Πρόταση για ενιαίο μητροπολιτικό σχεδιασμό με σαφείς αρμοδιότητες, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ορίζοντα δεκαετίας
Την ανάληψη κεντρικού ρόλου από την Περιφέρεια Αττικής στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος διεκδικεί ο περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς, προτείνοντας τη δημιουργία ενιαίου μητροπολιτικού σχεδιασμού για τις μετακινήσεις στο Λεκανοπέδιο. Μιλώντας στο 6ο συνέδριο Green Deal Greece 2026, προειδοποίησε ότι χωρίς δραστικές παρεμβάσεις η κατάσταση θα επιδεινωθεί σημαντικά την επόμενη δεκαετία, ζητώντας συγκεκριμένες αρμοδιότητες, εξασφαλισμένους πόρους και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
«Σε δέκα χρόνια θα είμαστε όλοι κολλημένοι στα αυτοκίνητά μας»
Στην ενότητα «Κυκλοφοριακό Αττικής: Προκλήσεις και Προοπτικές» του συνεδρίου, που διοργάνωσαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και το economix.gr στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ο Νίκος Χαρδαλιάς περιέγραψε τις συνέπειες της απουσίας ενός κεντρικού μηχανισμού συντονισμού.
«Σε δέκα χρόνια από τώρα θα είμαστε όλοι κολλημένοι μέσα στα αυτοκίνητά μας, δεν θα κινείται κανείς και θα έχει διπλασιαστεί ο χρόνος κίνησης αν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα», προειδοποίησε.
Όπως επισήμανε, το κυκλοφοριακό επηρεάζει καθημερινά περίπου 4,5 εκατομμύρια πολίτες, ενώ η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων εμποδίζει την αποτελεσματική αντιμετώπισή του.
Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης, των αρμόδιων υπουργείων και των συγκοινωνιακών οργανισμών, εκτίμησε ότι εξακολουθεί να απουσιάζει ένας μητροπολιτικός φορέας που θα συντονίζει τις παρεμβάσεις και θα προγραμματίζει τις αναγκαίες υποδομές σε βάθος δεκαετίας.
Η Περιφέρεια διεκδικεί αρμοδιότητες και πόρους
Ο περιφερειάρχης ξεκαθάρισε ότι η Αττική δεν διαθέτει σήμερα τη συνολική αρμοδιότητα αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού, ωστόσο η Περιφέρεια επιδιώκει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο.
«Η Περιφέρεια Αττικής μπορεί αυτή τη στιγμή να μην έχει την ευθύνη αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού, ζητά όμως να την αποκτήσει. Εμείς δεν κρυβόμαστε και δεν αναζητούμε αξιώματα. Θέλουμε απλώς να είμαστε χρήσιμοι», δήλωσε.
Η πρόταση προϋποθέτει καθορισμένες αρμοδιότητες, θεσμική κατοχύρωση, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς και συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία, τους συγκοινωνιακούς οργανισμούς, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την επιστημονική κοινότητα.
Ελληνικό, ΠΥΡΚΑΛ και Φαληρικός Όρμος αυξάνουν τις ανάγκες μετακίνησης
Ο Νίκος Χαρδαλιάς συνέδεσε την ανάγκη μητροπολιτικού σχεδιασμού με την οικονομική και οικιστική ανάπτυξη της Αττικής, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, παράγει το 48% του ΑΕΠ της χώρας.
Αναφέρθηκε στην ανάπλαση του Ελληνικού, στη μεταφορά κυβερνητικών υπηρεσιών στις εγκαταστάσεις της ΠΥΡΚΑΛ και στη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, καθώς και σε άλλες μεγάλες επενδύσεις που μεταβάλλουν τον αστικό χάρτη.
Οι παρεμβάσεις αυτές, όπως εξήγησε, δημιουργούν πρόσθετες μετακινήσεις και αυξημένο κυκλοφοριακό φόρτο, χωρίς να υπάρχει ενιαίος φορέας που να αξιολογεί συνδυαστικά τις επιπτώσεις τους.
Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε την ανάγκη έγκαιρου προγραμματισμού των επεκτάσεων του μετρό, του τραμ, του προαστιακού σιδηροδρόμου και των λεωφορειακών γραμμών.
«Ποιος μητροπολιτικά σχεδιάζει την απάντηση στον κυκλοφοριακό φόρτο που θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε σε δέκα χρόνια; Η απάντηση είναι κανείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι 66 δήμοι και η ανάγκη ενιαίας διαχείρισης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κατακερματισμό του σχεδιασμού μεταξύ των 66 δήμων της Αττικής, επισημαίνοντας ότι οι μεμονωμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις συχνά μεταφέρουν το πρόβλημα από τη μία περιοχή στην άλλη.
«Δεν μπορεί ο κάθε δήμος από τους 66 να σχεδιάζει μόνος του την αστική κινητικότητα σε κάθε περιοχή», τόνισε.
Όπως εξήγησε, το οδικό και συγκοινωνιακό δίκτυο αποτελεί ενιαίο σύστημα, το οποίο απαιτεί υπερτοπική διαχείριση.
«Εάν μπουκώσει κυκλοφοριακά η Μεσογείων, θα το βρούμε ως επίπτωση μέχρι την παραλιακή λεωφόρο Ποσειδώνος», σημείωσε.
Ως παραδείγματα μητροπολιτικής οργάνωσης ανέφερε το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου ο περιφερειακός σχεδιασμός των μεταφορών συνδέεται με τις ευρύτερες πολιτικές αστικής ανάπτυξης.
Θετικά αλλά ανεπαρκή τα μέτρα για τις συγκοινωνίες
Ο περιφερειάρχης αναγνώρισε τις πρόσφατες κυβερνητικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση των αστικών συγκοινωνιών και της οδικής ασφάλειας.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην ένταξη 125 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων, στις 15 πρότυπες λεωφορειακές γραμμές, στους 14 συρμούς της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ, στην πιλοτική εφαρμογή της 24ωρης λειτουργίας των μέσων μαζικής μεταφοράς, καθώς και στην αυστηροποίηση των ελέγχων για παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) και στην επιβολή ποινών.
Χαρακτήρισε τις πρωτοβουλίες αυτές «εξαιρετικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες της επόμενης δεκαετίας.
Όπως εξήγησε, το ζητούμενο είναι να υπάρχει ένας φορέας που θα προβλέπει τις μελλοντικές επιβαρύνσεις, θα σχεδιάζει εγκαίρως τις παρεμβάσεις και θα συντονίζει όλους τους εμπλεκόμενους, εντάσσοντας τις επιμέρους προσπάθειες σε μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Το 73% των δημόσιων επενδύσεων για τη συντήρηση του οδικού δικτύου
Παρουσιάζοντας τις σημερινές ευθύνες της Περιφέρειας Αττικής, ο Νίκος Χαρδαλιάς αναφέρθηκε στην έκταση των υποδομών που καλείται να συντηρήσει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η Περιφέρεια έχει την ευθύνη οδικής ασφάλειας σε δίκτυο 1.623 χιλιομέτρων, μήκος αντίστοιχο της απόστασης Αθήνας – Βιέννης.
Παράλληλα, είναι αρμόδια για τη συντήρηση:
- 157 γεφυρών.
- 12.780 φωτεινών σηματοδοτών.
- 3.592 διαβάσεων πεζών.
- 14 υπόγειων διαβάσεων.
- 38.291 στύλων ηλεκτροφωτισμού.
- 610 χιλιομέτρων στηθαίων ασφαλείας, μήκος αντίστοιχο της απόστασης Αθήνας – Σόφιας.
Ο περιφερειάρχης χαρακτήρισε δυσανάλογο το οικονομικό βάρος αυτών των υποχρεώσεων, επισημαίνοντας ότι το 73% του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας κατευθύνεται στη συντήρηση του οδικού δικτύου.
Προανήγγειλε, παράλληλα, ότι το επόμενο διάστημα η Περιφέρεια Αττικής θα παρουσιάσει επισήμως τις θέσεις και τις προτάσεις της για την αντιμετώπιση των θεσμικών και λειτουργικών εμποδίων που δυσχεραίνουν τη διαχείριση του κυκλοφοριακού.
Στήριξη από ΤΕΕ και συγκοινωνιολόγους στην πρόταση Χαρδαλιά
Την πρόταση για ανάληψη συντονιστικού ρόλου από την Περιφέρεια Αττικής υποστήριξε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Γιώργος Στασινός.
Όπως ανέφερε, η Περιφέρεια μπορεί να αποτελέσει τον φορέα συντονισμού για το κυκλοφοριακό, με το ΤΕΕ να συνδράμει μέσω της τεχνικής και επιστημονικής του επάρκειας.
Στην ίδια κατεύθυνση τοποθετήθηκε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος, υπενθυμίζοντας ότι η δημιουργία μητροπολιτικού φορέα αποτελεί πάγια θέση του Συλλόγου εδώ και τουλάχιστον 25 χρόνια.
Εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δημόσια πρωτοβουλία του περιφερειάρχη, ο οποίος δηλώνει διατεθειμένος να αναλάβει τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, παρότι δεν διαθέτει σήμερα τις σχετικές αρμοδιότητες.
Από την πλευρά του, ο εντεταλμένος σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Πέτρος Σουρέτης, υπογράμμισε την ανάγκη άμεσου στρατηγικού προγραμματισμού των μεγάλων οδικών έργων, εκτιμώντας ότι ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός μπορεί να διευκολύνει και την εξεύρεση χρηματοδότησης.
«Αν γίνει σωστός σχεδιασμός, λεφτά υπάρχουν. Υπάρχουν και για συντηρήσεις, υπάρχουν και για έργα, για νέα έργα και κατασκευές», δήλωσε.
Τη θεματική ενότητα του συνεδρίου συντόνισε ο δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου.
