Ο γενικός γραμματέας Αυτοδιοίκησης έθεσε στο επίκεντρο την ωρίμανση έργων, την υποστελέχωση και την παράταση υλοποίησης έως το 2028
Σημαντική ενίσχυση της χρηματοδότησης προς τους Δήμους, αλλά και σαφή μετατόπιση του βάρους στην απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων, περιέγραψε ο γενικός γραμματέας Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών Σάββας Χιονίδης. Όπως ανέφερε, οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι έχουν αυξηθεί από περίπου 1,75 δισ. ευρώ σε 2,9 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ συνολικά 15,5 δισ. ευρώ είναι διαθέσιμα για αναπτυξιακά έργα και υποδομές.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται πλέον στην εξεύρεση χρηματοδότησης. Κρίσιμη πρόκληση για την Αυτοδιοίκηση είναι η δυνατότητα των Δήμων να ωριμάζουν μελέτες, να δημοπρατούν και να συμβασιοποιούν έργα και τελικά να τα υλοποιούν μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.
Από 1,75 στα 2,9 δισ. ευρώ οι ΚΑΠ
Ο Σάββας Χιονίδης ανέφερε ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ), μέσω των οποίων καλύπτεται σημαντικό μέρος των βασικών λειτουργικών αναγκών των Δήμων, έχουν ενισχυθεί σημαντικά.
Σε ετήσια βάση φθάνουν πλέον τα 2,9 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,75 δισ. ευρώ προηγουμένως.
Παράλληλα, έκανε λόγο για συνολικά 15,5 δισ. ευρώ διαθέσιμων πόρων για αναπτυξιακά έργα και έργα υποδομής, τα οποία μπορούν να κατευθυνθούν σε παρεμβάσεις Δήμων σε ολόκληρη τη χώρα.
Παράταση των έργων έως το 2028
Τα προβλήματα που καταγράφονται στην απορρόφηση των πόρων οδήγησαν στην παράταση των προθεσμιών ολοκλήρωσης των έργων έως το 2028.
Η παράταση δίνει πρόσθετο χρόνο στους Δήμους ώστε να ολοκληρώσουν όλα τα απαιτούμενα στάδια, από την εκπόνηση και την ωρίμανση των μελετών έως τις δημοπρατήσεις, τις συμβασιοποιήσεις και την εκτέλεση των έργων.
Νέο μοντέλο στην κατανομή της χρηματοδότησης
Αλλαγές καταγράφονται και στον τρόπο κατανομής των διαθέσιμων πόρων.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Αυτοδιοίκησης, κάθε Δήμος διαθέτει πλέον συγκεκριμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο μπορεί να καθορίσει και να ιεραρχήσει τις ανάγκες και τα έργα που θεωρεί σημαντικότερα.
Η λογική του νέου μοντέλου είναι να διασφαλίζεται πρόσβαση στη χρηματοδότηση και για τους μικρότερους Δήμους, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν μεγαλύτερους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης στη διεκδίκηση πόρων.
Την ίδια στιγμή, όμως, η δυνατότητα αξιοποίησης των κονδυλίων εξαρτάται άμεσα από την ετοιμότητα κάθε Δήμου. Εάν ένα έργο δεν προετοιμαστεί εγκαίρως, καθυστερεί αντίστοιχα και η απορρόφηση της χρηματοδότησης που έχει διατεθεί.
Υποστελέχωση το μεγάλο «αγκάθι»
Καθοριστικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στις υπηρεσίες των Δήμων, κυρίως μηχανικών και οικονομολόγων.
Η εικόνα είναι εντονότερη στους μικρούς, ορεινούς και απομακρυσμένους Δήμους, όπου οι τεχνικές υπηρεσίες λειτουργούν συχνά με περιορισμένο προσωπικό, το οποίο καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί μεγάλο αριθμό αρμοδιοτήτων.
Η υποστελέχωση επηρεάζει άμεσα την ικανότητα των Δήμων να εκπονούν μελέτες, να ωριμάζουν έργα, να προχωρούν διαγωνιστικές διαδικασίες και, τελικά, να απορροφούν τα διαθέσιμα κονδύλια.
Από τη διεκδίκηση πόρων στην ταχύτητα υλοποίησης
Με βάση όσα ανέφερε ο Σάββας Χιονίδης, η συζήτηση για την Αυτοδιοίκηση μετατοπίζεται πλέον από το ερώτημα «πόσα χρήματα υπάρχουν» στο «πόσα από αυτά μπορούν να μετατραπούν σε έργα».
Το υπουργείο Εσωτερικών δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διοικητική ικανότητα και στην ταχύτητα υλοποίησης, καθώς οι Δήμοι που εμφανίζουν υψηλή απορρόφηση αποκτούν μεγαλύτερες δυνατότητες για πρόσθετες χρηματοδοτήσεις.
Η παράταση έως το 2028 παρέχει πρόσθετο χρόνο για την ολοκλήρωση των έργων. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, παραμένει κατά πόσο οι Δήμοι —και ιδιαίτερα όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης— θα μπορέσουν να μετατρέψουν τα διαθέσιμα δισεκατομμύρια σε πραγματικές υποδομές, έργα και υπηρεσίες για τους πολίτες.
