Τι προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την επίτευξη της αστικής ανθεκτικότητας, την προστασία του περιβάλλοντος και την καταστολή της αυθαίρετης δόμησης παρουσίασε χθες, Πέμπτη, στο υπουργικό συμβούλιο, ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης.
Στο προτεινόμενο νομοσχέδιο, σύμφωνα με ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη:
α) Προβλέπεται ο καθορισμός ειδικών κτιριολογικών ή κτιριοδομικών απαιτήσεων των κτιρίων και κατασκευών σε Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας, καθώς και σε περιοχές πλησίον ρεμάτων. Επίσης, προβλέπεται η ενοποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για τον έλεγχο και την καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης και η προτεραιοποίηση της εφαρμογής των τελεσίδικων πρωτοκόλλων κατεδάφισης, με τρόπο ώστε να εξαλειφθούν ουσιαστικά τα φαινόμενα νέας αυθαίρετης δόμησης.
β) Επιχειρείται η ουσιαστική ενδυνάμωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης της χώρας, με τη δημιουργία μεγαλύτερων επιχειρήσεων, που θα καλύπτουν ευρύτερες περιοχές και
γ) Θεσπίζεται ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ).
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, οι νέες Μείζονες Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Μει.ΔΕΥΑ) θα είναι διαδημοτικές επιχειρήσεις ειδικού, κοινωφελούς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως οι σημερινές ΔΕΥΑ. Περαιτέρω, με την ολοκλήρωση των συγχωνεύσεων, ρυθμίζονται τα χρέη των ΔΕΥΑ και θεσπίζεται μηχανισμός μη δημιουργίας νέων χρεών.
Επίσης, προβλέπεται η χωρική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε όμορες περιφερειακές ενότητες και η ανάληψη από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, αντίστοιχα, της ευθύνης για τον καθορισμό, τη συντήρηση και λειτουργία των φρεατίων υδροσυλλογής του δικτύου ομβρίων υδάτων και των συνδετηρίων αγωγών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκεται μια σημαντική μεταρρύθμιση, ώστε η χώρα να αποκτήσει πολύ λιγότερες, αλλά ισχυρές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης που θα καλύπτουν επαρκώς και σε προσιτό κόστος τις ανάγκες των πολιτών. Με τις νέες επιχειρήσεις, που θα λειτουργούν υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ σε ό,τι αφορά στην τιμολόγηση των υπηρεσιών τους, θα περιοριστούν ζητήματα που οδήγησαν σε συσσώρευση ανείσπρακτων λογαριασμών και αυξημένες απώλειες νερού. Οι νέες ισχυρές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν, με τη δημιουργία σημαντικών οικονομιών κλίμακος και εξοικονόμηση πόρων.
Τέλος, με το σχέδιο νόμου συστήνεται ενιαίος φορέας άσκησης πολιτικής για την προστασία και τη διαχείριση των υδάτων του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας, με την επωνυμία Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ.), ο οποίος θα συγκεντρώνει την ευθύνη, την πληροφορία, τον συντονισμό και τις σχετικές αρμοδιότητες διαχείρισης των υδάτων του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας, υπό την εποπτεία των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και με τη συμμετοχή των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού.
Ενισχύεται έτσι, σύμφωνα με την ίδια κυβερνητική ανακοίνωση, η αντιπλημμυρική προστασία και η αποτελεσματική άσκηση πολιτικής για την προστασία και τη διαχείριση των υδάτων στο κρίσιμο αυτό γεωγραφικό διαμέρισμα της χώρας, που επλήγη προσφάτως από τις καταστροφικές πλημμύρες.
Αξίζει να σημειωθεί πως στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι η συγχώνευση των εταιρειών ύδρευσης, θα τους δώσει τη δυνατότητα να κάνουν ευκολότερα εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών και στα νησιά, για να μειώσουν τους λογαριασμούς ρευμάτων.
Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου
Αποκωδικοποιώντας το νομοσχέδιο, μπορούμε να σταθούμε σε τέσσερα βασικά σημεία. Αυτά είναι:
1. Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας
Δημιουργείται ο «Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης υδάτων Θεσσαλίας», που είχε εξαγγελθεί από τον Σεπτέμβριο, μετά τις πλημμύρες. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν όλες οι αρμοδιότητες σε μία υπηρεσία, ώστε να μην υπάρχει πολυδιάσπαση και αναρμοδιότητα.
2. Καταπολέμηση αυθαίρετης δόμησης
Εισάγεται ενιαίο πλαίσιο για την καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης.
3. Περιβαλλοντικό ισοζύγιο για εκτός σχεδίου δόμηση
Το νομοσχέδιο προβλέπει και ρυθμίσεις για τον εξορθολογισμό της εκτός σχεδίου δόμησης. η οποία είναι πολύ εκτεταμένη και άναρχη παντού στη χώρα.
Για τα εκτός σχεδίου ακίνητα, θα προβλέπεται καταβολή ειδικού τέλους σε ειδικό ταμείο, προκειμένου να εκδοθεί η άδεια.
Το ποσό αυτό θα λειτουργεί ως περιβαλλοντικό ισοδύναμο και θα διατίθεται αποκλειστικά για έργα υποδομής και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
4. Αλλαγές και διεύρυνση στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης
Προωθούνται αλλαγές στις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, που θα επεκταθούν χωρικά και εκτός πόλης, στα γύρω χωριά και θ’ αποκτήσουν διαδημοτικό χαρακτήρα ως Μείζονες Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης, κοινωφελείς, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Το ίδιο θα ισχύσει για ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Θα διοικούνται από εννεαμελή συμβούλια και θα διορίζεται εκτελεστικός διευθυντής με κριτήρια αγοράς. Δεν θα παρέχουν πλέον υπηρεσίες διαχείρισης υδάτων και λυμάτων.
Αντιδράσεις για τις συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ
Αυτό ακριβώς το 4ο σημείο με τις συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα εγείρει ήδη αντιδράσεις.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, μετέβη στο υπουργείο Περιβάλλοντος, όπου ο υπουργός Θεόδωρος Σκυλακάκης, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος και ο γενικός γραμματέας Απορριμμάτων, Μανώλης Γραφάκος, του εξήγησαν ότι πολλές δημοτικές επιχειρήσεις χρωστούν χρήματα στη ΔΕΗ ή σε άλλους παρόχους ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά και σε προμηθευτές.
Η πρόταση της κυβέρνησης, σύμφωνα με δημοσίευμα στο cycladesopen, ήταν να πάρουν οι δήμοι 250 εκατ. ευρώ και να δεχθούν την συγχώνευση των 371 δημοτικών φορέων ύδρευσης και αποχέτευσης (124 δημοτικές εταιρείες και 147 τμήματα δήμων) σε συνολικά 15 επιχειρήσεις.
Αυτό ωστόσο συνάντησε ήδη την αντίθεση δημάρχων νησιωτικών δήμων, όπως του Δημήτρη Λιανού από τη Νάξο, του Κώστα Μπιζά από την Πάρο, αλλά και ενός δημοτικού συμβούλου από τη Σύρο. Ένας λόγος είναι ότι η κυβέρνηση επικαλέστηκε το παράδειγμα των ΦΟΔΣΑ (Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων), για να πείσει τους αιρετούς για την ανάγκη να συγχωνευθούν οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης-αποχέτευσης.
Ωστόσο, οι ΦΟΔΣΑ σε ορισμένα νησιά των Κυκλάδων οδήγησαν στην… έκρηξη των δημοτικών τελών (έως και σε τριπλασιασμό).
Ο δήμαρχος Νάξου είπε στις «Βιώσιμες Κυκλάδες» ότι, «πριν τον Καλλικράτη τα μικρά νησιά γύρω από τη Νάξο κατέβαλλαν 400.000 ευρώ τον χρόνο για τα στερεά απόβλητα. Το κόστος αυτό έπεσε στα 100.000 ευρώ όταν συνενώθηκαν αυτά τα νησιά -Δονούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσι, Σχοινούσα- με τον Δήμο Νάξου. Το κόστος με τον ΦΟΔΣΑ ξανανέβηκε».
Συγκεκριμένα, ο Φορέας, εξηγεί ο κ. Λιανός, που έχει αναλάβει μόνο τη διαχείριση του ΧΥΤΑ χωρίς την αποκομιδή, έχει ορίσει ένα ακριβό τέλος εισόδου ανά τόνο, που στέλνει τη δαπάνη για τις ίδιες περιοχές στις 426.000 ευρώ.
Η εικόνα, δε, των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης-αποχέτευσης διαφέρει από νησί σε νησί. Στη Σαντορίνη, η ΔΕΥΑΘ είχε αποπειραθεί να αυξήσει τα τιμολόγιά της στο ύψος του κόστους το καλοκαίρι του 2023 -κάτι που είχε αρνηθεί το δημοτικό συμβούλιο, με αποτέλεσμα το κόστος να μην καλύπτεται.
Το ίδιο δεν συμβαίνει στην Πάρο, όπου η ΔΕΥΑΠ θεωρείται επιχείρηση-πρότυπο. Στη Νάξο -όπως και στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων- δεν υπάρχει καν δημοτική επιχείρηση, καθώς η διαχείριση του νερού γίνεται από τμήμα του δήμου.
Αντιδράσεις φαίνεται ότι υπάρχουν και στην Πρέβεζα, ενώ η ΠΟΕ ΔΕΥΑ λαμβάνει ήδη θέση μάχης, αναφέροντας σε ανακοίνωσή της:
Τελικά τα χειρότερα σενάρια επιβεβαιώθηκαν.
Η πρόταση της κυβέρνησης είναι μία επιχείρηση ανά περιφέρεια. Ένα διοικητικό συμβούλιο που θα απαρτίζεται από μερικούς δημάρχους και οι υπόλοιποι εγκάθετοι της κάθε κυβέρνησης. Καμία μέριμνα για εκπρόσωπο εργαζομένων όταν ακόμα και στους ΦΟΣΔΑ οι εργαζόμενοι εκπροσωπούνται.
Το κερασάκι στην τούρτα είναι η εξόφληση των χρεών των ΔΕΥΑ για το ρεύμα που όμως θα αφαιρεθούν από πόρους που κατευθύνονται στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Όλες οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από το συγκεκριμένο διοικητικό συμβούλιο.
Προβλήματα λειτουργίας θα λύνονται μετά από ένα χρόνο.
Συνεργασίες με τοπικούς συνεργάτες και προμηθευτές δεν θα υπάρχουν.
Τις ανάγκες θα τις κρίνουν άνθρωποι ξένοι με τα τοπικά προβλήματα.
Για τα δικαιώματα των εργαζομένων καμία μέριμνα παρά μόνο αόριστες υποσχέσεις.
Για τις κατακτήσεις των εργαζομένων καμία μέριμνα.
Προβλήματα εργαζομένων θα τίθενται στο Δ.Σ. του νέου φορέα άγνωστο πότε.
Η κατεύθυνση του συνδικάτου είναι η μετωπική σύγκρουση.
Τα σωματεία να απαιτήσουν από όλα τα Δημοτικά Συμβούλια άμεσα να καταδικάσουν την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από την τοπική αυτοδιοίκηση και την διάλυση των ΔΕΥΑ.
Να σταματήσουν τη γιγάντωση των επιχειρήσεων που έχει ως τελικό στόχο την παράδοση και εκτέλεση έργων από τις μεγάλες (γνωστές) εταιρείες.
Να σταματήσουν την σταδιακή και στο τέλος ολοκληρωτική παράδοση του κοινωνικού αγαθού σε ιδιώτες.
Τα κόμματα, οι τοπικοί φορείς, τα κινήματα να πάρουν θέση στην σταδιακή ιδιωτικοποίηση του νερού που ξεκίνησε με τη θεσμοθέτηση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων και ολοκληρώνεται με το νέο νομοσχέδιο που αύριο τίθεται για έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Τα σωματεία ενημερώνουν άμεσα τους εργαζόμενους και την τοπική κοινωνία για τις εξελίξεις και να προετοιμάζονται για απεργίες διαρκείας, συλλαλητήρια και κλείσιμο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέχρι να πάρουν πίσω το νομοσχέδιο.
Το νερό ανήκει στους πολίτες και στις τοπικές κοινωνίες και όχι στους «κολλητούς». Οι εξαγορές μικρών εταιρειών από τους μεγάλους «παίχτες» δεν έγιναν τυχαία.
Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για το μέλλον των ΔΕΥΑ και για το μέλλον των εργαζομένων.
Δεν δικαιολογείται εφησυχασμός την ύστατη στιγμή.
Δεν δικαιολογείται καμία υποχώρηση στα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων και των τοπικών κοινωνιών.
Ο δρόμος του αγώνα είναι ο μόνος δρόμος που μας έχει απομείνει.
