Το φυτώριο του Δήμου Κερατσινίου–Δραπετσώνας καλλιεργεί το «πράσινο» μέλλον της πόλης

Με στόχο την ενίσχυση των οικοσυστημάτων της πόλης και την προσαρμογή στις ιδιαίτερες κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής, το φυτώριο του Δήμου Κερατσινίου–Δραπετσώνας αναπτύσσει νέες μεθόδους και πρακτικές καλλιέργειας, επενδύοντας σε ανθεκτικά, ενδημικά φυτά που προορίζονται για τα πάρκα και τις πλατείες του Δήμου.

Ένα βιώσιμο οικοσύστημα μέσα στην πόλη

Το φυτώριο του Κερατσίνι–Δραπετσώνας, αξιοποιώντας τις περιορισμένες αλλά ουσιαστικές δυνατότητες και υποδομές που διαθέτει, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα βιώσιμο μικρο-οικοσύστημα παραγωγής φυτών.

Με την επίβλεψη του γεωπόνου του Δήμου, τη συμβολή της κηποτεχνήτριας που πραγματοποιεί την πρακτική της άσκηση, την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων του Τμήματος Πρασίνου, καθώς και τη στήριξη εθελοντών περιβάλλοντος και πολιτών που προσφέρουν σπόρους και μικρά δασικά φυτά, καλλιεργούνται φυτά τα οποία προετοιμάζονται για να ενταχθούν στα οικοσυστήματα της περιοχής — στα πάρκα, τις πλατείες και τους κοινόχρηστους χώρους.

Παρατήρηση κλίματος και εδάφους: το πρώτο βήμα

Βασικό στάδιο της διαδικασίας αποτελεί η παρατήρηση του τοπικού κλίματος, του εδάφους και των φυτών που έχουν ήδη καταφέρει να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν ικανοποιητικά στην περιοχή.

Το Κερατσίνι και η Δραπετσώνα χαρακτηρίζονται από μεσογειακό κλίμα: ήπιες θερμοκρασίες και αυξημένη υγρασία τον χειμώνα, αλλά έντονη ζέστη και ξηρασία το καλοκαίρι — συνθήκες που επιβαρύνονται από τη δόμηση και την άσφαλτο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία του Όρος Αιγάλεω, με δύσκολο βραχώδες έδαφος και ιστορικό καταστροφικών πυρκαγιών. Παρά τις δυσκολίες, το βουνό αναγεννάται με ποικιλία αυτοφυών θάμνων και φυτών, ενώ ενισχύεται από οργανωμένες δεντροφυτεύσεις — άλλοτε επιτυχημένες και άλλοτε όχι — και από τη συνεχή φροντίδα εθελοντών.

Παράλληλα, ο θαλασσινός αέρας δημιουργεί αυξημένη αλατότητα σε παραθαλάσσιες περιοχές, όπως το Καστράκι και τα Λιπάσματα, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα καυσαέρια και η σκόνη επιβαρύνουν τα φυτά, επηρεάζοντας τη διαδικασία αναπνοής και διαπνοής τους.

Ανθεκτικά και ενδημικά φυτά για μια πιο δροσερή πόλη

Κεντρικός στόχος του φυτωρίου είναι ο εμπλουτισμός της πόλης με δέντρα και θάμνους ενδημικούς και ανθεκτικούς στη ζέστη και την καλοκαιρινή ξηρασία.

Το φύλλωμά τους συμβάλλει στον καθαρισμό της ατμόσφαιρας, στη μείωση της θερμοκρασίας και στην αισθητική αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, προσφέροντας σκίαση και δροσιά στις γειτονιές.

Η διαδικασία καλλιέργειας

Η καλλιέργεια πραγματοποιείται σε ειδικό μίγμα χώματος που περιλαμβάνει κοκκινόχωμα, τύρφη, κομπόστ (οργανική ουσία) και περλίτη, ο οποίος εξασφαλίζει τον κατάλληλο αερισμό του εδάφους.

Το πότισμα γίνεται χειρονακτικά και προσαρμόζεται στις καιρικές συνθήκες (βροχή, υγρασία, ζέστη, άνεμος). Εφόσον το μόσχευμα αναπτυχθεί επιτυχώς, μεταφέρεται σε σημείο με επαρκή ηλιακή ακτινοβολία για την ενίσχυση της φωτοσύνθεσης.

Όταν το φυτό αναπτυχθεί περαιτέρω και οι συνθήκες το επιτρέπουν, μεταφέρεται στον εξωτερικό χώρο για «σκληραγώγηση», ώστε να προσαρμοστεί σταδιακά στο φυσικό περιβάλλον και να μπορέσει να επιβιώσει στην τελική του θέση.

Απαραίτητα στοιχεία σε κάθε στάδιο: η συνεχής παρατήρηση και η αγάπη.

Πολλαπλασιασμός φυτών και συμμετοχή της κοινωνίας

Πέρα από την προμήθεια φυτικού υλικού μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών, το φυτώριο πολλαπλασιάζει φυτά με δύο βασικούς τρόπους:

α. Με μοσχεύματα (τρυφερού, ημι-ξυλοποιημένου και ξυλοποιημένου βλαστού) για πολυετή ποώδη φυτά και θάμνους.
β. Με σπορά, κυρίως ετήσιων και εποχικών ανθοφύτων αλλά και ορισμένων δασικών δέντρων.

Παράλληλα, ως δομή του Δήμου, το φυτώριο επιδιώκει την εξωστρέφεια και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. Περιβαλλοντικές ομάδες σχολικών μονάδων καλούνται να επισκεφθούν τον χώρο για να ενημερωθούν για τις διαδικασίες καλλιέργειας, ενώ διοργανώνονται τακτικά ανοιχτά εργαστήρια σε πάρκα της πόλης για όλους τους δημότες.

Το πράσινο είναι υπόθεση όλων

Το επιθυμητό αποτέλεσμα για τα οικοσυστήματα των πόλεων μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ενημέρωση, σεβασμό και καθημερινή φροντίδα των φυτών — στο πάρκο της γειτονιάς, στην πλατεία, στο πεζοδρόμιο μπροστά από το σπίτι.

Το μήνυμα είναι σαφές:
Το πράσινο και το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας.

Πολλαπλασιάζουμε, καλλιεργούμε, φυτεύουμε και φροντίζουμε τα παρακάτω είδη:

Πολυετή ποώδη:
Διμορφοθήκη (dimorphotheca lutea)
Γκάουρα (Gaura lindheimeri)
Αστερίσκος (Aster spectabilis και Asteriscus maritimus)
Οινοθήρα (Oenothera speciosa rosea)
Γκαζάνια (Gazania sp.)
Κονβόλβουλος (Convolvulus mauritanicus)
Σινεράρια (Senecio maritima)

Θυμάρι του βουνού
Ρουέλια (Ruellia brittoniana)
Γαρυφαλλιά (Dianthus caryophyllus)
Ερίγερο (Erigeron karvinskianus)
Κολεός (ωραίο φύλλο) – Coleus blumei – δύο χρώματα
Ιρεσίνη (iresine herbstii)
Αλτενανθέρα (Altenanthera dentata)
Βίγκα (Vinca minor)

Θάμνους:
Λεβάντα (Lavandula angustifolia)
Δεντρολίβανο ορθόκλαδο (Rosmarinus officinalis)
Δεντρολίβανο πλαγιόκλαδο (Rosmarinus prostratus)
Αγγελική νάνα (Pittosporum tobira ‘Nanum’)
Κουμαριά (Arbutus unedo)
Σάλβια μπλε (Salvia farinacea)
Σάλβια κόκκινη (Salvia greggii)
Γιασεμί γαλάζιο (Plumbago auriculata)
Γιασεμί κίτρινο (Jasminum humile)
Πικροδάφνη (Nerium oleander)
Λαντάνα θάμνος (Lantana camara)
Λαντάνα έρπουσα (Lantana montevidensis)
Moυράγια (Murraya exotica)
Δάφνη Απόλλωνος (Laurus nobilis)
Kαρίσσα΄(Carissa macrocarpa)
Τριανταφυλλιές (rosa sp.)
Λεβαντίνη (Santolina chamaecyparissus)
Λοροπέταλο (Loropetalum chinensis “Rubrum”)
Tεύκριο (Teucrium fruticans)
Γεράνι (Pelargonium zonale)
Λαδανιά / κίστος (Cistus creticus)
Κυδωνίαστρο (Cotoneaster fransetii)
Οδοντόνημα (Odontonema strictum)

Δέντρα:
Αριά (Quercus ilex) και άλλα είδη βελανιδιών απο σπορά
Ψευδοπιπεριά (Schinus molle) – μόσχευμα παραφυάδας, Χαρουπιά (Ceratonia siliqua) – από σπορά, λεμονιές, νεραντζιές, κουκουναριές, ακακίες Κωνσταντινουπόλεως, μιμόζες, μουριές

Παχύφυτα/κάκτοι
Αλόη, Αιώνιο, Σέντουμ, Τηλέγραφος Απτένια, Μεταξάκι, Καλαγχόη, Σενέκιο
Σέντουμ, Κράσουλα, Μεσημβριάνθεμο
Μπούζι, Bulbine, frutescens
Βολβοί και γεώφυτα
Ίριδες (iris germanica), Αμαρυλλίδες
Νάρκισσοι, Ζεφυρανθοί, Φρέζιες
Λευκές, κάλλες

Ετήσια ανθοφόρα (σπορά)
Κατηφές, Βιολέτα, Σκυλάκια, Γκαϊλάρδιες,
Ζίνιες

Αναρριχώμενα
Καπένσια, Μπιγκνόνια, κοντέσσα, Σάρα,
Ρυγχόσπερμο, Αγιόκλημα, Αμπέλιες και σπυραίες