Παρέμβαση προς την ΕΦΑΠΟΘ για την προστασία του ιστορικού και συμβολικού χαρακτήρα του Γεντί Κουλέ
Την επανεξέταση της ένταξης του Επταπυργίου στον κατάλογο των μνημείων που μπορούν να παραχωρούνται για γαστρονομικές και ιδιωτικού χαρακτήρα εκδηλώσεις ζητά ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, επικαλούμενος το ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος του Γεντί Κουλέ για την πόλη και τη χώρα.
Με επιστολή που απέστειλε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026 προς την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, ο δήμαρχος ζητά να υπάρξει σχετική εισήγηση προς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), ώστε να επανεξεταστεί η δυνατότητα παραχώρησης του μνημείου για τις συγκεκριμένες χρήσεις.
«Τόπος με ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος»
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η ιδιαίτερη ιστορική διαδρομή του Επταπυργίου.
Όπως επισημαίνει ο Στέλιος Αγγελούδης, το μνημείο δεν αποτελεί μόνο ένα σημαντικό κατάλοιπο της βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου, αλλά έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης.
Το συγκρότημα του Γεντί Κουλέ λειτούργησε επί δεκαετίες ως φυλακή και συνδέθηκε με πρόσωπα, γεγονότα και μνήμες που αποτελούν μέρος της συλλογικής ιστορικής μνήμης.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η πρώτη γραπτή μαρτυρία λειτουργίας του φρουρίου ως οθωμανικής φυλακής ανάγεται στη δεκαετία του 1890, ενώ μετά το 1912 συνέχισε να χρησιμοποιείται ως ελληνική φυλακή. Η λειτουργία του αυτή διατηρήθηκε μέχρι το 1989, όταν το συγκρότημα μεταβιβάστηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Ναι στις πολιτιστικές δράσεις, διαφορετική αντιμετώπιση στις ιδιωτικές χρήσεις
Στην επιστολή του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης διευκρινίζει ότι ο Δήμος αναγνωρίζει την ανάγκη τα μνημεία να παραμένουν ζωντανοί και προσβάσιμοι χώροι πολιτισμού.
Συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και άλλες πολιτιστικές δράσεις μπορούν, όπως σημειώνει, να ενισχύσουν τη σχέση της κοινωνίας με την πολιτιστική κληρονομιά, όταν πραγματοποιούνται με σεβασμό στην ιστορικότητα των χώρων.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τη «Λατρευτική Εβδομάδα» του Δήμου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της οποίας ιστορικοί βυζαντινοί ναοί και μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς φιλοξενούν σολίστ, χορωδίες, ψάλτες και μουσικά σύνολα.
Αναφορά γίνεται και στο Soloist Festival, με πολιτιστικές δράσεις σε εμβληματικούς χώρους όπως η Ροτόντα, το Ανάκτορο του Γαλέριου και το Ωδείο της Αρχαίας Αγοράς.
Η θέση του δημάρχου είναι ότι στην περίπτωση του Επταπυργίου απαιτείται διαφορετική στάθμιση εξαιτίας του χαρακτήρα του ως τόπου μαρτυρικής ιστορικής μνήμης.
Αίτημα προς το ΚΑΣ
Για τον λόγο αυτό ο Στέλιος Αγγελούδης ζητά από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης να εισηγηθεί προς το ΚΑΣ την επανεξέταση της παρουσίας του Επταπυργίου στον κατάλογο των χώρων που μπορούν να παραχωρούνται για γαστρονομικές εκδηλώσεις.
«Πρέπει να διασφαλιστεί πως οι χρήσεις του συγκεκριμένου μνημείου θα υπηρετούν αποκλειστικά την ανάδειξη της ιστορικής, αρχαιολογικής και πολιτιστικής του αξίας», τονίζει στην επιστολή του.
Η παρέμβαση δεν αμφισβητεί συνολικά τη χρήση του μνημείου για πολιτιστικές διοργανώσεις. Το Επταπύργιο ήδη φιλοξενεί πολιτιστικές δράσεις, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού καταγράφει τη λειτουργία του Φεστιβάλ Επταπυργίου από το 2019 σε εσωτερικούς αύλειους χώρους του συγκροτήματος.
Μόλις τον Αύγουστο του 2026, ο χώρος φιλοξένησε επίσης πολιτιστικές εκδηλώσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός».
Το Επταπύργιο και η συλλογική μνήμη
Το αίτημα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα και λόγω της σύνδεσης της ευρύτερης περιοχής με γεγονότα της νεότερης ιστορίας.
Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει επισημάνει ότι στην περιοχή κοντά στις φυλακές του Επταπυργίου πραγματοποιήθηκαν εκτελέσεις τόσο κατά τη διάρκεια της Κατοχής όσο και την περίοδο του Εμφυλίου, ενώ πρόσφατες ανασκαφικές έρευνες έφεραν στο φως ομαδικούς τάφους που συνδέονται με εκτελεσμένους κρατουμένους του Γεντί Κουλέ.
Σε αυτό ακριβώς το ιστορικό και συμβολικό φορτίο βασίζεται η παρέμβαση του δημάρχου Θεσσαλονίκης, ο οποίος ζητά οι μελλοντικές χρήσεις του χώρου να παραμένουν συμβατές με τον χαρακτήρα και τη μνήμη του μνημείου.
