Επτά στα δέκα ζευγάρια είναι τρίτεκνα ή πολύτεκνα, ενώ οι νέοι επιλέγουν να μείνουν και να δημιουργήσουν οικογένεια στον τόπο τους
Την ώρα που η δημογραφική συρρίκνωση πλήττει τη μεγάλη πλειονότητα των δήμων της Θεσσαλίας και η μείωση του μαθητικού πληθυσμού οδηγεί ακόμη και σε αναστολή λειτουργίας σχολικών μονάδων, η Χρυσομηλιά του Δήμου Μετεώρων αποτελεί μια αξιοσημείωτη εξαίρεση.
Στο ορεινό χωριό της Πίνδου, οι γεννήσεις και οι πολυμελείς οικογένειες διατηρούν τη ζωή και τη δυναμική της τοπικής κοινωνίας, με τα νέα ζευγάρια να επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους αντί να αναζητήσουν καλύτερες προοπτικές στα μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό.
«Το 70% των ζευγαριών στο χωριό μας είναι πολύτεκνα ή τρίτεκνα», αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας Χρυσομηλιάς, Νίκος Στεφόπουλος, περιγράφοντας μια παράδοση που συνεχίζεται από γενιά σε γενιά.
Οι οικογένειες μένουν στον τόπο τους
Η Χρυσομηλιά βρίσκεται περίπου 50 χιλιόμετρα από τα Τρίκαλα, σε υψόμετρο 900 μέτρων, στις βόρειες υπώρειες της Νεράιδας. Πρόκειται για ένα από τα πιο ζωντανά χωριά της ευρύτερης περιοχής της Πίνδου.
Σύμφωνα με τον Νίκο Στεφόπουλο, ο μόνιμος πληθυσμός ανέρχεται περίπου στους 500 κατοίκους, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες ο αριθμός αυξάνεται σημαντικά.
Ελάχιστες είναι οι οικογένειες που περιορίζονται στα δύο παιδιά. Η πολυτεκνία έχει εξελιχθεί σε διαχρονικό χαρακτηριστικό της τοπικής κοινωνίας, καθώς οι νεότερες γενιές συνεχίζουν μια οικογενειακή παράδοση που ακολουθούσαν και οι παλαιότεροι.
«Αυτό που έκαναν οι παππούδες τους το συνεχίζουν με τον ίδιο τρόπο οι νέοι και στις μέρες μας», σημειώνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας.
Σχολείο και βρεφονηπιακός σταθμός κρατούν το χωριό ζωντανό
Η δημογραφική εικόνα αποτυπώνεται και στην καθημερινότητα της Χρυσομηλιάς. Το χωριό διαθέτει Δημοτικό Σχολείο και Βρεφονηπιακό Σταθμό, ενώ, όπως επισημαίνει ο κ. Στεφόπουλος, τα νέα παιδιά δεν δείχνουν διάθεση να εγκαταλείψουν τον τόπο τους για να εγκατασταθούν στις μεγάλες πόλεις.
Η κοινωνική ζωή παραμένει έντονη. Ταβέρνες και καφενεία γεμίζουν κάθε βράδυ από νέους ανθρώπους, οι οποίοι εργάζονται σε διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους και, όπως περιγράφεται, δυσκολεύονται να φανταστούν τη ζωή τους μακριά από το χωριό.
Οι κάτοικοι δραστηριοποιούνται στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία, ενώ αρκετοί απασχολούνται εποχικά και σε εργασίες που σχετίζονται με τα δάση.
Από τα «χρυσά μήλα» στα έλατα και τις καστανιές
Η ονομασία Χρυσομηλιά, σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι κάτοικοι, συνδέεται με μια τοπική ποικιλία μήλων που καλλιεργούνταν στην περιοχή. Τα «σκιούπια», όπως ονομάζονταν, ήταν γνωστά και ως «χρυσά μήλα».
Σήμερα, το δάσος που περιβάλλει το χωριό αποτελείται κυρίως από κέδρους, έλατα και καστανιές, συνθέτοντας ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο.
Παρά το γεγονός ότι η Χρυσομηλιά κάηκε από τις γερμανικές δυνάμεις το 1943, έχουν διασωθεί αρκετά από τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια και τις εκκλησίες της. Στα σημεία ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται επίσης η Μονή των Ταξιαρχών και οι γέφυρες στην Κουκουράβα και το Ρούντζι.
Ιδιαίτερη θέση στην κοινωνική ζωή του χωριού έχει το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου, όταν η περιοχή γεμίζει από γλέντι, χορό και τοπικά παραδοσιακά προϊόντα.
Οι παρεμβάσεις του Δήμου Μετεώρων
Ο δήμαρχος Μετεώρων, Λευτέρης Αβραμόπουλος, χαρακτηρίζει τη Χρυσομηλιά «ξεχωριστό παράδειγμα ζωντανού χωριού που κρατά τους ανθρώπους του και κυρίως τις νέες οικογένειες».
Όπως αναφέρει σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα τελευταία 2,5 χρόνια ο Δήμος προσπαθεί να βρίσκεται σταθερά δίπλα στα χωριά, ιδιαίτερα σε εκείνα που εξακολουθούν να διατηρούν ζωή και προοπτική.
Σε συνεργασία με την 5η Υγειονομική Περιφέρεια αναβαθμίστηκε το Περιφερειακό Ιατρείο, ενώ εξασφαλίστηκε από το υπουργείο Αθλητισμού και τον αναπληρωτή υπουργό Γιάννη Βρούτση χρηματοδότηση 600.000 ευρώ για την αναβάθμιση του γηπέδου. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027.
Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις στο Δημοτικό Σχολείο και τον Βρεφονηπιακό Σταθμό, ενώ ο Δήμος στηρίζει κάθε χρόνο τους κτηνοτρόφους με καθαρισμούς και βελτιώσεις του αγροτικού οδικού δικτύου.
Η βράβευση για την «Ευπρέπεια 2024»
Ο δήμαρχος Μετεώρων αναφέρεται και σε μια διάκριση που ανέδειξε τη Χρυσομηλιά πέρα από τα όρια του Δήμου.
Πρόκειται για τη βράβευσή της με το Βραβείο «Ευπρέπειας 2024» από τον Σύνδεσμο Ανταποκριτών Διεθνών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Ελλάδος.
«Η Χρυσομηλιά αποδεικνύει ότι τα χωριά μας μπορούν να έχουν μέλλον. Εμείς θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στους ανθρώπους τους και στις υποδομές που τους επιτρέπουν να μένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους», τονίζει ο κ. Αβραμόπουλος.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η δημογραφική κρίση αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής περιφέρειας, η Χρυσομηλιά δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο: νέες οικογένειες που παραμένουν στον τόπο τους, πολλά παιδιά, σχολείο, κοινωνική ζωή και υποδομές που ενισχύουν την επιλογή της μόνιμης εγκατάστασης.