Στο επίκεντρο η διαφορά των εκπτώσεων, από 4,82% σε 43,71%, και οι καταγγελίες για τις διαγωνιστικές διαδικασίες
Σε μείζον πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης ο διαγωνισμός για τα έργα αποκατάστασης στα ρέματα του Έβρου. Η αντιπολίτευση στρέφει τα πυρά της κατά της διοίκησης Χριστόδουλου Τοψίδη, αντιπαραβάλλοντας την έκπτωση 4,82% που είχε δοθεί από την «ΑΚΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕ» σε διαδικασία διαπραγμάτευσης το 2025 με το 43,71% που προσέφερε η ίδια εταιρεία στον νέο ανοικτό διαγωνισμό, όπου συμμετείχαν εννέα οικονομικοί φορείς. Η Περιφερειακή Αρχή, πάντως, απορρίπτει ως πρόωρο τον ισχυρισμό της αντιπολίτευσης ότι η νέα διαδικασία εξοικονομεί 2,17 εκατ. ευρώ.
Από τις τρεις προσφορές και το 4,82% στον ανοικτό διαγωνισμό
Η αντιπαράθεση έχει τις ρίζες της στη διαδικασία που ακολουθήθηκε το 2025 για έργα αποκατάστασης μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2023 στον Έβρο.
Στην περίπτωση του έργου στο Κακόρεμα, η Περιφερειακή Επιτροπή είχε εγκρίνει κατά πλειοψηφία, τον Μάιο του 2025, το αποτέλεσμα διαδικασίας διαπραγμάτευσης στην οποία είχαν υποβληθεί τρεις προσφορές, με εκπτώσεις 4,82%, 3,95% και 3%.
Πρώτη είχε αναδειχθεί η «ΑΚΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με μέση έκπτωση 4,82% και προσφορά 2.187.635,80 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για έργο προϋπολογισμού 2,85 εκατ. ευρώ. Ήδη τότε μέλη της αντιπολίτευσης είχαν καταψηφίσει, χαρακτηρίζοντας τις εκπτώσεις εξαιρετικά χαμηλές και μη συμφέρουσες για την Περιφέρεια.
Η διαδικασία δεν προχώρησε τελικά στην υπογραφή των συμβάσεων. Σύμφωνα με την «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία», πράξεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκριναν ότι δεν συνέτρεχε νόμιμος λόγος για την κατεπείγουσα διαδικασία, ενώ μεταγενέστερες προσφυγές της Περιφέρειας απορρίφθηκαν.
Νέος διαγωνισμός 5 εκατ. ευρώ
Τον Μάιο του 2026 η Περιφερειακή Επιτροπή ενέκρινε πλέον ανοικτή ηλεκτρονική διαδικασία για ενιαίο έργο στα ρέματα Ειρήνη και Κακόρεμα, συνολικού προϋπολογισμού 5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Η απόφαση προβλέπει ανοικτό διαγωνισμό μέσω ΕΣΗΔΗΣ, με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής.
Στη νέα διαδικασία κατατέθηκαν εννέα έγκυρες προσφορές, με μέσο όρο εκπτώσεων 24,38%.
Προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε εκ νέου η «ΑΚΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕ», αυτή τη φορά με μέση έκπτωση 43,71%. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία», η δαπάνη του έργου διαμορφώνεται σε 2.282.473,63 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Η εντυπωσιακή διαφορά μεταξύ των ποσοστών έκπτωσης αποτέλεσε τη βάση της νέας επίθεσης της αντιπολίτευσης κατά της διοίκησης Τοψίδη.
Δελησταμάτης: «Γεννάται πολιτικό και ηθικό ζήτημα»
Στη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής, όπου τέθηκε προς έγκριση το πρώτο πρακτικό του νέου διαγωνισμού, ο Βασίλης Δελησταμάτης, από τη «Νέα Περιφερειακή Αναγέννηση» του Χρήστου Μέτιου, επανέφερε τις ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί από την αρχή.
«Γεννάται ένα πολιτικό και ηθικό ζήτημα που δεν αφορά μόνο μια παράταξη αλλά όλους εμάς που είμαστε στην περιφερειακή διοίκηση», ανέφερε.
Ο ίδιος στάθηκε στη διαφορά ανάμεσα στις χαμηλές εκπτώσεις των προηγούμενων διαδικασιών και στο ποσοστό άνω του 40% που προέκυψε στον ανοικτό διαγωνισμό.
Όπως υποστήριξε, τέτοιες διαφορές προκαλούν εύλογα ερωτήματα στους πολίτες και πλήττουν συνολικά την εικόνα της Περιφέρειας.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη στην απόφαση του 2025 ο Βασίλης Δελησταμάτης είχε καταψηφίσει τη διαδικασία για το Κακόρεμα, χαρακτηρίζοντας τις τότε εκπτώσεις «πάρα πολύ μικρές» και μη συμφέρουσες για την Περιφέρεια.
Ηλιόπουλος: «Ποιος προστάτευσε το συμφέρον των πολιτών;»
Σε ακόμη υψηλότερους τόνους κινήθηκε ο Στέργιος Ηλιόπουλος της «Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας», ο οποίος είχε αντιδράσει έντονα και στις αρχικές διαδικασίες.
«Από τους 3 εκλεκτούς τότε, σήμερα έχουμε 9 συμμετέχοντες. Ποιος προστάτευσε το συμφέρον των πολιτών; Εμείς η αντιπολίτευση που επιμέναμε στον ανοιχτό διαγωνισμό ή εσείς η διοίκηση που επιμένατε να χαρίσετε ένα έργο με 3%;», ανέφερε.
Η παράταξη υποστηρίζει ότι η μετάβαση στον ανοικτό διαγωνισμό είχε ως αποτέλεσμα την έκπτωση 43,71% και εκτιμά ότι προκύπτει όφελος 2,17 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο.
«Από τις εκπτώσεις-κοροϊδία 3%, εμείς επιβάλαμε τη νομιμότητα. Αποτέλεσμα; Ήρθαν 9 εταιρείες, πετύχαμε έκπτωση 43,71% και γλιτώσαμε 2,17 εκατομμύρια ευρώ για τους πολίτες της Περιφέρειάς μας», υποστήριξε ο Στέργιος Ηλιόπουλος.
Καταλόγισε παράλληλα «βαθιά πολιτική ευθύνη» στην Περιφερειακή Αρχή και υποστήριξε ότι οι χειρισμοί της είχαν ως συνέπεια πολυετή καθυστέρηση των έργων μετά τις πυρκαγιές του 2023.
Οι προηγούμενες καταγγελίες για το «κατεπείγον»
Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν ήταν η μοναδική στην οποία η διοίκηση Τοψίδη επέλεξε τη διαδικασία του κατεπείγοντος.
Η παράταξη του Χρήστου Μέτιου είχε καταγγείλει ήδη από το 2025 τον τρόπο ανάθεσης έργων και προμηθειών μέσω τέτοιων διαδικασιών.
Σε σχετική ανακοίνωσή της είχε κάνει λόγο για τρία έργα συνολικού προϋπολογισμού 7 εκατ. ευρώ στον Έβρο, για καθαρισμούς ρεμάτων και οδικές συντηρήσεις, στα οποία είχαν κληθεί τρεις οικονομικοί φορείς ανά έργο και είχαν προκύψει εκπτώσεις από 1,31% έως 5%.
Η ίδια παράταξη συνέδεε τις ενστάσεις αυτές και με προηγούμενες καταγγελίες της για χαμηλές εκπτώσεις σε αντιπλημμυρικά έργα και για προμήθειες ζωοτροφών σε υψηλές, κατά την εκτίμησή της, τιμές.
Η απάντηση της Περιφέρειας ΑΜΘ
Η Περιφερειακή Αρχή απάντησε στις νέες κατηγορίες, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό ότι έχει ήδη προκύψει εξοικονόμηση 2,17 εκατ. ευρώ.
Όπως επισημαίνει, ο νέος διαγωνισμός δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς η έγκριση του πρώτου πρακτικού αποτελεί μόνο ένα στάδιο της διαδικασίας και δεν έχει ακόμη προκύψει οριστικός ανάδοχος.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να γίνει απευθείας σύγκριση των δύο περιπτώσεων. Το νέο έργο αφορά ενιαία τα ρέματα Ειρήνη και Κακόρεμα και έχει μεγαλύτερες ποσότητες εργασιών, γεγονός που, κατά την Περιφέρεια, δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες λόγω «οικονομίας κλίμακος».
Η διοίκηση Τοψίδη επικαλείται επίσης αλλαγές στο καθεστώς των αναθεωρήσεων τιμών των δημοσίων έργων μετά τον Μάρτιο του 2026, υποστηρίζοντας ότι οι οικονομικοί φορείς είχαν διαφορετικά δεδομένα όταν διαμόρφωναν τις προσφορές τους το 2025 και διαφορετικά στον νέο διαγωνισμό.
Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζει «πρόωρο και αυθαίρετο» κάθε οριστικό συμπέρασμα για το πραγματικό οικονομικό όφελος πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία και προσδιοριστεί το τελικό κόστος του έργου.
Το 4,82% και το 43,71% που άναψαν φωτιές
Παρά τις διαφορετικές ερμηνείες των δύο πλευρών, οι αριθμοί έχουν μετατρέψει την υπόθεση σε κεντρικό θέμα πολιτικής αντιπαράθεσης στην Περιφέρεια ΑΜΘ.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η αντιπολίτευση, η οποία θεωρεί ότι η συμμετοχή εννέα εταιρειών και η έκπτωση 43,71% δικαιώνουν την απαίτησή της για ανοικτές και ανταγωνιστικές διαδικασίες.
Από την άλλη, η διοίκηση Τοψίδη επιμένει ότι η σύγκριση δεν μπορεί να γίνεται μόνο στη βάση των ποσοστών έκπτωσης, καθώς έχουν αλλάξει τόσο το αντικείμενο του έργου όσο και οι οικονομικές και νομοθετικές παράμετροι.
Το βέβαιο είναι ότι η υπόθεση των έργων στα ρέματα Ειρήνη και Κακόρεμα, μετά τις πυρκαγιές του 2023, έχει πλέον μετατραπεί από τεχνικό και αντιπλημμυρικό ζήτημα σε μια σκληρή πολιτική σύγκρουση γύρω από τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, τη διαφάνεια των διαγωνισμών και την ταχύτητα υλοποίησης κρίσιμων έργων στον Έβρο.
