Συστηματική καταγραφή των πληθυσμών τους σε όλο το Λεκανοπέδιο από την Περιφέρεια και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο
Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκεται η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση των κουνουπιών και την προστασία της δημόσιας υγείας, έχοντας αυξήσει κατά 30% τους ψεκασμούς από αέρος και εδάφους κατά τη φετινή περίοδο. Η ίδια ενίσχυση προβλέπεται και στο νέο τριετές πρόγραμμα 2027-2029, ενώ η παρουσία και η εξέλιξη των πληθυσμών των κουνουπιών καταγράφονται συστηματικά σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο, σε συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο.
Ενισχύονται οι ψεκασμοί σε όλη την Αττική
Η Περιφέρεια Αττικής εφαρμόζει το Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Κουνουπιών σε ολόκληρη την Αττική, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και με σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Οι παρεμβάσεις σχεδιάζονται με βάση επιστημονικά δεδομένα και προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια έχει ήδη προχωρήσει φέτος σε αύξηση κατά περίπου 30% των ψεκασμών κατά των κουνουπιών, τόσο από αέρος όσο και από εδάφους. Η ενίσχυση αυτή δεν περιορίζεται στη φετινή περίοδο, καθώς προβλέπεται να διατηρηθεί και στο νέο τριετές πρόγραμμα για την περίοδο 2027-2029, για το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία.
Σημαντικό σκέλος του σχεδιασμού αποτελεί η συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο έχει αναλάβει τη συστηματική παρακολούθηση και έρευνα των κουνουπιών σε όλο το Λεκανοπέδιο.
Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών καταδεικνύουν πού και πότε απαιτούνται παρεμβάσεις, επιτρέποντας στις αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου και Περιβαλλοντικής Υγιεινής της Περιφέρειας Αττικής να επιχειρούν ταχύτερα και πιο στοχευμένα.
Ποιοι έχουν την ευθύνη μέσα στον αστικό ιστό
Σε ό,τι αφορά τον ιό του Δυτικού Νείλου, η Περιφέρεια διευκρινίζει ότι μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα του κοινού κουνουπιού (Culex pipiens), το οποίο ζει και αναπτύσσεται κυρίως μέσα στις πόλεις, κοντά σε κατοικίες και σε χώρους όπου υπάρχει καθημερινή ανθρώπινη δραστηριότητα.
Το συγκεκριμένο είδος είναι ιδιαίτερα ανθρωπόφιλο και για την αναπαραγωγή του αξιοποιεί κυρίως εστίες στάσιμου νερού που δημιουργούνται στο αστικό περιβάλλον. Τέτοιες εστίες μπορούν να εντοπίζονται σε φρεάτια, βόθρους, δοχεία ή άλλες μικρές συλλογές νερού, αλλά και σε αυλές και κήπους.
Η Περιφέρεια επισημαίνει ότι ως περιοχή συστηματικής παρέμβασής της κατά των κουνουπιών ορίζεται ρητώς το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον της Αττικής και όχι ο αστικός ιστός κάθε πόλης.
Μέσα στον αστικό ιστό, η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή των τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των κατά τόπους Δήμων.
Η Περιφέρεια συνδράμει εντός των πόλεων αποκλειστικά σε έκτακτες περιπτώσεις, με σειρά επιχειρησιακών δράσεων σε όλες τις εν δυνάμει εστίες, τόσο σε κοινόχρηστους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους.
Η ύπαρξη ενεργού και συστηματικού προγράμματος σε κάθε Δήμο θεωρείται, άλλωστε, επιστημονικά κρίσιμος κρίκος για την αποτελεσματική προστασία των αστικών γειτονιών.
Νίκος Χαρδαλιάς: «Ο σχεδιασμός έχει ήδη προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα»
Ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς υπογραμμίζει την ανάγκη διαρκούς προσαρμογής του σχεδιασμού, λόγω των νέων συνθηκών που δημιουργούνται και από την κλιματική αλλαγή.
«Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Οι συνθήκες αλλάζουν και ο σχεδιασμός μας πρέπει να προσαρμόζεται άμεσα στα νέα δεδομένα. Η εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου σε συνδυασμό με τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την κλιματική αλλαγή μας οδήγησαν στην απόφαση να ενισχύσουμε τις στοχευμένες δράσεις κατά των κουνουπιών κατά 30%, προσθέτοντας νέους ψεκασμούς από εδάφους και αέρος κατά των εντόμων. Φέτος πραγματοποιούμε περισσότερες δράσεις από κάθε άλλη χρονιά, ενώ την ίδια ενίσχυση έχουμε προβλέψει και για το νέο τριετές πρόγραμμα 2027 – 2029.
Η επιστημονική παρακολούθηση του προγράμματός μας από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και η άψογη συνεργασία μας τόσο με τον ΕΟΔΥ όσο και με τους Δήμους της Αττικής, δημιουργούν τα εχέγγυα για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος.
Παράλληλα από το 2025 λειτουργεί το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών attica-mosquito.gr, όπου οι πολίτες μπορούν να βρουν ενημερωτικό υλικό, καμπάνιες και πληροφορίες για τις δράσεις μας. Όλες οι ενέργειες του προγράμματος δημοσιοποιούνται επίσης στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Αττικής, όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν και να ενημερώνονται.
Εργαζόμαστε με σχέδιο, επιστημονικά στοιχεία και ξεκάθαρους ρόλους, με κοινό στόχο την προστασία των πολιτών».
Ανατολική Αττική: Από 58 αυξήθηκαν σε 78 οι κύκλοι ψεκασμών
Ο Πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, υγιεινολόγος MSc και επόπτης Δημόσιας Υγείας, αναφέρεται στην ενίσχυση των έκτακτων παρεμβάσεων μετά την εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου.
«Για την άμεση αντιμετώπιση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, έχουμε αυξήσει τους έκτακτους ψεκασμούς κατά 20. Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα εφαρμογών από εδάφους για το 2026, από τις 58 εφαρμογές (24 στις περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής, 24 στις Οικολογικά Προστατευμένες Περιοχές και 10 έκτακτες) ανεβήκαμε στις 78.
Παράλληλα σε έκτακτες περιπτώσεις παρεμβαίνουμε άμεσα στο αστικό περιβάλλον σε συνεργασία με τους Δήμους, με σειρά επιχειρησιακών δράσεων».
Το Μπενάκειο καθορίζει με επιστημονικά στοιχεία τις παρεμβάσεις
Ο Δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης, Ερευνητής Α΄ και Προϊστάμενος του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, επισημαίνει τον ρόλο της επιστημονικής παρακολούθησης στον σχεδιασμό των δράσεων.
«Τα στοιχεία της έρευνάς μας, δείχνουν ότι το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ολοένα και πιο ήπιοι χειμώνες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, το βοηθούν να προσαρμόζεται γρηγορότερα και να παραμένει ενεργό για μεγαλύτερο διάστημα. Στις δειγματοληψίες μπορεί επίσης να εντοπίζονται κουνούπια θετικά στον ιό.
Το ερευνητικό πρόγραμμα που εκτελεί η Περιφέρεια Αττικής και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο αφορά στην υλοποίηση δράσεων εντομολογικής επιτήρησης και έρευνας αλλά και παρεμβάσεων σε όλη την έκταση της Περιφέρειας Αττικής.
Παράγει αξιόπιστα στοιχεία, τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα. Με βάση αυτά τα στοιχεία καθορίζονται οι παρεμβάσεις, κυρίως μέσα στις πόλεις.
Το πρόγραμμά μας συμμορφώνεται πλήρως με τους στόχους που έχουν τεθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, γεγονός που το αναδεικνύει ως σημαντική καλή πρακτική, σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
