυτοδιοίκησης στον δημόσιο διάλογο που ανοίγει για τη συνταγματική αναθεώρηση και η ανάδειξη των θέσεων και προτάσεων των Δήμων για την ενίσχυση του θεσμικού τους ρόλου.
Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες ΟΤΑ
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναφέρθηκε στο ζήτημα της ένταξης των Αναπτυξιακών Ανώνυμων Εταιρειών ΟΤΑ στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης από την ΕΛΣΤΑΤ, χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με την Αυτοδιοίκηση.
Όπως τόνισε, οι Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες των ΟΤΑ αποτελούν εταιρείες ειδικού σκοπού που λειτουργούν προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και της ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών.
Η ΚΕΔΕ προτείνει να υπάρξει σχετική νομοθετική ρύθμιση στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε οι υποχρεώσεις και η λειτουργία των εταιρειών αυτών να διέπονται αποκλειστικά από το πλαίσιο που θεσπίστηκε με τον Ν. 4674/2020 και όχι από τις δεσμεύσεις που ισχύουν για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
Καταλογισμοί και ποινικές διώξεις αιρετών
Κατά τη συνεδρίαση τέθηκε επίσης το ζήτημα των καταλογισμών και των ποινικών διώξεων αιρετών για παραγραφή αξιώσεων εισφορών σε χρήμα στο πλαίσιο πολεοδομικών επεκτάσεων για την περίοδο 2021-2023.
Όπως επισημάνθηκε, η αλλαγή στο καθεστώς παραγραφής έχει προκαλέσει σημαντική αναστάτωση σε πολλούς Δήμους της χώρας, με αποτέλεσμα να διώκονται αιρετοί και υπηρεσιακά στελέχη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει τη θέσπιση ειδικής νομοθετικής διάταξης για την άρση ή παραγραφή του αξιοποίνου και την παύση των ποινικών και πειθαρχικών διώξεων για την περίοδο αυτή, αναθέτοντας στη νομική υπηρεσία της ΚΕΔΕ την επεξεργασία της σχετικής πρότασης που θα υποβληθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών.
Από την πλευρά του, ο α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναφέρθηκε στο ζήτημα των δωρεάν παραχωρήσεων αιγιαλού προς τους Δήμους. Όπως σημείωσε, η ΚΕΔΕ έχει ζητήσει να αυξηθεί ο αριθμός των δωρεάν παραχωρήσεων από τρεις σε δέκα, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει σχετική απάντηση. Παράλληλα, αποφασίστηκε η παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων, η οποία λήγει στις 10 Απριλίου, έως τις 31 Μαΐου.
Σχέδιο νόμου υπουργείου Ανάπτυξης – Θέση της ΚΕΔΕ για τις λαϊκές αγορές
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ συζήτησε επίσης το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του Ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του Ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 – Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων – Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις».
Κατά τη συζήτηση, ο κ. Κυρίζογλου επανέλαβε τη σταθερή θέση της ΚΕΔΕ ότι όλες οι λαϊκές αγορές της χώρας πρέπει να υπάγονται στη δικαιοδοσία των Δήμων.
Όπως υπογράμμισε χαρακτηριστικά, «Η ΚΕΔΕ εμμένει στη θέση ότι όλες οι λαϊκές αγορές ανά την χώρα πρέπει να υπάγονται στη δικαιοδοσία των Δήμων. Το ζήτημα των λαϊκών αγορών είναι εξόχως αυτοδιοικητική υπόθεση».
Συνεργασία ΚΕΔΕ – Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την πλατφόρμα support.gov.gr
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ενέκρινε την έναρξη συνεργασίας με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την υλοποίηση του έργου «Ένταξη φορέων Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού στην πλατφόρμα υποστήριξης ψηφιακών υπηρεσιών support.gov.gr».
Με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου εγκρίθηκε καταρχήν η σκοπιμότητα της συνεργασίας, ενώ η εξειδίκευση των όρων υλοποίησης θα πραγματοποιηθεί με την υπογραφή σχετικού μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της ΚΕΔΕ.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης του ψηφιακού μετασχηματισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της βελτίωσης της εξυπηρέτησης των πολιτών μέσω σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων.
Πρόταση νομοθετικής ρύθμισης για τα ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη»
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ συζήτησε επίσης πρόταση νομοθετικής ρύθμισης για την αντιμετώπιση των χρονοβόρων διαδικασιών που σχετίζονται με ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Κατά τη συζήτηση επισημάνθηκε ότι οι ισχύουσες διαδικασίες δημιουργούν σημαντικές καθυστερήσεις και διοικητικές δυσκολίες για τους Δήμους, ιδίως σε περιπτώσεις που απαιτείται η αξιοποίηση ή η διαχείριση ακινήτων τα οποία εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Εθνικό Κτηματολόγιο.
Η ΚΕΔΕ προτείνει την προώθηση νομοθετικής ρύθμισης που θα απλοποιεί τις σχετικές διαδικασίες, ώστε να διευκολύνεται η αξιοποίηση των ακινήτων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και της ανάπτυξης των Δήμων.
Τροποποίηση του πλαισίου για τον καθαρισμό αιγιαλών
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ συζήτησε πρόταση τροποποίησης του άρθρου 13 παρ. 4 του Ν. 3937/2011 σχετικά με τη διαβαθμισμένη χρήση μηχανοκίνητων μέσων για τον καθαρισμό αιγιαλών.
Κατά τη συζήτηση επισημάνθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, ώστε να διευκολύνονται οι Δήμοι στον αποτελεσματικό καθαρισμό των αιγιαλών, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και στις αρχές προστασίας των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ για το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας
Το ΔΣ της ΚΕΔΕ συζήτησε επίσης το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα «Προδιαγραφές, όροι και τεχνικές οδηγίες για την εκπόνηση Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας».
Κατά τη συζήτηση παρουσιάστηκαν οι παρατηρήσεις και προτάσεις της ΚΕΔΕ σχετικά με το περιεχόμενο και τις τεχνικές προδιαγραφές του σχεδίου, με στόχο τη διασφάλιση ότι τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.) θα αποτελέσουν ουσιαστικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Μεταξύ άλλων, προτάθηκε η συγκρότηση Επιτελικής Διυπουργικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ΚΕΔΕ, της ΕΝΠΕ, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και άλλων συναρμόδιων φορέων, με στόχο τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την επιτάχυνση της εφαρμογής των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας.
Όπως επισημάνθηκε, υπάρχει ήδη θετική εμπειρία από αντίστοιχη συνεργασία με τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ στο Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Υποδομών Λυμάτων, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της διαρκούς συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την αποτελεσματική υλοποίηση σύνθετων έργων υποδομών και περιβαλλοντικής προστασίας.
Η ΚΕΔΕ υπογράμμισε την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες των Δήμων, καθώς και να εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι και η τεχνική υποστήριξη για την αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών σχεδίων σε τοπικό επίπεδο.
