Ανησυχία προκαλούν τα νέα δημογραφικά δεδομένα
Τα νέα δημογραφικά δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα (25/2) επιβεβαιώνουν τη συνεχιζόμενη μείωση των γεννήσεων και τη γήρανση του πληθυσμού σε πολλές περιοχές της χώρας. Οι προβολές έως το 2050 καταγράφουν σενάρια περαιτέρω συρρίκνωσης του πληθυσμού, με ορισμένες περιφέρειες να εμφανίζουν έντονες τάσεις αποδυνάμωσης του ενεργού πληθυσμού και αύξησης του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων.
Το φαινόμενο δεν είναι συγκυριακό ούτε τοπικό. Πρόκειται για διαρθρωτική κρίση που συνδέεται με το κόστος ζωής, τη στεγαστική πίεση, τη μετανάστευση νέων στο εξωτερικό, την εργασιακή ανασφάλεια και την έλλειψη σταθερής εθνικής πολιτικής στήριξης της οικογένειας. Η πληθυσμιακή μεταβολή επηρεάζει την παραγωγική βάση της χώρας, τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και τη συνοχή της περιφέρειας.
Οι δήμοι και οι περιφέρειες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διαχείρισης των συνεπειών — σχολικές μονάδες με μειωμένο μαθητικό πληθυσμό, αυξημένες ανάγκες φροντίδας ηλικιωμένων, πίεση στις κοινωνικές υπηρεσίες — χωρίς όμως να διαθέτουν τα αναγκαία εργαλεία ή τους πόρους για να αντιστρέψουν την τάση. Η αντιμετώπιση του δημογραφικού αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της κεντρικής διοίκησης, που οφείλει να διαμορφώσει συνεκτική εθνική στρατηγική με ορίζοντα δεκαετιών.
Απαιτούνται ολοκληρωμένες παρεμβάσεις: ουσιαστική στήριξη νέων οικογενειών, σταθερή στεγαστική πολιτική, ενίσχυση της απασχόλησης με ποιοτικές θέσεις εργασίας, περιφερειακά κίνητρα εγκατάστασης και επιστροφής νέων επιστημόνων. Χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις, οι περιφερειακές ανισότητες θα διευρυνθούν και η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Τα σημερινά στοιχεία λειτουργούν ως καμπανάκι για την ανάγκη μιας εθνικής πολιτικής με βάθος χρόνου, που θα στηρίζεται σε συντονισμό κράτους και Αυτοδιοίκησης, αλλά με ξεκάθαρη κεντρική ευθύνη για τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων.
