Στο επίκεντρο η πρόληψη, η ετοιμότητα και ο ενισχυμένος ρόλος δήμων και περιφερειών στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό
Ομόφωνα εγκρίθηκε από την Επιτροπή Φυσικών Πόρων (NAT) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών η γνωμοδότηση του γενικού γραμματέα της ΚΕΔΕ Δημήτρη Καφαντάρη για την «Ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών». Η γνωμοδότηση, που συζητήθηκε στις 2 Οκτωβρίου στο Τολέδο της Ισπανίας, προτάσσει την πρόληψη έναντι της αποκλειστικής έμφασης στην καταστολή και διεκδικεί ενισχυμένο ρόλο για την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση.
Η γνωμοδότηση αναμένεται να τεθεί προς επικύρωση στην Ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών τον Δεκέμβριο και διαμορφώνει ένα πλαίσιο για ισχυρότερη ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στις δασικές πυρκαγιές.
Κεντρικοί άξονες είναι η πρόληψη, η ετοιμότητα, η αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
Από την καταστολή στη διαχείριση του κινδύνου
Ο Δημήτρης Καφαντάρης, ως εισηγητής, υπογράμμισε ότι απαιτείται αλλαγή φιλοσοφίας στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
«Οφείλουμε να μεταβούμε άμεσα από το “σβήνω τη φωτιά” στο “διαχειρίζομαι τον κίνδυνο όλο τον χρόνο”», ανέφερε, τονίζοντας ότι η αποτελεσματικότητα της πολιτικής προστασίας δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από τα διαθέσιμα μέσα και τους μηχανισμούς.
Όπως σημείωσε, το πραγματικό μέτρο επιτυχίας είναι οι καταστροφές που αποτρέπονται, οι κοινωνίες που γίνονται ασφαλέστερες και, κυρίως, οι ανθρώπινες ζωές που προστατεύονται.
Η προτεινόμενη ευρωπαϊκή προσέγγιση καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο της διαχείρισης: Πρόληψη, Ετοιμότητα, Αντιμετώπιση και Ανάκαμψη, με την πρόληψη να αντιμετωπίζεται ως μόνιμη πολιτική και όχι ως εποχική αντίδραση.
Έργα στα δάση, τεχνολογία και χωροταξικός σχεδιασμός
Στη γνωμοδότηση περιλαμβάνεται η ανάγκη για παρεμβάσεις προστασίας των δασών και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των οικοσυστημάτων.
Παράλληλα, προτείνεται η ενσωμάτωση του κινδύνου πυρκαγιάς στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, καθώς και η ευρύτερη αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στη χρήση συγκρίσιμων και αξιόπιστων δεδομένων, ώστε οι αποφάσεις και οι πολιτικές πρόληψης να στηρίζονται σε σαφή επιστημονική βάση.
«Για να προστατεύσουμε τα δάση, πρέπει να κρατήσουμε ζωντανή την ύπαιθρο»
Ξεχωριστή θέση στη γνωμοδότηση έχει η σύνδεση της δασοπροστασίας με τη βιωσιμότητα της υπαίθρου.
«Για να προστατεύσουμε τα δάση μας, πρέπει να κρατήσουμε ζωντανή την ύπαιθρό μας», επισήμανε ο Δημήτρης Καφαντάρης, υπογραμμίζοντας ότι η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν αποτελεί πλέον μόνο δημογραφικό ή αναπτυξιακό πρόβλημα, αλλά και ζήτημα πολιτικής προστασίας.
Στην ίδια λογική, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, παραγωγοί δασοκομικών προϊόντων και τοπικές κοινωνίες αντιμετωπίζονται ως μέρος της λύσης, λόγω της καθημερινής παρουσίας και δραστηριότητάς τους στη γη.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ενίσχυση του ρόλου τους μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αλλά και η δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για πρακτικές που συμβάλλουν στη διαχείριση και την αποκατάσταση της φύσης.
Ενισχυμένος ρόλος για δήμους και περιφέρειες
Κεντρικό σημείο αποτελεί η θέση της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της ΚΕΔΕ, δήμοι και περιφέρειες δεν μπορούν να βρίσκονται στο τέλος της αλυσίδας λήψης αποφάσεων.
Αντίθετα, πρέπει να συμμετέχουν ως ισότιμοι εταίροι στον σχεδιασμό, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης.
Για την ΚΕΔΕ, η ενίσχυση της πρόληψης και της πολιτικής προστασίας συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των πολιτών, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βιωσιμότητα της υπαίθρου και την ανθεκτικότητα των πόλεων και των τοπικών κοινωνιών.
Πρόταση για Ευρωπαϊκή Συμμαχία Αυτοδιοίκησης
Ο Δημήτρης Καφαντάρης πρότεινε, παράλληλα, να εξεταστεί η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου από τις δασικές πυρκαγιές.
Σκοπός μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα είναι η συστηματική ανταλλαγή εμπειριών, καλών πρακτικών και αποτελεσματικών λύσεων μεταξύ περιοχών που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες προκλήσεις.
Η γνωμοδότηση φιλοδοξεί, σύμφωνα με τον εισηγητή της, να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας νέας ευρωπαϊκής κουλτούρας πρόληψης και ανθεκτικότητας.
«Με σύμμαχο τις τοπικές κοινωνίες, είναι βέβαιο ότι θα καταφέρουμε να γυρίσουμε σελίδα και να διαμορφώσουμε ένα βιώσιμο μέλλον. Ένα μέλλον όπως μας αξίζει», κατέληξε.
