Η διοίκηση της Ένωσης επικαλείται την ανάγκη ενότητας, ενώ ο δήμαρχος Αθηναίων παρουσιάζει στοιχεία για τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης
Χωρίς να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις στα οικονομικά στοιχεία που παρουσίασε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας για το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ στους δήμους, η διοίκηση της ΚΕΔΕ επέλεξε να επικαλεστεί την ανάγκη ενότητας της Αυτοδιοίκησης. Χαρακτήρισε την κριτική του «αδικαιολόγητη και αστήρικτη», αποφεύγοντας ωστόσο να αντικρούσει τα στοιχεία που επικαλέστηκε, λίγες ημέρες πριν από το ετήσιο συνέδριο της Ένωσης στην Καλαμάτα, στις 5-7 Νοεμβρίου.
ΚΕΔΕ: «Αδικαιολόγητη και αστήρικτη» η κριτική Δούκα
Σε ανακοίνωσή της, η διοίκηση της ΚΕΔΕ χαρακτηρίζει «αδικαιολόγητη και αστήρικτη» την κριτική του Χάρη Δούκα, ο οποίος είναι επικεφαλής της αντιπολίτευσης στη διοίκηση της Ένωσης.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το ετήσιο τακτικό συνέδριο αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι δήμοι στην καθημερινή λειτουργία τους και τη διαμόρφωση κοινής διεκδικητικής γραμμής.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν «με πνεύμα ενότητας και συνεργασίας, πέρα από κομματικές και παραταξιακές σκοπιμότητες, ώστε οι δήμοι να διεκδικήσουν αποτελεσματικότερα την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους».
Η διοίκηση της ΚΕΔΕ διευκρινίζει ότι, «προς όφελος της ενότητας της Αυτοδιοίκησης», δεν πρόκειται να απαντήσει στην κριτική του δημάρχου Αθηναίων, υπογραμμίζοντας πως «για μας, προτεραιότητα αποτελεί να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα των Δήμων μας κι όχι να διχάσουμε τους συναδέλφους μας».
Η ανακοίνωση, πάντως, δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη απάντηση στα οικονομικά δεδομένα που επικαλείται ο Χάρης Δούκας, ούτε στις επισημάνσεις του για τις πρόσθετες επιβαρύνσεις και τις μεταβολές στις αρμοδιότητες των δήμων.
Δούκας: «Προβληματική κατάσταση στους δήμους»
Είχε προηγηθεί η παρέμβαση του δημάρχου Αθηναίων και επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα», ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, περιγράφοντας μια «προβληματική κατάσταση στους δήμους».
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε η απόκλιση μεταξύ των θεσμοθετημένων πόρων και της πραγματικής κρατικής χρηματοδότησης, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως υποστήριξε, οι λειτουργικές δαπάνες αυξάνονται και οι δήμοι καλούνται να ασκήσουν περισσότερες αρμοδιότητες με περιορισμένα μέσα.
Σύμφωνα με τον Χάρη Δούκα, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027 προβλέπει μηδενική αύξηση των εσόδων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την ώρα που το μισθολογικό κόστος των δημοτικών υπαλλήλων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 7%-8% και το ενεργειακό κόστος κατά 10%.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι πληρώνουν 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα, έναντι 0,06 ευρώ για τη βιομηχανία και τους μεγάλους καταναλωτές. Πρόσθεσε ότι οι λογαριασμοί ύδρευσης των δήμων της Αττικής θα επιβαρυνθούν κατά 10%, μετά την τελευταία αναπροσαρμογή των τιμολογίων της ΕΥΔΑΠ.
Το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ και οι παρακρατούμενοι πόροι
Ο δήμαρχος Αθηναίων επικαλέστηκε μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), η οποία εκπονήθηκε την άνοιξη για λογαριασμό της ΚΕΔΕ και καταγράφει χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, για την εύρυθμη λειτουργία των δήμων και την άσκηση των αρμοδιοτήτων που τους έχουν μεταφερθεί απαιτούνται 5,35 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 1,3 δισ. ευρώ λείπουν από την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών και επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ από τη συντήρηση και βελτίωση των υποδομών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027 προβλέπει περίπου 3 δισ. ευρώ σε Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) για τους 332 δήμους της χώρας.
Ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να παρακρατά περίπου το 60% των θεσμοθετημένων πόρων της Αυτοδιοίκησης, διατηρώντας τους περιορισμούς της μνημονιακής περιόδου. Επικαλούμενος τον νόμο 3852/2010, σημείωσε ότι οι πόροι που θα έπρεπε να αποδίδονται στους δήμους από τον κρατικό προϋπολογισμό ανέρχονται σε 9,67 δισ. ευρώ, προσθέτοντας ότι αντίστοιχη είναι η κατάσταση και για το 2026.
Τέλος Ταφής, Τέλος Ανθεκτικότητας και έλλειψη αναπτυξιακού προγράμματος
Στην ίδια παρέμβαση, ο δήμαρχος Αθηναίων στάθηκε σε τρεις ακόμη οικονομικές εκκρεμότητες.
Πρώτον, όπως ανέφερε, δεν έχουν αποδοθεί στους δήμους τα έσοδα από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων, παρότι το τέλος έχει καταβληθεί από τους ίδιους. Το σχετικό ποσό υπολογίζεται σε 400 εκατ. ευρώ και προορίζεται για την προμήθεια απορριμματοφόρων, μπλε κάδων και άλλου απαραίτητου εξοπλισμού, καθώς και για την ενίσχυση των υποδομών ανακύκλωσης.
Δεύτερον, οι δήμοι παραμένουν αποκλεισμένοι από τα έσοδα του Τέλους Ανθεκτικότητας, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, ανέρχονται σε 588,47 εκατ. ευρώ την τελευταία διετία.
Τρίτον, επισήμανε ότι ούτε φέτος προβλέπεται νέο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για τους δήμους, παρά την ολοκλήρωση των προηγούμενων προγραμμάτων «Φιλόδημος» και «Αντώνης Τρίτσης».
«Το 10% των δήμων δεν θα μπορέσει να κλείσει προϋπολογισμούς»
Περιγράφοντας τις συνέπειες της υποχρηματοδότησης, ο Χάρης Δούκας προειδοποίησε ότι το 10% των δήμων δεν θα μπορέσει να κλείσει προϋπολογισμούς, ενώ δεκάδες δήμοι λειτουργούν με προκαταβολές, ακόμη και από το 2027.
Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους οικονομικούς ισολογισμούς, αλλά επηρεάζει άμεσα τις υπηρεσίες προς τους πολίτες. Αναφέρθηκε στη συντήρηση των σχολικών κτιρίων, στην καθαριότητα, στη λειτουργία των κοινωνικών δομών και στη συντήρηση των δημοτικών δικτύων, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική πίεση οδηγεί τους δήμους σε υπολειτουργία.
Παρουσίασε, επίσης, συγκριτικά στοιχεία για τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης στην Ευρώπη. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το σχετικό ποσοστό στην Ελλάδα είναι 3,4%, έναντι 29% στην Ιταλία, 17% στην Πορτογαλία, 15% στην Ισπανία και 20% στη Γαλλία.
«Δεν μπορούμε να συζητάμε σοβαρά χωρίς τους αναγκαίους πόρους»
Με βάση αυτή την οικονομική εικόνα, η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα» αποφάσισε να θέσει ως κορυφαίο θέμα στο συνέδριο της Καλαμάτας τη χρηματοδότηση των δήμων.
«Δεν μπορούμε να συζητάμε σοβαρά για κανένα άλλο θέμα, αν δεν εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι, που προβλέπονται από ψηφισμένους νόμους, για τη λειτουργία των δήμων», υπογράμμισε ο Χάρης Δούκας.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην κυβερνητική παρουσία στα ετήσια συνέδρια της ΚΕΔΕ, υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζεται μια εικόνα αυξημένης χρηματοδότησης, η οποία δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των δήμων, ύψους 140 εκατ. ευρώ, που αποφασίστηκε φέτος. Όπως επισήμανε, το ποσό υπολείπεται σημαντικά τόσο των αναγκών της Αυτοδιοίκησης όσο και του αιτήματος της ίδιας της ΚΕΔΕ για υπερδιπλάσια έκτακτη επιχορήγηση.
«Το είπαμε και πέρυσι, δυστυχώς θα το επαναλάβουμε. Κάθε χρόνο και χειρότερα», σημείωσε, συνδέοντας την οικονομική κατάσταση των δήμων με τις τελευταίες θεσμικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης.
Οι θεσμικές παρεμβάσεις που καταγγέλλει ο δήμαρχος Αθηναίων
Πέρα από τη χρηματοδότηση, ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση προωθεί μέτρα που περιορίζουν τον θεσμικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Όπως ανέφερε, παρά την προβολή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως σημαντικής μεταρρύθμισης, ακολούθησαν ρυθμίσεις που, κατά την εκτίμησή του, αποδυναμώνουν τις αρμοδιότητες των δήμων.
Ειδικότερα, κατήγγειλε την απομάκρυνση των πολεοδομιών από τη δημοτική αρμοδιότητα, τις αναγκαστικές συγχωνεύσεις των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και τον αποκλεισμό των δήμων από τον ενεργειακό τομέα.
Αναφέρθηκε επίσης στον περιορισμό του ρόλου τους στη διαχείριση των απορριμμάτων, επισημαίνοντας ότι νομοθετήθηκαν ρυθμίσεις αντίθετες με τις προτάσεις της Αυτοδιοίκησης.
Στην ίδια κατεύθυνση, έθεσε το ζήτημα του αποκλεισμού των δήμων από τον σχεδιασμό και την αξιοποίηση των παραλιακών εκτάσεων, χωρίς παράλληλη πρόβλεψη αντισταθμιστικής χρηματοδότησης για τις πρόσθετες δημοτικές υπηρεσίες που απαιτεί η αυξημένη δραστηριότητα στο παραλιακό μέτωπο.
Η αντιπαράθεση μεταξύ της διοίκησης της ΚΕΔΕ και του δημάρχου Αθηναίων αναμένεται έτσι να αποτελέσει μέρος της συζήτησης στο συνέδριο της Καλαμάτας, όπου το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας των δήμων και της διασφάλισης των αρμοδιοτήτων τους βρίσκεται στο επίκεντρο.
