Ο Α΄ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ περιέγραψε με μελανά χρώματα την οικονομική πραγματικότητα των δήμων
Καυστικός απέναντι στην κυβέρνηση, για τον τρόπο που αντιμετωπίζει την Αυτοδιοίκηση, ήταν ο α΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος κατά την ομιλία του στο ετήσιο συνέδριο στην Αλεξανδρούπολη. Ο δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης παρουσίασε 7 σημεία παρέμβασης ως πλαίσιο δράσης του επόμενου διαστήματος για την τοπική αυτοδιοίκηση.
Ο κ. Κωνσταντέλλος έθεσε εξαρχής το δίλημμα: αν το συνέδριο θα αποτελέσει ένα ακόμη διαχειριστικό σταθμό γκρίνιας ή ένα εμβληματικό σημείο καμπής, αντίστοιχο της Κυλλήνης και της Χαλκιδικής, όπου θεμελιώθηκαν κρίσιμες κατακτήσεις για τους δήμους. Η μαζική συμμετοχή, όπως τόνισε, αποτυπώνει το βάθος των ανοιχτών προβλημάτων και την ανάγκη αυτά να μετατραπούν σε συλλογική στρατηγική και όχι σε μεμονωμένες κραυγές.
Στο πλαίσιο αυτό αναγνώρισε ρητά τη συμβολή του Υπουργού Εσωτερικών Θόδωρου Λιβάνιου, «σάρκα εκ της σαρκός της αυτοδιοίκησης», ο οποίος –όπως σημείωσε– έχει δώσει κρίσιμες μάχες για ζητήματα όπως οι ΔΕΥΑ, αποδεικνύοντας τη σημασία των θετικών συμμαχιών με ανθρώπους που κατανοούν βιωματικά τον θεσμό.
Παράλληλα, διέλυσε τα σενάρια «προσωπικών στρατηγικών», υπογραμμίζοντας ότι δεν τον ενδιαφέρει καμία κεντρική πολιτική καριέρα αλλά η παραμονή του στην πρώτη γραμμή της αυτοδιοίκησης, κοντά στους δημότες και στους συναδέλφους που τον εμπιστεύτηκαν.
Κεντρικός άξονας της παρέμβασής του ήταν η απαίτηση η Τοπική Αυτοδιοίκηση να λειτουργεί με ενιαία αυτοδιοικητική ταυτότητα, πέρα από κομματικές γραμμές. Η πολιτική αφετηρία του κάθε αιρετού «ανήκει στην κάλπη των εθνικών εκλογών», τόνισε, ενώ όλη η υπόλοιπη διαδρομή οφείλει να είναι προσηλωμένη αποκλειστικά στον ρόλο των δήμων και των τοπικών κοινωνιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, άσκησε κριτική σε λογικές εσωτερικών αντιπαραθέσεων, προσωποκεντρικών σχεδιασμών και επικοινωνιακής διαχείρισης που αποδυναμώνουν το συλλογικό μήνυμα της ΚΕΔΕ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην πρόσφατη Έκθεση και τη Σύσταση 539 (2025) του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα. (Portal)
Ο κ. Κωνσταντέλλος υπενθύμισε ότι η ΚΕΔΕ συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία monitoring, καταθέτοντας «όλα τα στοιχεία» και αναδεικνύοντας τις πραγματικές παθογένειες του συστήματος. Το Κογκρέσο, όπως σημείωσε, επιβεβαίωσε: την υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο κεντρικό κράτος, την ασάφεια στην κατανομή αρμοδιοτήτων, την υποστελέχωση και την έλλειψη πόρων, την περιορισμένη δημοσιονομική και φορολογική αυτονομία των ΟΤΑ, το προβληματικό πλαίσιο ποινικής ευθύνης των αιρετών.η ευρωπαϊκή αυτή διαπίστωση, τόνισε, δεν είναι επικοινωνιακό εργαλείο αλλά στρατηγικό χαρτί πίεσης που η αυτοδιοίκηση οφείλει να αξιοποιήσει συντεταγμένα.
Ο Α΄ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ περιέγραψε με μελανά χρώματα την οικονομική πραγματικότητα των δήμων. Αναφέρθηκε σε έκτακτες επιχορηγήσεις για ενέργεια, κρίσεις και τέλος ταφής που δεν ενσωματώθηκαν σταθερά στους ΚΑΠ, για αυξήσεις που δεν καλύπτουν ούτε τις μισθολογικές υποχρεώσεις, για λειτουργικό κόστος που τρέχει πιο γρήγορα από κάθε «ενίσχυση», για απορροφητικότητα που αμφισβητείται, ενώ λείπει συστηματική τεχνική βοήθεια, ειδικά για μικρούς, νησιωτικούς και ορεινούς δήμους, αλλά και για μονομερείς ρυθμίσεις (τέλος ανθεκτικότητας, ναυαγοσωστική κάλυψη, διαχείριση πόρων από το Πράσινο Ταμείο) που –όπως σημείωσε– στερούν από τους δήμους κρίσιμα έσοδα και μετατρέπουν την αυτοδιοίκηση σε «φορέα ευθυνών χωρίς αντίστοιχους πόρους».
Κομβική πρόταση του κ. Κωνσταντέλλου είναι η άμεση προσφυγή της ΚΕΔΕ στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τους παρακρατηθέντες πόρους, βάσει του ν. 3852, διεκδικώντας τα ποσά που οφείλει η Πολιτεία στην αυτοδιοίκηση.
Στο πεδίο των αρμοδιοτήτων, άσκησε σκληρή κριτική για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης μακριά από τον αποφασιστικό ρόλο των δήμων, για την αποδυνάμωση εργαλείων που επέτρεπαν στους ΟΤΑ να υπερασπιστούν τον χωρικό σχεδιασμό και την προστασία του περιβάλλοντος, για την επικοινωνιακή στοχοποίηση των δήμων με αφορμή μεμονωμένες περιπτώσεις διαφθοράς, σε μια διαδικασία «αξιολόγησης» που, όπως τη χαρακτήρισε, καλλιεργεί ανταγωνισμούς μεταξύ δήμων χωρίς να αγγίζει την ουσία των προβλημάτων.
Παράλληλα, ανέδειξε ζητήματα όπως η πολιτική προστασία, τα αδέσποτα ζώα, η ναυαγοσωστική κάλυψη και τα σχολικά προγράμματα, όπου η αυτοδιοίκηση καλείται να απαντήσει σε αυξημένες απαιτήσεις με ανεπαρκείς πόρους, ασαφείς κανόνες και διαρκή ποινική έκθεση.
Ο κ. Κωνσταντέλλος δεν έκρυψε ότι η αυτοδιοίκηση «δεν υπήρξε ποτέ πραγματική προτεραιότητα» για το κεντρικό κράτος, ανεξαρτήτως κυβέρνησης. Αναφέρθηκε στην ισχυρή νομιμοποίηση των δημάρχων μέσα από την καθημερινή επαφή με τον πολίτη και στη συστηματική υποτίμηση του ρόλου τους.
«Ή όλα ή τίποτα», ήταν η χαρακτηριστική του φράση: η ΚΕΔΕ οφείλει να στείλει ξεκάθαρο μήνυμα ότι θα είναι ο ισχυρότερος σύμμαχος της Πολιτείας αν ικανοποιηθούν τα δίκαια αιτήματα της αυτοδιοίκησης, αλλά και ο πιο αποφασιστικός αντίπαλος αν αυτά αγνοηθούν.
Κλείνοντας, ο Α΄ Αντιπρόεδρος κατέθεσε συγκεκριμένη πρόταση επτά σημείων, ως πλαίσιο δράσης του επόμενου διαστήματος:
Διαπαραταξιακή Επιτροπή Επικοινωνίας: Μόνιμος μηχανισμός προβολής των θέσεων της ΚΕΔΕ, με συμμετοχή πλειοψηφίας και μειοψηφίας, ώστε η κοινωνία να αντιληφθεί ότι οι διεκδικήσεις των δήμων αφορούν άμεσα την καθημερινότητά της.
Στοχευμένος θεσμικός διάλογος: Συστηματικές και όχι ευκαιριακές συναντήσεις με την κυβέρνηση, με υποχρεωτική παρουσία όλων των παρατάξεων της ΚΕΔΕ.
Επανασχεδιασμός των συνεδριάσεων του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ: Περιορισμός των δαπανηρών μετακινήσεων και ενίσχυση οργανωμένων περιφερειακών συναντήσεων με τις ΠΕΔ· διοχέτευση πόρων σε ισχυρή επικοινωνιακή εκστρατεία.
Τακτική ενημέρωση κομμάτων αντιπολίτευσης: Για όλα τα κρίσιμα νομοσχέδια που αφορούν την αυτοδιοίκηση, πριν ληφθούν αποφάσεις χωρίς τους δήμους.
Ενεργοποίηση Επιτροπών της ΚΕΔΕ: Παραγωγή ολοκληρωμένων προτάσεων πολιτικής και όχι τυπικές τοποθετήσεις.
Συμμαχία με την επιστημονική κοινότητα: Τεκμηριωμένες μελέτες και νομικά/οικονομικά επιχειρήματα που δεν θα μπορούν εύκολα να αγνοηθούν.
Στρατηγική νομική θωράκιση: Συντονισμένες προσφυγές στα ανώτατα δικαστήρια για κρίσιμα ζητήματα, με αιχμή την ανάκτηση των παρακρατηθέντων πόρων.
Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος κάλεσε όλες τις παρατάξεις να παραμείνουν παρούσες μέχρι την τελική διαμόρφωση του ψηφίσματος, ώστε από την Αλεξανδρούπολη να φύγει ένα ενιαίο, ηχηρό, διεκδικητικό μήνυμα:λιγότερος κρατικός συγκεντρωτισμός, περισσότερη αυτοδιοικητική αυτονομία, πραγματική εμπιστοσύνη στους αιρετούς. Ένα μήνυμα που, όπως υπογράμμισε, δεν πρέπει αυτή τη φορά να μείνει στα χαρτιά, αλλά να γίνει κοινή δέσμευση, εργαλείο πίεσης και αφετηρία για την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
