Η 17η διοργάνωση συνέδεσε την επέτειο της ΕΑΣ Νάξου με τις προκλήσεις του πρωτογενούς τομέα
Περισσότεροι από 3.000 κάτοικοι και επισκέπτες έδωσαν το «παρών» στη 17η Γιορτή Πατάτας στη Χώρα Νάξου, η οποία φέτος είχε επετειακό χαρακτήρα, καθώς ήταν αφιερωμένη στη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου. Η γιορτή ανέδειξε όχι μόνο την ιστορία και τη διαδρομή της ΕΑΣ, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η αγροτική παραγωγή στο νησί.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην πλατεία Νικηφόρου Μανδηλαρά, στο λιμάνι της Χώρας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του αγροτικού κόσμου και της πολιτιστικής ζωής.
Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν περίπου 350 κιλά τηγανισμένης Πατάτας Νάξου, ενώ το πρόγραμμα περιλάμβανε μουσικές εμφανίσεις, χορευτικά συγκροτήματα και γαστρονομικές παρουσιάσεις.
Καπούνης: «Η πατάτα είναι η ιστορία και η οικονομία του νησιού»
Ο πρόεδρος της ΕΑΣ Νάξου, Δημήτρης Καπούνης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογράμμισε τη σημασία που έχει διαχρονικά η πατατοκαλλιέργεια για τη Νάξο.
«Η πατάτα στη Νάξο δεν είναι απλά ένα προϊόν. Είναι η ιστορία μας, είναι η παράδοσή μας, είναι η οικονομία του νησιού και η οικονομία του αγρότη», ανέφερε, σημειώνοντας ότι βασικός στόχος της Ένωσης παραμένει η στήριξη τόσο του προϊόντος όσο και των παραγωγών.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο αντιπεριφερειάρχης Γιάννης Μαργαρίτης, ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Λεονάρδος Χατζηανδρέου, καθώς και εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, του πρωτογενούς τομέα και της τοπικής κοινωνίας.
Από τους πρώτους συνεταιρισμούς στα 100 χρόνια της ΕΑΣ
Την ιστορική διαδρομή της Ένωσης παρουσίασε ο ηθοποιός Σπύρος Μπιμπίλας.
Η αναδρομή ξεκίνησε από τη δημιουργία των πρώτων γεωργικών συνεταιρισμών στη Νάξο τη δεκαετία του 1920 και έφτασε στην 7η Μαΐου 1926, όταν οκτώ συνεταιρισμοί του νησιού ένωσαν τις δυνάμεις τους και ίδρυσαν την Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Νάξου.
Στην παρουσίαση αναδείχθηκαν η συμβολή της Ένωσης στη στήριξη των παραγωγών, η ανάπτυξη της πατατοκαλλιέργειας, η ίδρυση του Σποροπαραγωγικού Κέντρου Νάξου το 1953, καθώς και η πορεία της τοπικής τυροκομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αναγνώριση της Γραβιέρας Νάξου ως προϊόντος ΠΟΠ και της Πατάτας Νάξου ως προϊόντος ΠΓΕ.
Τιμητικές διακρίσεις για τα 100 χρόνια
Στο πλαίσιο της επετειακής εκδήλωσης τιμήθηκαν πρόσωπα που έχουν συνδεθεί με την ιστορία της Ένωσης, την παραγωγή, την επιστήμη και τον πολιτισμό.
Η ηθοποιός, σκηνοθέτις και συγγραφέας Μιμή Ντενίση τιμήθηκε για τη συνολική προσφορά της στον πολιτισμό. Κατά την παρουσίασή της έγινε αναφορά τόσο στην καλλιτεχνική της πορεία όσο και στη συνεργασία της με την ΕΑΣ Νάξου, μεταξύ άλλων μέσα από παλαιότερη πρωτοβουλία στο Πρότυπο Εθνικό Νηπιοτροφείο, όπου είχε βρεθεί κοντά στα παιδιά και είχε προσφέρει δώρα.
Για πρώτη φορά απονεμήθηκε επίσης το βραβείο «Ιωάννης Παπαδάκης», το οποίο έλαβε ο γεωπόνος και διευθυντής Παραγωγής της ΕΑΣ Νάξου Μιχάλης Βερνίκος.
Τιμήθηκαν ακόμη ο καθηγητής Γιάννης Πολίτης, ο φιλόλογος και πρώην βουλευτής Νίκος Λεβογιάννης, ο οικονομολόγος και νομικός Βασίλης Φραγκουλόπουλος και ο δημοσιογράφος Χρήστος Νέζος.
Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) απένειμε ειδική τιμητική διάκριση στην ΕΑΣ Νάξου για τα 100 χρόνια συνεχούς λειτουργίας της.
Το βραβείο παρέδωσε ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ Παύλος Σατολιάς στον Δημήτρη Καπούνη, ο οποίος τιμήθηκε παράλληλα για τη συμμετοχή και την προσφορά του στο συνεταιριστικό κίνημα.
Από 12 εκατ. κιλά στα 5 εκατ. η παραγωγή πατάτας
Πίσω από τον εορταστικό χαρακτήρα της διοργάνωσης, πάντως, βρίσκεται η έντονη ανησυχία για το μέλλον της πατατοκαλλιέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Δημήτρης Καπούνης, η παραγωγή έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Από περίπου 12 εκατομμύρια κιλά που έφτανε στο παρελθόν, η φετινή παραγωγή περιορίστηκε περίπου στα 5 εκατομμύρια κιλά.
Ο πρόεδρος της ΕΑΣ απέδωσε την πτώση κυρίως στην ανομβρία, αλλά και στην αποχώρηση παραγωγών από το επάγγελμα λόγω της σημαντικής αύξησης του κόστους παραγωγής.
Περίπου 300 οικογένειες εξακολουθούν να συνδέονται με την καλλιέργεια της Πατάτας Νάξου, ωστόσο η έλλειψη βασικών υποδομών και οι αυξημένες ανάγκες της παραγωγής δημιουργούν σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον.
Στόχος η παραγωγή πατατόσπορου στη Νάξο
Ένας από τους βασικούς σχεδιασμούς της ΕΑΣ για την επόμενη περίοδο αφορά την παραγωγή βασικού πατατόσπορου στο ίδιο το νησί.
Στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση από εισαγόμενους σπόρους, να μειωθεί το κόστος και να ενισχυθεί το εισόδημα των παραγωγών.
Ο Δημήτρης Καπούνης αναφέρθηκε επίσης στον σχεδιασμό για τη δημιουργία συνεταιριστικής μονάδας εκτροφής, με στόχο τη στήριξη της κτηνοτροφίας και τη διασφάλιση της παραγωγής της Γραβιέρας Νάξου.
Νέο τυροκομείο και γεωπονικό κέντρο
Σε εξέλιξη βρίσκεται και το νέο τυροκομείο της ΕΑΣ Νάξου, με στόχο, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών, να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο διάστημα.
Στα σχέδια της Ένωσης περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία σύγχρονου γεωπονικού κέντρου, το οποίο θα απευθύνεται σε αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους και άλλους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα.
Το κέντρο θα παρέχει αγροτικά εφόδια, εργαλεία και υποστήριξη για τις παραγωγικές ανάγκες του νησιού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, που αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα για τον πρωτογενή τομέα στη Νάξο.
Η ΕΑΣ σχεδιάζει εγκατάσταση επεξεργασίας νερού, ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται ποσότητες που στη συνέχεια θα διατίθενται στους παραγωγούς για τις καλλιεργητικές τους ανάγκες.
Συνεχίζονται οι εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια
Οι επετειακές δράσεις για τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυση της ΕΑΣ Νάξου θα συνεχιστούν με εκδηλώσεις αφιερωμένες στον πρωτογενή τομέα.
Στα τέλη Οκτωβρίου προγραμματίζεται στη Νάξο ειδική εκδήλωση για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, με τη συμμετοχή των Περιφερειών Νοτίου και Βορείου Αιγαίου.
Η 17η Γιορτή Πατάτας ανέδειξε έτσι όχι μόνο ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα του νησιού, αλλά και τη συζήτηση για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής, των υποδομών και της συνεταιριστικής οικονομίας της Νάξου.
