Μέλη της Ένωσης Τυφλών Θράκης γνώρισαν ιστορικά μνημεία μέσα από μια ξεχωριστή βιωματική δράση στο παλαιό δημαρχείο
Μια διαφορετική εμπειρία γνωριμίας με την πολιτιστική κληρονομιά έζησαν στην Ξάνθη τα μέλη της Περιφερειακής Ένωσης Τυφλών Θράκης, συμμετέχοντας σε ειδικό βιωματικό εργαστήριο όπου η αφή αντικατέστησε την όραση. Με απτικές εικόνες, τρισδιάστατα προπλάσματα, κείμενα Braille και αυθεντικά δομικά υλικά, οι συμμετέχοντες ανακάλυψαν την ιστορία και την αρχιτεκτονική μνημείων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα για την ισότιμη πρόσβαση στον πολιτισμό.
Ένα εργαστήριο που έδωσε νέα διάσταση στην ιστορία των μνημείων
Η δράση φιλοξενήθηκε στο ιστορικό αρχοντικό «Μωυσή», το παλαιό δημαρχείο της Ξάνθης, όπου παρουσιάζεται φωτογραφική έκθεση αφιερωμένη στην προβιομηχανική και βιομηχανική κληρονομιά της περιοχής.
Το ειδικό εργαστήριο διοργανώθηκε από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΥΝΜΤΕ-ΑΜΘ) του Υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «Βιωματικό Εργαστήριο: Δομική Τεχνολογία και Αποκατάσταση Μνημείων Βιομηχανικής Κληρονομιάς».
Επιστημονικά υπεύθυνη ήταν η δρ Αθανασία Θώμογλου, πολιτικός μηχανικός της υπηρεσίας.
Οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν αντιπροσωπευτικά μνημεία της περιοχής μέσα από πολυαισθητηριακά εκπαιδευτικά εργαλεία, προσεγγίζοντας την ιστορία τους με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους.
Από τη γραφή Braille στα τρισδιάστατα προπλάσματα
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου αξιοποιήθηκαν απτικές εικόνες, κείμενα σε γραφή Braille, τρισδιάστατα προπλάσματα, εκπαιδευτικές μακέτες και αυθεντικά οικοδομικά υλικά.
Μέσα από την επαφή με τα αντικείμενα, τα μέλη της Ένωσης Τυφλών Θράκης γνώρισαν παραδοσιακές τεχνικές δόμησης, στοιχεία της κατασκευαστικής τεχνολογίας και βασικές αρχές αποκατάστασης ιστορικών κτιρίων.
Η εμπειρία συνεχίστηκε με ξενάγηση στην έκθεση «Φωτογραφική Αποτύπωση του Μνημειακού Αποθέματος της Προβιομηχανικής και Βιομηχανικής Κληρονομιάς της ΑΜΘ», η οποία παρουσιάζει σημαντικά δείγματα της αρχιτεκτονικής και βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 18 Δεκεμβρίου 2026 και αποτελεί μέρος ευρύτερου προγράμματος εκπαιδευτικών και βιωματικών πρωτοβουλιών για τη διεύρυνση της πρόσβασης στην πολιτιστική γνώση.
«Φεύγουμε σαν να τα είδαμε όλα με τα μάτια μας»
Η μεγαλύτερη επιβεβαίωση της αξίας του εργαστηρίου ήρθε από τους ίδιους τους συμμετέχοντες.
«Φεύγουμε σαν να τα είδαμε όλα με τα μάτια μας», ανέφεραν χαρακτηριστικά στο τέλος της δράσης, περιγράφοντας την εμπειρία που αποκόμισαν.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η επιστημονικά υπεύθυνη, Αθανασία Θώμογλου, τόνισε ότι η επιτυχία της πρωτοβουλίας αποδεικνύει πως η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να γίνει πραγματικά προσβάσιμη όταν χρησιμοποιούνται τα κατάλληλα εκπαιδευτικά εργαλεία.
«Η δυνατότητα των συμμετεχόντων να γνωρίσουν τα μνημεία μέσα από την αφή, να έρθουν σε επαφή με τα δομικά υλικά και να ανακαλύψουν την ιστορία και την τεχνολογία των ιστορικών κατασκευών αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική εμπειρία», επισήμανε.
Όπως εξήγησε, ο ουσιαστικός στόχος είναι να διαμορφωθούν συνθήκες ώστε κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από τις αισθητηριακές του δυνατότητες, να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα στην πολιτιστική ζωή.
Η συνεργασία Περιφέρειας, Δήμου Ξάνθης και Ένωσης Τυφλών
Καθοριστικό στοιχείο της διοργάνωσης αποτέλεσε η συνεργασία της ΥΝΜΤΕ-ΑΜΘ με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τον Δήμο Ξάνθης και την Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Θράκης.
«Η συνεργασία με την Περιφέρεια, τον Δήμο Ξάνθης και την Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Θράκης απέδειξε πόσα μπορούν να επιτευχθούν όταν υπάρχει κοινό όραμα και ουσιαστική συνεργασία», σημείωσε η δρ Θώμογλου.
Ιδιαίτερη συμβολή στην προετοιμασία είχε η Μαρία Μαρκάκη, υπάλληλος του Δήμου Ξάνθης στο παλαιό δημαρχείο.
Ξεχωριστή στιγμή ήταν η συμμετοχή της Φιλαρμονικής του Δήμου Ξάνθης, η οποία παρουσίασε μουσικό αφιέρωμα προς τιμήν των μελών της Ένωσης Τυφλών Θράκης και των συμμετεχόντων στο εργαστήριο.
Οι διοργανωτές ευχαρίστησαν επίσης τον διευθυντή του 1ου Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης, Αθανάσιο Αποστόλου, για την παραχώρηση θρανίων και τη συνδρομή του στις ανάγκες της δράσης.
Στην υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος και των παράλληλων δράσεων προσβασιμότητας συνέβαλαν ως πολιτιστικοί χορηγοί η εταιρεία εμπορίας ξυλείας «ΥΙΟΙ Α. ΠΑΝΤΑΖΙΔΗ Ο.Ε.», το βιβλιοπωλείο «Μακρή» και η εταιρεία «TELEKOM EVALUE».
Η προσβασιμότητα στον πολιτισμό πέρα από τα φυσικά εμπόδια
Η πρωτοβουλία στην Ξάνθη ανέδειξε ότι η προσβασιμότητα στην πολιτιστική κληρονομιά δεν περιορίζεται στην εξάλειψη αρχιτεκτονικών εμποδίων.
Εξίσου σημαντική είναι η προσαρμογή της ίδιας της πολιτιστικής εμπειρίας, με εκπαιδευτικές μεθόδους που δίνουν σε όλους τη δυνατότητα να γνωρίσουν την ιστορία, την τέχνη και την αρχιτεκτονική.
Το βιωματικό εργαστήριο αποτέλεσε παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η συνεργασία δημόσιων υπηρεσιών, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κοινωνικών φορέων μπορεί να ενισχύσει τη συμπερίληψη, την κοινωνική συνοχή και την ισότητα ευκαιριών.
Το μήνυμα που άφησε η δράση είναι ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν ανήκει μόνο σε όσους μπορούν να τη δουν, αλλά σε όλους όσοι έχουν δικαίωμα να τη γνωρίσουν.
