Χρηματοδότηση, ενεργειακό κόστος και νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης στην ατζέντα του τριήμερου συνεδρίου, με ισχυρή κυβερνητική παρουσία
Στην Καλαμάτα στρέφεται από την Πέμπτη 5 έως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου το ενδιαφέρον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) να πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τους Δήμους. Η εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι προβλέψεις του κρατικού προϋπολογισμού του 2027 και η διεκδίκηση πρόσθετων πόρων διαμορφώνουν το πλαίσιο των συζητήσεων, στις οποίες αναμένεται να συμμετάσχει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Στο επίκεντρο το χρηματοδοτικό κενό των Δήμων
Κυρίαρχο ζήτημα του συνεδρίου αποτελεί η απόκλιση μεταξύ των θεσμοθετημένων πόρων που, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, δικαιούνται οι Δήμοι και των κονδυλίων που προβλέπεται να τους αποδοθούν το 2027.
Το οικονομικό ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους κόλπους της Αυτοδιοίκησης. Στις 22 Οκτωβρίου, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε να διεκδικήσει αναπροσαρμογή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αγωνιστικών κινητοποιήσεων εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση από την κυβέρνηση.
Βασικό επιχείρημα της Ένωσης αποτελεί η μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ). Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων προσεγγίζει τα 5,35 δισ. ευρώ, έναντι χρηματοδότησης περίπου 3 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027. Όπως επισημαίνει, παρά την αύξηση των φορολογικών εσόδων, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπεται να περιοριστούν από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027, καταγράφοντας μείωση περίπου 670 εκατ. ευρώ.
Ενεργειακό κόστος και επιστροφή πόρων από το τέλος ταφής
Στις βασικές διεκδικήσεις περιλαμβάνεται και η μείωση του ενεργειακού κόστους, το οποίο ασκεί σημαντική πίεση στους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, έχει προτείνει τη διαμόρφωση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τους Δήμους στα 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα, από περίπου 0,24 ευρώ σήμερα. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η συγκεκριμένη παρέμβαση θα μπορούσε να περιορίσει τις ετήσιες δαπάνες των Δήμων κατά περίπου 240 εκατ. ευρώ.
Στο πεδίο της διαχείρισης απορριμμάτων, η Ένωση ζητά την επιστροφή 311,47 εκατ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί από το τέλος ταφής έως τον Φεβρουάριο του 2025. Στόχος είναι τα χρήματα αυτά να αξιοποιηθούν από τους Δήμους για την ανάπτυξη υποδομών ανακύκλωσης και την αγορά του απαραίτητου εξοπλισμού.
Η διεκδικητική ατζέντα επεκτείνεται στη στελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών με νέο προσωπικό, στη διατήρηση των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους και στην ενίσχυση του θεσμικού τους ρόλου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον χωροταξικό σχεδιασμό, στη διαχείριση υδάτινων πόρων, στην ενεργειακή αυτάρκεια, στην πολιτική προστασία και στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής.
Πρεμιέρα με κυβερνητική παρουσία και πολιτικές τοποθετήσεις
Οι εργασίες αρχίζουν την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, με την επίσημη έναρξη από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου.
Στο συνέδριο αναμένεται να παραστεί και να απευθύνει ομιλία ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ κεντρική παρέμβαση θα πραγματοποιήσει ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.
Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας περιλαμβάνει τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών και εκπροσώπων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, καθώς και παρέμβαση του υφυπουργού Εσωτερικών Βασίλη Σπανάκη.
Τον λόγο θα λάβουν επίσης οι επικεφαλής των αυτοδιοικητικών παρατάξεων και οι πρόεδροι των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων, παρουσιάζοντας τις θέσεις τους για τις θεσμικές και οικονομικές προκλήσεις της Αυτοδιοίκησης.
Παρασκευή 6 Νοεμβρίου: Οικονομία, περιβάλλον και θεσμικές μεταρρυθμίσεις
Η δεύτερη ημέρα είναι αφιερωμένη σε παράλληλες θεματικές συνεδρίες, με τη συμμετοχή υπουργών, υφυπουργών, γενικών γραμματέων και εκπροσώπων θεσμικών φορέων.
Στην ενότητα για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην ενέργεια, στη διαχείριση αποβλήτων και στους υδάτινους πόρους. Μεταξύ των συμμετεχόντων βρίσκονται οι υφυπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σουκούλη και Νίκος Τσάφος, καθώς και ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος.
Η οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ και η αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων αποτελούν ξεχωριστό πεδίο συζήτησης, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του γενικού γραμματέα Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης Σάββα Χιονίδη και στελεχών των υπουργείων Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στην ίδια συνεδρία θα παρουσιαστεί η μελέτη της ΕΕΤΑΑ για την καταγραφή και αποτύπωση του λειτουργικού κόστους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο τεκμηρίωσης των οικονομικών αιτημάτων της ΚΕΔΕ.
Για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τον θεσμικό εκσυγχρονισμό έχουν προγραμματιστεί παρεμβάσεις της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου και του προέδρου του ΑΣΕΠ Αθανασίου Παπαϊωάννου.
Κοινωνική πολιτική, πολιτική προστασία και περιφερειακή ανάπτυξη
Σημαντικό μέρος των εργασιών της Παρασκευής αφορά την κοινωνική συνοχή, με αντικείμενο τις πολιτικές για την οικογένεια, την υγεία και την απασχόληση. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και ο υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης.
Στην ενότητα για την πολιτική προστασία και τη διαχείριση κρίσεων θα τοποθετηθούν ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος και ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Θεόδωρος Βάγιας.
Ξεχωριστή θεματική είναι αφιερωμένη στην περιφερειακή ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή, με έμφαση στις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών και ορεινών περιοχών, καθώς και στην αγροτική οικονομία. Στις εργασίες θα συμμετάσχουν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης και ο υφυπουργός Ναυτιλίας Στέφανος Γκίκας.
Το πρόγραμμα της Παρασκευής ολοκληρώνεται με τη συνεδρία για τον πολιτισμό και την παιδεία, παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του υφυπουργού Κώστα Βλάση.
Το Σάββατο τα συμπεράσματα και το τελικό ψήφισμα
Η αυλαία του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ θα πέσει το Σάββατο 7 Νοεμβρίου.
Στην τελευταία ημέρα περιλαμβάνονται η έγκριση του ισολογισμού και του απολογισμού της Ένωσης για το οικονομικό έτος 2025, οι τελικές τοποθετήσεις των συνέδρων και η διαμόρφωση των συμπερασμάτων.
Οι εργασίες θα ολοκληρωθούν με την έκδοση του τελικού ψηφίσματος, στο οποίο αναμένεται να αποτυπωθούν οι θέσεις και οι διεκδικήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απέναντι στις οικονομικές και θεσμικές προκλήσεις της επόμενης περιόδου.
