Πολίτες της ευρύτερης περιοχής ζητούν την άμεση λήψη πολιτικών αποφάσεων
Στη σκιά των Βράχων διεξάγεται από τις αρχές Ιουνίου μέχρι και τον Σεπτέμβριο το φεστιβάλ που διοργανώνει το Διαδημοτικό Δίκτυο Πολιτισμού των Δήμων Βύρωνα και Δάφνης-Υμηττού και αποτελεί σημείο αναφοράς στον καλλιτεχνικό χάρτη του λεκανοπεδίου Αττικής με το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμά του.
Μόνο που αυτό το καλοκαίρι το φεστιβάλ διεξάγεται και στη… σκιά της απόφασης του Αρείου Πάγου που κατοχυρώνει σε 17 ιδιώτες 104 στρέμματα της Β’ Ζώνης Υμηττού, τα οποία περιλαμβάνουν το Θέατρο Βράχων «Αννα Συνοδινού» (όχι το μεγαλύτερο θέατρο «Μελίνα Μερκούρη»), το πάρκινγκ των θεάτρων, τις αθλητικές εγκαταστάσεις της «Εργάνης», το μισό γήπεδο του Υμηττού, το αναψυκτήριο «Αστρα» και μέρος του λόφου.
Όπως αναφέρει η Εφημερίδα των Συντακτών, η είδηση δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Οι πρώτες αγωγές των ιδιωτών, που επικαλούνται τίτλους γης του 19ου αιώνα με βάση τους νόμους χρησικτησίας της οθωμανικής περιόδου, κατατέθηκαν το 2003 και το 2016 είχαμε την πρώτη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (715/2016) που δικαίωνε το Δημόσιο και τους Δήμους Βύρωνα και Υμηττού.
Ομως οι ιδιώτες κατέθεσαν έφεση και το Εφετείο τούς δικαίωσε, παραχωρώντας τους την έκταση των 104 στρεμμάτων. Σύμφωνα με την απόφαση 4891/2020 του Εφετείου Αθηνών, «η διαδοχή του ελληνικού δημοσίου από το τουρκικό δημόσιο δεν αφορά ακίνητα που κατά την έναρξη της ελληνικής επανάστασης και ακολούθως κατέχονταν από Ελληνες ιδιώτες, έστω και χωρίς έγκυρο και ισχυρό τίτλο (ταπί, χοτζέτι ή βουγιουρδί)».
Οι καλλιτέχνες
Οι πολίτες ξεσηκώθηκαν, μαζί και σπουδαίοι καλλιτέχνες (Θανάσης Παπακωνσταντίνου, Ελένη Καραΐνδρου, Γιώργος Νταλάρας, Μίλτος Πασχαλίδης, Αντώνης Αντύπας, Σταμάτης Κραουνάκης, Γιάννης Μπέζος, Λυδία Κονιόρδου) που ένωσαν τη φωνή τους ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του λόφου Κοπανά («Εφ.Συν.», 9.5.2021, «Τρίζουν τα κόκαλα της Μελίνας Μερκούρη με τα “χρυσόβουλα”»).
Αμεσα το Ελληνικό Δημόσιο, συνεπικουρούμενο από τους Δήμους Βύρωνα και Δάφνης-Υμηττού, προσέφυγε στον Αρειο Πάγο ζητώντας αναίρεση της δευτεροβάθμιας απόφασης. Ομως το ανώτατο δικαστήριο δικαίωσε τους ιδιώτες και μάλιστα για μια έκταση που ανέκαθεν λογιζόταν ως δημόσια.
«Πλέον απαιτούνται θεσμικές αποφάσεις. Στις επαφές που έχουμε ήδη κάνει με όλα τα κόμματα υπάρχει η πολιτική βούληση για την επίλυση του ζητήματος. Θα συναντήσουμε άμεσα τον νέο, αρμόδιο υπουργό προκειμένου να αναζητηθεί τρόπος κατοχύρωσης της ιστορικής αυτής έκτασης στο Ελληνικό Δημόσιο. Δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα στις εκδηλώσεις του φεστιβάλ, ούτε να παραιτηθούμε από τον αγώνα μας», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο δήμαρχος Βύρωνα, Γρηγόρης Κατωπόδης.
Όπως εξήγησε, τον περασμένο Απρίλιο εξετάστηκαν από την αρμόδια Επιτροπή του υπουργείου Περιβάλλοντος οι αντιρρήσεις των ιδιωτών διεκδικητών της έκτασης κατά του δασικού χάρτη του Δήμου Βύρωνα και η επιτροπή απέρριψε συνολικά τις αντιρρήσεις των ιδιωτών, σφραγίζοντας τελεσίδικα τον δασικό χαρακτήρα της περιοχής. Πρόκειται για μια σημαντική απόφαση που περιορίζει τα σχέδια των ιδιωτών, με την απαλλοτρίωση της έκτασης να δείχνει μονόδρομος για τη συνέχεια.
Οι κινητοποιήσεις των δημοτών δεν θα υποχωρήσουν και το σύνθημα «Ο λόφος ανήκει στους πολίτες» αναμένεται να κυριαρχήσει και στο φετινό φεστιβάλ, το οποίο είναι αφιερωμένο στον αείμνηστο Δημήτρη Νικολαΐδη, δήμαρχο Βύρωνα επί 16 χρόνια, που συνέδεσε ανεξίτηλα το όνομά του με τη διεκδίκηση των πρώην λατομείων Εργάνη. Επί δημαρχίας Δημήτρη Νικολαΐδη (Βύρωνας) και Αντρέα Λεντάκη (Υμηττός) έγιναν το 1979 οι πρώτες μεγάλες κινητοποιήσεις και κατοχυρώθηκε η χρήση της εγκαταλειμμένης -τότε- έκτασης των λατομείων «Εργάνη» υπέρ των δήμων και των δημοτών.
Η Μελίνα
Το 1981, επί θητείας Μελίνας Μερκούρη στο υπουργείο Πολιτισμού, τα νταμάρια πέρασαν στον Δήμο Βύρωνα (αργότερα αναγνωρίστηκε ότι ένα μέρος ανήκει στον Δήμο Υμηττού) και το 1986 το Θέατρο Βράχων φιλοξένησε τις πρώτες μεγάλες παραστάσεις στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του προγράμματος «Αθήνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης».
Το 2023 η κυβέρνηση καλείται με νομοθετική ρύθμιση να διασφαλίσει ότι ο χώρος θα παραμείνει δημόσιος, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως κοιτίδα πολιτισμού, δεν θα ξεσπιτωθούν τα πέντε αθλητικά σωματεία (Δόξα Βύρωνα, Αθηναϊκός, Α.Ο. Βύρωνα, Αστέρας Βύρωνα και Cobra) που φιλοξενούν εκατοντάδες παιδιά στις εγκαταστάσεις τους, δεν θα σταματήσει η λειτουργία των μαθητικών αθλητικών αγώνων «Παμβυρώνεια» και δεν θα αναβληθούν οι καλοκαιρινές ημερήσιες κατασκηνώσεις του δήμου.
