Ο Λάζαρος Κυρίζογλου ζητά αύξηση των κρατικών πόρων, μείωση του ενεργειακού κόστους και επιστροφή 311 εκατ. ευρώ από το τέλος ταφής
Σε τροχιά κινητοποιήσεων μπαίνει η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά της για τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που προβλέπεται στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης μειώνονται κατά περίπου 670 εκατ. ευρώ, παρά την προβλεπόμενη ανάπτυξη της οικονομίας και την αύξηση των φορολογικών εσόδων. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης αποφάσισε ομόφωνα να επιδιώξει συναντήσεις με την κυβέρνηση και τα κοινοβουλευτικά κόμματα, προειδοποιώντας ότι θα ακολουθήσουν κινητοποιήσεις εάν δεν ενισχυθούν ουσιαστικά οι πόροι των δήμων.
Η απόφαση ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης (22/10), στην οποία εξετάστηκε συνολικά η οικονομική κατάσταση της Αυτοδιοίκησης, με ιδιαίτερη έμφαση στις αυξανόμενες λειτουργικές δαπάνες, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τους πόρους από το τέλος ταφής απορριμμάτων και τις θεσμικές εκκρεμότητες που αφορούν τις αρμοδιότητες των δήμων.
Μειωμένες κατά 670 εκατ. ευρώ οι μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Λάζαρος Κυρίζογλου, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ προβλέπεται να υποχωρήσουν από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027.
Παράλληλα, το προβλεπόμενο πλεόνασμα των ΟΤΑ περιορίζεται από 183 εκατ. ευρώ σε μόλις 41 εκατ. ευρώ, ενώ οι επενδυτικές δαπάνες μειώνονται από 2,378 δισ. σε 1,710 δισ. ευρώ.
Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη γενικότερη εικόνα της οικονομίας, καθώς το προσχέδιο προβλέπει ανάπτυξη 2,3% και ΑΕΠ 274,6 δισ. ευρώ για το 2027.
Επιπλέον, τα φορολογικά έσοδα που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), από τον φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, τον ΦΠΑ και τον ΕΝΦΙΑ, αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,149 δισ. ευρώ.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι τα χρηματοδοτικά προγράμματα για έργα, ακόμη και όταν διαθέτουν αυξημένους πόρους, δεν επαρκούν για την κάλυψη των καθημερινών υποχρεώσεων των δήμων.
«Μπορεί σήμερα τα χρηματοδοτικά κονδύλια για έργα να είναι περισσότερα από ποτέ, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι καλύπτονται οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες των Δήμων», σημείωσε, ζητώντας σταθερή και προβλέψιμη χρηματοδότηση.
Διεκδικούν 9,67 δισ. ευρώ βάσει του θεσμικού πλαισίου
Η Ένωση επικαλείται το άρθρο 259 του «Καλλικράτη», όπως ενσωματώθηκε στο άρθρο 434 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και το άρθρο 434 του νόμου 5314/2026.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε ο κ. Κυρίζογλου, οι θεσμοθετημένοι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι θα πρέπει να φτάνουν περίπου τα 9,67 δισ. ευρώ, με βάση τα φορολογικά μεγέθη που προβλέπει η νομοθεσία.
Παράλληλα, μελέτη της ΚΕΔΕ προσδιορίζει το πραγματικό λειτουργικό κόστος των δήμων στα 5,5 δισ. ευρώ.
Η Ένωση ζητά να υπάρξει ειδική αναπροσαρμογή των ΚΑΠ πριν από την κατάθεση του τελικού προϋπολογισμού στη Βουλή, τον Νοέμβριο, ώστε μέρος της πρόσθετης φορολογικής απόδοσης να κατευθυνθεί στην Αυτοδιοίκηση.
Ρεύμα: Ζητούν μείωση της κιλοβατώρας από 0,24 σε 0,10 ευρώ
Σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων της ΚΕΔΕ αφορά το υψηλό ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Μετά τη συνάντηση του προεδρείου και των προέδρων των επιτροπών της Ένωσης με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, ο Λάζαρος Κυρίζογλου επανέφερε το αίτημα για ειδικές χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας στους δήμους.
«Δεν είναι δυνατόν οι Δήμοι να πληρώνουν 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα, όταν οι μεγάλοι καταναλωτές πληρώνουν 0,06 ευρώ», τόνισε.
Σύμφωνα με την πρόταση της ΚΕΔΕ, εάν η χρέωση περιοριστεί στα 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα, η ετήσια εξοικονόμηση θα μπορούσε να φτάσει τα 240 εκατ. ευρώ.
Το ζήτημα έχει ήδη τεθεί στον πρωθυπουργό και στους αρμόδιους υπουργούς κατά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ενώ, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, θετική προδιάθεση για την εξέτασή του διαπιστώθηκε και στην πρόσφατη συνάντηση με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη.
Προγραμματίζεται νέα συνάντηση με τους υπουργούς Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να εξεταστούν τόσο το ενεργειακό κόστος όσο και οι προσαυξήσεις ανεξόφλητων λογαριασμών, η ρύθμιση των υπολοίπων οφειλών των δήμων και η δημιουργία βιώσιμου συστήματος χρεώσεων.
Τέλος ταφής: Ζητούν επιστροφή 311,47 εκατ. ευρώ για την ανακύκλωση
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκεται και η απόδοση στους δήμους των εσόδων από το τέλος ταφής απορριμμάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ΚΕΔΕ κατά τη συνάντηση με εκπροσώπους του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) και συναρμόδιων φορέων, έως τον Φεβρουάριο του 2025 είχαν συγκεντρωθεί περίπου 311,47 εκατ. ευρώ.
Η ΚΕΔΕ ζητά τα χρήματα αυτά να επιστρέψουν στην Αυτοδιοίκηση και να αξιοποιηθούν για την αγορά απορριμματοφόρων, μπλε κάδων και άλλου απαραίτητου εξοπλισμού, καθώς και για τη δημιουργία και ενίσχυση υποδομών ανακύκλωσης.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστική αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης, όταν καθυστερεί η κατασκευή νέων μονάδων και οι Δήμοι δεν διαθέτουν τα αναγκαία μέσα για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους», επισήμανε ο κ. Κυρίζογλου.
Η Ένωση έχει καταθέσει σχετικό υπόμνημα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά της για την καθυστέρηση επίλυσης εκκρεμών ζητημάτων, και αναμένει συγκεκριμένες αποφάσεις το επόμενο διάστημα.
Έκτακτη χρηματοδότηση 140 εκατ. ευρώ προς τους δήμους
Στις θετικές εξελίξεις που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ περιλαμβάνεται η έκτακτη ενίσχυση ύψους 140 εκατ. ευρώ, η οποία, σύμφωνα με την ενημέρωση της Ένωσης, αναμένεται να αποδοθεί άμεσα στους δήμους.
Ο κ. Κυρίζογλου απέδωσε την εξέλιξη στις παρεμβάσεις της ΚΕΔΕ, τονίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται για προσωρινή οικονομική ανάσα και όχι για οριστική αντιμετώπιση του χρηματοδοτικού προβλήματος.
«Ζητάμε περισσότερους πόρους για την Αυτοδιοίκηση, γιατί οι ανάγκες των Δήμων είναι μεγάλες και διαρκώς αυξανόμενες», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η έκτακτη χρηματοδότηση αποτελεί αποτέλεσμα διεκδίκησης της Ένωσης που βρήκε ανταπόκριση.
ΑΠΕ και Υπηρεσίες Δόμησης: Επιμένει στις αντιρρήσεις της η ΚΕΔΕ
Κατά τη συνάντηση με την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας συζητήθηκαν επίσης ζητήματα που αφορούν τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη λειτουργία των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ).
Η ΚΕΔΕ επανέλαβε τη διαφωνία της με τη μεταφορά των ΥΔΟΜ από τους δήμους, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες συνδέονται άμεσα με τον χωρικό σχεδιασμό και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Για την εξέταση των εκκρεμοτήτων συμφωνήθηκε η δημιουργία ομάδων εργασίας.
Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο συναντήσεις εργασίας με εκπροσώπους της ΚΕΔΕ τους αντιπροέδρους Γρηγόρη Κωνσταντέλλο και Γιώργο Παπαναστασίου, με την Ένωση να δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εξέλιξη των συζητήσεων.
Ζητά την απόσυρση του άρθρου 339 για τις παραλιακές εκτάσεις
Στη συνεδρίαση εξετάστηκαν ακόμη οι παρατηρήσεις της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ επί σχεδίου νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με διατάξεις που επηρεάζουν την οικονομική διαχείριση, τις διοικητικές διαδικασίες και τα ίδια έσοδα των δήμων.
Ιδιαίτερες αντιρρήσεις διατυπώθηκαν για το άρθρο 339, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 1 του νόμου 4276/2014 και αφορά τον χαρακτηρισμό παραλιακών εκτάσεων ως εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής.
Η ΚΕΔΕ αναγνωρίζει ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να συμβάλει στην τουριστική αξιοποίηση συγκεκριμένων ακινήτων, επισημαίνει όμως ότι δεν προβλέπει συμμετοχή των δήμων στα οικονομικά οφέλη ούτε αντισταθμιστική χρηματοδότηση για τις πρόσθετες δημοτικές υπηρεσίες που απαιτεί η αυξημένη τουριστική δραστηριότητα.
Εκφράζει επίσης την εκτίμηση ότι ειδικά καθεστώτα που παρακάμπτουν καθιερωμένες διαδικασίες ενδέχεται να προκαλέσουν άνιση μεταχείριση και να περιορίσουν τον θεσμικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.
Για τους λόγους αυτούς ζητά την άμεση απόσυρση του άρθρου 339, θεωρώντας ότι αντιστρατεύεται το ισχύον πλαίσιο προστασίας και τις διαδικασίες λειτουργίας και ελέγχου των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στην παραλιακή ζώνη.
Η ομόφωνη απόφαση και το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων
Μετά τη συζήτηση, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα την κλιμάκωση των θεσμικών παρεμβάσεων για τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης.
Συγκεκριμένα, εξουσιοδότησε το προεδρείο να παρουσιάσει τις θέσεις της Ένωσης στα συναρμόδια υπουργεία, στον Πρόεδρο της Βουλής και στα κοινοβουλευτικά κόμματα πριν από την ψήφιση του προϋπολογισμού. Στις συναντήσεις θα συμμετάσχει η Εκτελεστική Επιτροπή της ΚΕΔΕ.
Παράλληλα, ζητά ουσιαστική αύξηση των πόρων, ειδική αναπροσαρμογή των ΚΑΠ και κατοχύρωση της οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων, με βάση τις συνταγματικές αρχές και τις πραγματικές λειτουργικές τους ανάγκες.
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε επίσης την πραγματοποίηση κινητοποιήσεων και την αντιπαράθεση με τις πολιτικές της κεντρικής διοίκησης για την Αυτοδιοίκηση, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση στις διεκδικήσεις του.
«Θα ασκήσουμε ενωμένοι πίεση σε όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Θα παρουσιάσουμε τις θέσεις μας, θα τεκμηριώσουμε τις ανάγκες των Δήμων και θα διεκδικήσουμε τους πόρους που δικαιούμαστε», δήλωσε ο Λάζαρος Κυρίζογλου.
Όπως πρόσθεσε, «η οικονομική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης δεν είναι συντεχνιακό αίτημα. Είναι προϋπόθεση για να μπορούν οι Δήμοι να επιτελούν την αναπτυξιακή, κοινωνική και περιβαλλοντική αποστολή τους».
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι, εάν χρειαστεί, η ΚΕΔΕ θα προχωρήσει σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης που απαιτείται για τη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Παρουσία εκπροσώπων του Δικτύου Ελλήνων Αιρετών της Ευρώπης
Στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου παρέστη επίσης αντιπροσωπεία της Εκτελεστικής Γραμματείας και συνεργατών του Δικτύου Ελλήνων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης.
Συμμετείχαν η πρόεδρος του Δικτύου Ιωάννα Ζαχαράκη, ο Α΄ αντιπρόεδρος Θεόδωρος Σιδηρόπουλος, ο Ισίδωρος Διακίδης, επίτιμο μέλος του Δικτύου ΗΝΙΟΧΟΣ, καθώς και η Βασιλική Παπαδοπούλου, γενική διευθύντρια της ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε., και η Μαρία Μαγκριώτη, μέλη της ομάδας τεχνικής υποστήριξης του Δικτύου.
