Το έργο με τη μορφή της Μαρίας Κάλλας κατέκτησε την πρώτη θέση παγκοσμίως τον Νοέμβριο και είναι υποψήφιο για Best Mural of the World 2025
Στον πλαϊνό τοίχο μιας πολυώροφης πολυκατοικίας στο κέντρο της Καλαμάτας, μια γυναικεία μορφή τεράστιας κλίμακας μετατρέπει τον αστικό ιστό σε πεδίο μνήμης, συμβολισμών και σύγχρονης πολιτιστικής αυτοπεποίθησης. Είναι η τοιχογραφία «Καλαμάτα» του Κλεομένη Κωστόπουλου (KLE), το μοναδικό ελληνικό έργο που διεκδικεί τον τίτλο της καλύτερης τοιχογραφίας του κόσμου για το 2025 από τον διεθνή θεσμό Street Art Cities.
Πρώτη θέση παγκοσμίως και υποψηφιότητα για το 2025
Το έργο έχει ήδη κατακτήσει την πρώτη θέση παγκοσμίως για τον μήνα Νοέμβριο, ανάμεσα σε χιλιάδες τοιχογραφίες από όλο τον κόσμο, γεγονός που το έθεσε αυτόματα στη λίστα των υποψηφίων για το Best Mural of the World 2025. Όπως εξηγεί ο δημιουργός του στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πλατφόρμα Street Art Cities διαχειρίζεται περίπου 80.000 έως 85.000 τοιχογραφίες σε περισσότερες από 2.000 πόλεις διεθνώς.
Από τη ζωγραφική στη δημόσια τέχνη
Ο Κλεομένης Κωστόπουλος δεν προέρχεται από τον χώρο της street art. Είναι εικαστικός καλλιτέχνης και ζωγράφος, με σπουδές στην Αθήνα και πολυετή παραμονή στη Γερμανία, πριν επιστρέψει στην Πάτρα. Εκεί, όπως αναφέρει, ένιωσε την ανάγκη να ενεργοποιήσει το σύγχρονο πολιτιστικό δυναμικό σε μια χώρα που, όπως λέει, βρίσκεται «σε κρίσιμο σημείο πολιτιστικής υποχώρησης».
Από αυτή την ανάγκη γεννήθηκε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Art in Progress, καθώς και διεθνή φεστιβάλ, όπως το Re-culture και το ArtWalk. Το τελευταίο μετρά ήδη 78 μεγάλης κλίμακας τοιχογραφίες στην Πάτρα και βρίσκεται στη διαδικασία της 11ης διοργάνωσής του, αποτελώντας ένα από τα πιο αναγνωρισμένα φεστιβάλ τοιχογραφιών διεθνώς.
Ένα πορτρέτο της πόλης, όχι της Κάλλας
Η τοιχογραφία «Καλαμάτα» προέκυψε ύστερα από εκτενή διάλογο με τον Δήμο Καλαμάτας και τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Βασίλη Παπαευσταθίου, στο πλαίσιο μιας πρώτης, τόσο κεντρικής, καλλιτεχνικής παρέμβασης στον δημόσιο χώρο της πόλης.
«Ήθελα να απεικονίσω το ίδιο το πρόσωπο της πόλης. Να ενσαρκώσω την Καλαμάτα», τονίζει ο καλλιτέχνης. Η επιλογή της Μαρίας Κάλλας δεν αποτελεί φόρο τιμής στο πρόσωπό της, αλλά ένα συμβολικό μέσο. Μια γυναικεία μορφή που αποτυπώνει την εξωστρέφεια, τη διεθνή ακτινοβολία και τη σύνδεση της πόλης με τον πολιτισμό.
Πολυεπίπεδοι συμβολισμοί και βιωματική σύνδεση
Παρότι αρχικά παρερμηνεύτηκε ως πορτρέτο της διάσημης ντίβας, το έργο είναι γεμάτο συμβολισμούς που αφορούν την ίδια την πόλη: ζωή και θάνατο, φύση και ανθρώπινη παρουσία, ρίζες και εξέλιξη. Στον θαλάσσιο βυθό απεικονίζεται να κολυμπά ο επιχειρηματίας Παπαδημητρίου, ο οποίος συνέδεσε το όνομά του με τα τοπικά προϊόντα της Καλαμάτας και έφυγε πρόωρα από τη ζωή, ενώ το ίδιο το κτίριο της τοιχογραφίας συνδέεται βιωματικά με αυτή την ιστορία.
Τα αραιά δέντρα, τα πουλιά –από το κελάηδισμα έως το κοράκι– και η επιλογή μιας «ανθρώπινης», μη εξιδανικευμένης εικόνας της Κάλλας, συμπληρώνουν τον κύκλο της ζωής. Το φόρεμα της μορφής παραπέμπει στα αγροτικά προϊόντα και την παραγωγική ταυτότητα της περιοχής.
Διεθνής αναγνώριση και μήνυμα για τη σύγχρονη ελληνική τέχνη
Η υλοποίηση της τοιχογραφίας ξεκίνησε στα τέλη Οκτωβρίου και ολοκληρώθηκε μέσα στον Νοέμβριο, παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Λίγο αργότερα ήρθε και η διεθνής αναγνώριση, με την «Καλαμάτα» να διαγωνίζεται πλέον απέναντι σε έργα χωρών με μακρά παράδοση στη street art.
Για τον δημιουργό, ωστόσο, το διακύβευμα ξεπερνά την προσωπική διάκριση. «Η σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα είναι αόρατη», επισημαίνει, υπενθυμίζοντας ότι μόλις το 3% των ευρωπαϊκών κονδυλίων κατευθύνεται στον σύγχρονο πολιτισμό. «Δεν ζητάμε ανδριάντες. Ζητάμε να γίνουμε ορατοί», καταλήγει.
Η ψηφοφορία για την ανάδειξη της καλύτερης τοιχογραφίας του κόσμου για το 2025 είναι ανοιχτή έως 31 Ιανουαρίου στον σύνδεσμο: https://streetartcities.com/awards/2025/vote
