Η κυβέρνηση καταργεί έναν θεσμό-κλειδί για τα σχολεία και συγκρούεται με τις μεγάλες πόλεις και την αυτοδιοίκηση.
Η κυβερνητική απόφαση για την κατάργηση όλων των Σχολικών Επιτροπών από την 1η Αυγούστου 2026 και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στους δήμους έχει εξελιχθεί σε μια από τις σοβαρότερες συγκρούσεις των τελευταίων ετών ανάμεσα στο κράτος και την αυτοδιοίκηση. Δεν πρόκειται για μια απλή διοικητική ρύθμιση, αλλά για επιλογή που επηρεάζει άμεσα τα σχολεία και τη σχέση των δήμων με τις τοπικές κοινωνίες.
Οι σχολικές επιτροπές ήταν το τελευταίο σημείο άμεσης διαχείρισης των σχολείων από την τοπική κοινωνία. Η κατάργησή τους σημαίνει ότι ακόμη και το πιο απλό πρόβλημα ενός σχολείου θα περνά από την κεντρική διοικητική αλυσίδα του δήμου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε καθυστερήσεις, κόστος και απομάκρυνση από την πραγματική σχολική ζωή.
Αθήνα και Θεσσαλονίκη σηκώνουν το βάρος της σύγκρουσης
Το γεγονός ότι οι δύο μεγαλύτεροι δήμοι της χώρας, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντίδρασης προσδίδει στο ζήτημα πανεθνική διάσταση. Μαζί με Πειραιά, Περιστέρι και Ιωάννινα, οι δήμαρχοι των δύο μητροπολιτικών κέντρων απέστειλαν κοινή επιστολή προς την κυβέρνηση, προειδοποιώντας ότι η κατάργηση των σχολικών επιτροπών θα διαλύσει έναν κρίσιμο μηχανισμό καθημερινής λειτουργίας των σχολείων.
Στην Αθήνα, όπου λειτουργούν εκατοντάδες σχολικές μονάδες, η άμεση διαχείριση χιλιάδων μικρών αλλά κρίσιμων αναγκών θα μετατραπεί σε έναν διοικητικό εφιάλτη. Στη Θεσσαλονίκη, με αντίστοιχο όγκο σχολείων και κοινωνικών αναγκών, οι δημοτικές υπηρεσίες προειδοποιούν ότι χωρίς σχολικές επιτροπές η γραφειοκρατία θα «πνίξει» τη σχολική καθημερινότητα.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση δέχεται τη σφοδρότερη πίεση ακριβώς από αυτές τις δύο πόλεις. Όταν οι δύο μητροπολιτικοί δήμοι συγκρούονται με ένα κυβερνητικό μέτρο, αυτό δεν είναι τοπική γκρίνια· είναι θεσμικό ρήγμα.
Οι μεγάλες πόλεις δείχνουν τον δρόμο
Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη δεν διαμαρτύρονται μόνο για τον εαυτό τους. Εκφράζουν ένα πρόβλημα που αφορά όλη τη χώρα: ότι η κυβέρνηση μεταφέρει ευθύνες χωρίς να μεταφέρει εργαλεία, προσωπικό και πόρους. Οι σχολικές επιτροπές έδιναν στα σχολεία ταχύτητα, ευελιξία και λογοδοσία. Το νέο μοντέλο υπόσχεται συγκεντρωτισμό και καθυστέρηση.
Όταν η κυβέρνηση αγνοεί τις προειδοποιήσεις των δύο μεγαλύτερων δήμων της χώρας, το μήνυμα προς την υπόλοιπη αυτοδιοίκηση είναι σαφές: οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν προτεραιότητα.
Πάτρα και Λάρισα διευρύνουν το μέτωπο
Πέρα από τα δύο μητροπολιτικά κέντρα, το κύμα αντίδρασης επεκτείνεται. Στην Πάτρα, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε ψήφισμα κατά της κατάργησης των σχολικών επιτροπών και οργανώνει κινητοποιήσεις με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών και γονέων. Στη Λάρισα, ο δήμαρχος ζητά ανοιχτά τη διατήρηση του θεσμού, προειδοποιώντας ότι ακόμη και βασικά ζητήματα, όπως η θέρμανση και οι προμήθειες, θα αρχίσουν να καθυστερούν επικίνδυνα.
Αυτό δείχνει ότι η σύγκρουση δεν είναι τοπική, αλλά πανελλαδική, με τα μεγάλα αστικά κέντρα να ανοίγουν τον δρόμο και τις περιφερειακές πόλεις να ακολουθούν.
Ένα σχολείο πιο μακριά από την κοινωνία
Η κατάργηση των σχολικών επιτροπών σημαίνει ένα σχολείο πιο μακριά από τον γονέα, τον εκπαιδευτικό και τον δήμο.
Το ζήτημα των σχολικών επιτροπών αφορά τον πυρήνα της δημόσιας παιδείας και της αυτοδιοίκησης. Αν οι τοπικές κοινωνίες χάσουν τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν άμεσα στη λειτουργία των σχολείων τους, τότε η εκπαίδευση απομακρύνεται από τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών και μετατρέπεται σε μια ακόμη γραφειοκρατική διαδικασία.
Οι αντιδράσεις των δήμων, δείχνουν ότι η αυτοδιοίκηση δεν είναι διατεθειμένη να αποδεχτεί αδιαμαρτύρητα μια επιλογή που περιορίζει τον ρόλο της και αποδυναμώνει τα σχολεία. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν αυτή η πίεση θα υποχρεώσει την κυβέρνηση να επανεξετάσει μια απόφαση που ήδη προκαλεί έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις.
