Σε προτεραιότητα ο καθαρισμός των ρεμάτων και η προστασία των οικισμών πριν από τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές
Λίγες ημέρες μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της 13ης Αυγούστου στη Σίβηρη Χαλκιδικής, οι αρμόδιες υπηρεσίες περνούν από την αντιμετώπιση της φωτιάς στον σχεδιασμό της αποκατάστασης. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο καθαρισμός των ρεμάτων, οι αντιπλημμυρικές και αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις, η υλοτόμηση των καμένων δέντρων και η προστασία των οικισμών από την απορροή υδάτων και τη μεταφορά φερτών υλικών.
Μελέτη για τα ρέματα και το κόστος των παρεμβάσεων
Ήδη εκπονείται μελέτη για τα ρέματα της περιοχής της Σίβηρης, στην οποία καταγράφονται η πορεία τους, τα σημεία στα οποία καταλήγουν και οι εκβολές τους. Στόχος είναι να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα σημεία που χρειάζονται καθαρισμό και οι απαιτούμενες παρεμβάσεις, αλλά και να υπολογιστεί το εκτιμώμενο κόστος των εργασιών.
Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής, Γιάννης Κουφίδης, η μελέτη αναμένεται να παρουσιαστεί στην αυριανή σύσκεψη στο Δημαρχείο Κασσάνδρας, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα τόσο για τις ανάγκες της περιοχής όσο και για το ύψος της απαιτούμενης δαπάνης.
Ο καθαρισμός των υδατορεμάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την πυρκαγιά, καθώς η απώλεια της βλάστησης στις καμένες εκτάσεις αυξάνει τον κίνδυνο επιφανειακής απορροής και μεταφοράς φερτών υλικών κατά τη διάρκεια ισχυρών βροχοπτώσεων.
Για τον λόγο αυτό, ο καθαρισμός των ρεμάτων εξετάζεται παράλληλα με τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί από τη δασική υπηρεσία.
Επίσπευση των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων
Από το Δασαρχείο Κασσάνδρας βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τη χρηματοδότηση και την εκπόνηση των μελετών που απαιτούνται για τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα στην καμένη έκταση.
Τα πρώτα έγγραφα έχουν ήδη διαβιβαστεί από τη Θεσσαλονίκη προς το Πράσινο Ταμείο στην Αθήνα για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων. Επόμενο βήμα είναι η ανάθεση της σύνταξης των σχετικών μελετών, σύμφωνα με την προϊσταμένη του Δασαρχείου Κασσάνδρας, Δρ. Μαργαρίτα Μπαχαντουριάν.
Όπως επισημαίνει η ίδια, μετά τις πρόσφατες μεγάλες πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα έχουν προβλεφθεί διαδικασίες ταχείας υλοποίησης, γεγονός που αναμένεται να επιτρέψει την επιτάχυνση των απαιτούμενων ενεργειών.
«Όταν τελειώνει μια φωτιά, οφείλουμε, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έκταση τέτοιας έντασης και κυρίως όταν είναι όμορη οικισμών, όπου μπορεί να έχουμε πλημμυρικά φαινόμενα, να κινητοποιούμε αμέσως τη διαδικασία των αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Τα δύο είδη έργων έχουν διαφορετικό, αλλά συμπληρωματικό ρόλο. Τα αντιδιαβρωτικά έργα στοχεύουν στη συγκράτηση του επιφανειακού εδάφους, ώστε να περιοριστεί η διάβρωση και να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες για τη φυσική αναγέννηση του δάσους.
Αντίστοιχα, τα αντιπλημμυρικά έργα περιλαμβάνουν μικρά φράγματα και άλλες παρεμβάσεις μέσα στις χαράδρες, με σκοπό να ανακοπεί η ταχύτητα απορροής του νερού και να περιοριστεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων στους χαμηλότερους οικισμούς.
«Στην περιοχή τη δική μας χρειάζεται, κατά την άποψή μου, άμεσα εκτέλεση αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών», τονίζει η κ. Μπαχαντουριάν.
«Πριν από την έναρξη των βροχών πρέπει να υλοτομηθούν τα καμένα»
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με την προϊσταμένη του Δασαρχείου Κασσάνδρας, είναι να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος μέχρι την έναρξη των φθινοπωρινών βροχών.
«Πριν από την έναρξη των βροχών αυτό πρέπει να γίνει κανονικά. Θα πρέπει να μπούμε να υλοτομήσουμε τα καμένα και να ξεκινήσουμε τη διαδικασία των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών», σημειώνει.
Η άμεση υλοποίηση των έργων θεωρείται απαραίτητη, καθώς στόχος είναι να αντιμετωπιστούν εγκαίρως οι συνέπειες της πυρκαγιάς και να αποφευχθούν νέα προβλήματα από την απορροή υδάτων, τη διάβρωση του εδάφους και τη μεταφορά φερτών υλικών προς τους χαμηλότερους οικισμούς.
Περισσότερα από 200 καμένα πεύκα απομακρύνθηκαν από το οδικό δίκτυο
Παράλληλα με τον σχεδιασμό των μεγαλύτερων παρεμβάσεων, η δασική υπηρεσία έχει ήδη προχωρήσει σε επείγουσες εργασίες για την ασφάλεια του οδικού δικτύου.
Αμέσως μετά την πυρκαγιά, εκπρόσωποι δασικών συνεταιρισμών εργάστηκαν εκατέρωθεν του επαρχιακού οδικού δικτύου, απομακρύνοντας περισσότερα από 200 καμένα και επικίνδυνα πεύκα.
Οι παρεμβάσεις κρίθηκαν αναγκαίες, καθώς τα καμένα δέντρα που βρίσκονταν κοντά στο οδικό δίκτυο αποτελούσαν κίνδυνο για την ασφάλεια των διερχόμενων.
Περίπου 2.500 στρέμματα η συνολική έκταση της πυρκαγιάς
Σε ό,τι αφορά την έκταση που επηρεάστηκε από την πυρκαγιά, η υπηρεσιακή εκτίμηση του Δασαρχείου Κασσάνδρας ανέρχεται περίπου στα 2.500 στρέμματα.
Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η Δρ. Μπαχαντουριάν, η συγκεκριμένη έκταση δεν αφορά αποκλειστικά δασική γη. Περίπου 1.400 στρέμματα είναι δασικά, ενώ τα υπόλοιπα αφορούν αγροτικές εκτάσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην κάηκαν.
«Μέσα σε αυτή την έκταση δεν είναι όλα δασικά. Περίπου 1.400 στρέμματα είναι δασικά. Τα υπόλοιπα ήταν αγροτικές εκτάσεις, που μπορεί και να μην κάηκαν», σημειώνει.
Η ίδια εξηγεί ότι η φωτιά κινήθηκε με «κηλιδώσεις», περνώντας από τη μία έκταση στην άλλη.
Οι προληπτικές εργασίες συνέβαλαν στην προστασία της Σίβηρης
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η προϊσταμένη του Δασαρχείου Κασσάνδρας στα έργα πρόληψης που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την πυρκαγιά.
Οι εργασίες μείωσης της καύσιμης ύλης στην περιοχή της Σίβηρης, όπως υποστηρίζει, συνέβαλαν ουσιαστικά στην προστασία του οικισμού. Τα συγκεκριμένα έργα περιλαμβάνουν παρεμβάσεις στον υπόροφο του δάσους και απομάκρυνση της πρόσθετης καύσιμης ύλης που μπορεί να ευνοήσει την ταχεία εξάπλωση μιας πυρκαγιάς.
«Είχαν εκτελεστεί πολλές εργασίες σε εκτεταμένη έκταση στην περιοχή και θεωρώ ότι συνέβαλαν ουσιαστικά στο να προστατευθεί το χωριό της Σίβηρης από την καταστροφή», τονίζει.
Στην περιοχή αρμοδιότητας της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής είχαν ενταχθεί, άλλωστε, έργα αντιπυρικής προστασίας στο πλαίσιο του προγράμματος «ANTINERO», με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τη μείωση της καύσιμης ύλης και τη δημιουργία υποδομών αντιπυρικής προστασίας.
Τρεις αντιπυρικές ζώνες δημιουργήθηκαν στη διάρκεια της μάχης
Το Δασαρχείο Κασσάνδρας συμμετείχε ενεργά και στην επιχειρησιακή αντιμετώπιση της πυρκαγιάς, με το προσωπικό του να βρίσκεται στο πεδίο και να συνεργάζεται με άλλες υπηρεσίες.
Όπως περιγράφει η Δρ. Μπαχαντουριάν, η δασική υπηρεσία ανέλαβε τα μηχανήματα της Περιφέρειας, ενώ παράλληλα καθοδήγησε ομάδα δασικού συνεταιρισμού.
«Ήμασταν στο πεδίο. Αναλάβαμε τα μηχανήματα της Περιφέρειας, καθώς και την καθοδήγηση ομάδας δασικού συνεταιρισμού και επί τρεις μέρες συνεχόμενα ανοίγαμε αντιπυρικές ζώνες επάνω στο βουνό», αναφέρει.
Συνολικά δημιουργήθηκαν τρεις αντιπυρικές ζώνες. Η τρίτη σχεδιάστηκε ως εφεδρική γραμμή άμυνας, σε περίπτωση που η ένταση της πυρκαγιάς δεν υποχωρούσε.
Στόχος ήταν η προστασία των οικισμών που βρίσκονταν στην πορεία του μετώπου, μεταξύ άλλων της Σίβηρης, του οικισμού Παπακυρίτση και της Φούρκας.
Για τις κρίσιμες ώρες της πυρκαγιάς, η προϊσταμένη του Δασαρχείου υπογραμμίζει ότι προτεραιότητα της υπηρεσίας ήταν η επιχειρησιακή δράση στο πεδίο.
Η αυριανή σύσκεψη για την αποκατάσταση
Η μελέτη για τα ρέματα αναμένεται να παρουσιαστεί στην αυριανή σύσκεψη που έχει προγραμματιστεί στη Σίβηρη Χαλκιδικής, παρουσία κυβερνητικού κλιμακίου που θα επισκεφθεί την περιοχή για την αποτίμηση των ζημιών και τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων.
Η σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί υπό τον αρμόδιο για την Κρατική Αρωγή υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστα Κατσαφάδο, ο οποίος θα συνοδεύεται από τον γενικό γραμματέα Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, Πέτρο Καμπούρη.
Στο κυβερνητικό κλιμάκιο που θα βρεθεί στο Δημαρχείο Κασσάνδρας αναμένεται επίσης να συμμετάσχει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, καθώς σημαντικό μέρος των ζημιών αφορά αγροτικές εκτάσεις, ελαιώνες και υποδομές της περιοχής.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει αυτοψία στο πεδίο, ενώ στη σύσκεψη θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των αρμόδιων φορέων.
Η πυρκαγιά της 13ης Αυγούστου
Η πυρκαγιά στη Σίβηρη Χαλκιδικής εκδηλώθηκε το μεσημέρι της Πέμπτης 13 Αυγούστου 2026, σε αγροτοδασική έκταση της Κασσάνδρας. Μέσα σε λίγη ώρα πήρε μεγάλες διαστάσεις, καθώς οι ισχυροί άνεμοι ευνόησαν την ταχεία εξάπλωση του μετώπου προς κατοικημένες περιοχές.
Η εξέλιξη της πυρκαγιάς ήταν ιδιαίτερα γρήγορη, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθεί το 112 και να δοθεί εντολή εκκένωσης για τη Σίβηρη και τη Φούρκα.
Περισσότεροι από 480 άνθρωποι απομακρύνθηκαν διά θαλάσσης από την παραλία της Σίβηρης, καθώς η απομάκρυνσή τους από την ξηρά είχε καταστεί δύσκολη εξαιτίας της πυρκαγιάς.
Από τις 17 Αυγούστου ξεκίνησε η επίσημη διαδικασία καταγραφής των ζημιών, ενώ παράλληλα δρομολογήθηκε η διαδικασία για την κρατική αρωγή προς τις πληγείσες επιχειρήσεις.
Η επόμενη μάχη έχει πλέον μεταφερθεί από το μέτωπο της φωτιάς στο μέτωπο της αποκατάστασης. Το ζητούμενο για τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι οι υλοτομήσεις, οι καθαρισμοί των ρεμάτων και τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα να προχωρήσουν εγκαίρως, ώστε οι πρώτες ισχυρές βροχοπτώσεις να μη μετατρέψουν το καμένο τοπίο σε νέα απειλή για τους οικισμούς και τις υποδομές της περιοχής.