Προειδοποιήσεις για οικονομικό αδιέξοδο, υπολειτουργία υπηρεσιών και κλείσιμο κοινωνικών δομών ενόψει του συνεδρίου στην Καλαμάτα
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση και στην πλειοψηφία της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) άσκησε ο δήμαρχος Αθηναίων και επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα», Χάρης Δούκας, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης των δήμων. Σε συνέντευξη Τύπου ενόψει του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που θα πραγματοποιηθεί 5-7 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα, έκανε λόγο για πρωτοφανή κρίση χρηματοδότησης, αδυναμία συντήρησης υποδομών και ενδεχόμενη αναστολή λειτουργίας βασικών κοινωνικών υπηρεσιών από το 2027.
Δούκας: «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε οριακό σημείο»
Από τα κεντρικά γραφεία της ΚΕΔΕ στην Αθήνα, ο Χάρης Δούκας περιέγραψε την οικονομική κατάσταση των δήμων ως τη σοβαρότερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών, υποστηρίζοντας ότι η συνεχιζόμενη υποχρηματοδότηση απειλεί πλέον την ίδια τη λειτουργία τους.
«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε οριακό σημείο. Διέρχεται τη σοβαρότερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών και ο κίνδυνος γενικής κατάρρευσης των δήμων είναι πιο ορατός από ποτέ», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αθηναίων, αρκετοί δήμοι ήδη υπολειτουργούν, αδυνατώντας να ανταποκριθούν επαρκώς στις ανάγκες συντήρησης σχολείων, δημοτικών εγκαταστάσεων και δικτύων.
Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι εάν δεν ενισχυθεί ουσιαστικά η χρηματοδότηση, από το 2027 ενδέχεται να ανασταλεί η λειτουργία κρίσιμων κοινωνικών δομών, όπως οι βρεφονηπιακοί σταθμοί.
Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ και αυξημένο λειτουργικό κόστος
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο επικεφαλής της «Αυτοδιοίκησης Τώρα» στην οικονομική ασφυξία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Όπως υποστήριξε, για το 2027 δεν προβλέπεται ουσιαστική αύξηση των τακτικών πόρων που καλύπτουν τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων, χαρακτηρίζοντας την προβλεπόμενη ενίσχυση 0,8% ανεπαρκή απέναντι στις αυξανόμενες δαπάνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το μισθολογικό κόστος έχει αυξηθεί κατά 8%, ενώ το ενεργειακό κόστος αναμένεται να αυξηθεί τουλάχιστον κατά 10% επιπλέον το 2027.
Ο ίδιος επικαλέστηκε μελέτη της ΚΕΔΕ, σύμφωνα με την οποία το χρηματοδοτικό κενό των δήμων φτάνει τα 2,5 δισ. ευρώ, ποσό που συνδέεται με την κάλυψη λειτουργικών δαπανών, μισθοδοσίας και συντήρησης υποδομών.
Όπως ανέφερε, οι δημοτικές αρχές δυσκολεύονται να καταρτίσουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και αναγκάζονται να χρησιμοποιούν προκαταβολές από τους τακτικούς πόρους του επόμενου έτους για να καλύψουν τρέχουσες ανάγκες.
Αιχμές για το Τέλος Ταφής και το Τέλος Ανθεκτικότητας
Ο δήμαρχος Αθηναίων επέκρινε την κυβέρνηση και για πόρους που, όπως υποστήριξε, έχουν επανειλημμένα ανακοινωθεί χωρίς να έχουν αποδοθεί στους δήμους.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στα 400 εκατ. ευρώ από το Τέλος Ταφής, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι εξακολουθούν να μην έχουν εισπράξει τα συγκεκριμένα ποσά.
Αντίστοιχη κριτική διατύπωσε για το Τέλος Ανθεκτικότητας, αναφέροντας ότι το κράτος εισπράττει περίπου 600 εκατ. ευρώ, χωρίς, κατά τον ίδιο, να αποδίδει μέρος των εσόδων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο Χάρης Δούκας συνέκρινε την ελληνική πρακτική με όσα, όπως ανέφερε, ισχύουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα σχετικά έσοδα κατευθύνονται στους δήμους.
Παράλληλα, επισήμανε την απουσία νέου αναπτυξιακού χρηματοδοτικού προγράμματος για την Αυτοδιοίκηση, μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων «Φιλόδημος» και «Αντώνης Τρίτσης».
Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσίασε στοιχεία για τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως ποσοστό του ΑΕΠ, αναφέροντας ότι στην Ελλάδα ανέρχεται στο 3,4%, έναντι 29% στην Ιταλία, 27% στην Πορτογαλία και 20% στη Γαλλία. Τα ποσοστά αυτά παρατέθηκαν από τον ίδιο, χωρίς να διευκρινίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία η μεθοδολογία της σύγκρισης.
Επίθεση στην πλειοψηφία της ΚΕΔΕ για τη στάση της απέναντι στην κυβέρνηση
Ο επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» καταλόγισε στην πλειοψηφία της ΚΕΔΕ αδυναμία υπεράσπισης των διεκδικήσεων των δήμων απέναντι στην κεντρική διοίκηση.
Υποστήριξε ότι, παρά τις επανειλημμένες αποφάσεις και τα αιτήματα που διατυπώνονται στα συνέδρια, δεν επιτυγχάνονται ουσιαστικές αλλαγές στη χρηματοδότηση και στις αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
«Τρία χρόνια τώρα έχω κουραστεί να πηγαίνω σε ωραία ξενοδοχεία, να ακούω τη δημιουργία λιστών αιτημάτων και μετά οι λίστες να μπαίνουν στο συρτάρι. Έχω κουραστεί να βλέπω την πλειοψηφία να ωρύεται πριν το Συνέδριο και μετά να σηκώνει τα χέρια ψηλά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά τον δήμαρχο Αθηναίων, η στάση αυτή ισοδυναμεί με αποδοχή κυβερνητικών επιλογών που περιορίζουν τον ρόλο των δήμων.
Στις παρεμβάσεις που επέκρινε συμπεριέλαβε τις αλλαγές στις πολεοδομικές αρμοδιότητες, τις ρυθμίσεις για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) σε σχέση με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, καθώς και τον περιορισμό της συμμετοχής των δήμων σε ζητήματα ενέργειας, παραλιών και διαχείρισης απορριμμάτων.
Όπως υποστήριξε, οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με την υποχρηματοδότηση και την υποστελέχωση, αναδεικνύουν την αδυναμία της πλειοψηφίας της ΚΕΔΕ να προστατεύσει τον θεσμικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.
Κριτική στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Στο στόχαστρο του Χάρη Δούκα βρέθηκε και ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αιχμές κατά του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.
Ο δήμαρχος επέκρινε τις προβλεπόμενες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, αμφισβητώντας το μοντέλο που προωθείται, ενώ υποστήριξε ότι οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν διατάξεις που προκαλούν πρόσθετα προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των δήμων.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για τη διαδικασία εξέτασης του Κώδικα από τα αυτοδιοικητικά όργανα.
«Φτάσαμε στο εξωφρενικό σημείο και θα το μνημονεύω πάντα, δήμαρχοι να ψηφίζουν τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χωρίς να έχουν μπροστά τους τελικά κείμενα», δήλωσε.
«Τελευταία ευκαιρία» το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα
Ο Χάρης Δούκας χαρακτήρισε το ετήσιο τακτικό συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα κομβικό για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καλώντας τους αιρετούς να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
«Το συνέδριο της Καλαμάτας είναι κομβικό. Είναι η τελευταία ευκαιρία. Ο καθένας είναι υπεύθυνος των επιλογών του», υπογράμμισε.
Ζήτησε από την ολομέλεια να προχωρήσει σε συγκεκριμένες αποφάσεις και να στείλει σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι οι δήμοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν με τους σημερινούς οικονομικούς και θεσμικούς περιορισμούς.
Παράλληλα, απαντώντας σε ερώτηση του διευθυντή του otavoice.gr, Αθανάσιου Μπέλτσου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενίσχυσης των πρωτοβουλιών της παράταξής του για την ενημέρωση της κοινής γνώμης.
Όπως υποστήριξε, οι πολίτες δεν έχουν πλήρη εικόνα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, ενώ σημείωσε ότι η πλειοψηφία της ΚΕΔΕ θα κριθεί για τις επιλογές της.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται να κατατεθούν διαφορετικά ψηφίσματα στο συνέδριο, όπως είχε συμβεί και στην Αλεξανδρούπολη, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί σχετική οριστική απόφαση.
Καφατσάκη: «Πολλοί δήμοι είναι στο όριο για να κλείσουν»
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε η δήμαρχος Ζωγράφου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, Τίνα Καφατσάκη – Βλάχου, η οποία αναφέρθηκε στις οικονομικές και λειτουργικές δυσκολίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η δήμαρχος υποστήριξε ότι αρκετοί δήμοι βρίσκονται πλέον «στο όριο για να κλείσουν», επισημαίνοντας την ανάγκη να αναδειχθούν τα προβλήματα στο συνέδριο της Καλαμάτας.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Βύρωνα, Αλέξης Σωτηρόπουλος, κατηγόρησε την πλειοψηφία της ΚΕΔΕ για «σκόπιμη αδράνεια» ως προς την ενημέρωση της κοινωνίας για την κατάσταση των δήμων.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δυναμικότερων κινητοποιήσεων στο μέλλον, εφόσον δεν υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις.
Στη συνέντευξη Τύπου τοποθετήθηκε επίσης ο αντιδήμαρχος Χαλανδρίου, Αλέξης Μαυραγάνης, ενώ παρέστησαν ο Δημήτρης Μπίρμπας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, η Ρωξάνη Μπέη, πρόεδρος του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), και η Μαρία Ανδρούτσου, μέλος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ).
Η αντιπαράθεση για τη χρηματοδότηση, τις αρμοδιότητες και τη θεσμική αυτοτέλεια των δήμων αναμένεται να αποτελέσει βασικό αντικείμενο των εργασιών της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, όπου θα συζητηθούν οι διεκδικήσεις και η στάση της Αυτοδιοίκησης απέναντι στην κυβέρνηση.
