Ολοκληρώθηκε η συνεργασία του Δήμου με τη MONUMENTA, με καταγραφές, μαρτυρίες κατοίκων και εκπαιδευτικές δράσεις
Στην ολοκλήρωση ενός σημαντικού ερευνητικού προγράμματος για την καταγραφή και τεκμηρίωση της αρχιτεκτονικής του κληρονομιάς προχώρησε ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού, σε συνεργασία με τη MONUMENTA. Η έρευνα κάλυψε 3.531 ιστορικά κτήρια της περιόδου 1924-1970 σε Ψυχικό, Νέο Ψυχικό και Φιλοθέη, δημιουργώντας μια βάση δεδομένων για την προστασία και ανάδειξη της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας των τριών περιοχών.
Πώς κατανέμονται τα 3.531 κτήρια
Το πρόγραμμα, με τίτλο «Καταγραφή ιστορικών κτηρίων Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού, της περιόδου 1924-1970», υλοποιήθηκε από τον Δήμο σε συνεργασία με τη MONUMENTA, την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που δραστηριοποιείται στην προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου.
Από τα 3.531 κτήρια που καταγράφηκαν, τα 1.600 βρίσκονται στο Ψυχικό, τα 1.127 στο Νέο Ψυχικό και τα 804 στη Φιλοθέη.
Η συστηματική αποτύπωση του κτηριακού αποθέματος αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την τεκμηρίωση της ιστορικής εξέλιξης των τριών οικισμών και τη διαμόρφωση εργαλείων προστασίας της αρχιτεκτονικής τους ταυτότητας.
Μαρτυρίες κατοίκων και πολύτιμο αρχειακό υλικό
Πέρα από την καταγραφή των κτηρίων, η έρευνα επικεντρώθηκε στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, μέσα από προσωπικές αφηγήσεις και μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν στις τρεις κοινότητες και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας τους.
Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 18 συναντήσεις κατοίκων: εννέα στο Ψυχικό, στον χώρο Blue Bell, πέντε στο Νέο Ψυχικό, στο Σπυροπούλειο, και τέσσερις στη Φιλοθέη, στο Παλαιό Δημαρχείο. Σε κάθε συνάντηση συμμετείχαν από 10 έως 25 άτομα.
Παράλληλα, έγιναν 50 ατομικές συνεντεύξεις με αντικείμενο την ιστορία των κατοικιών, των γειτονιών και των τριών δημοτικών κοινοτήτων.
Στο Ψυχικό διοργανώθηκε επίσης περιήγηση με τη συμμετοχή κατοίκων, κατά την οποία κινηματογραφήθηκαν οι αφηγήσεις τους. Η συνεργασία με την τοπική κοινωνία οδήγησε στη συγκέντρωση φωτογραφιών, αρχιτεκτονικών σχεδίων, εγγράφων και μελετών που αφορούν και τις τρεις περιοχές, με 23 κατοίκους να προσφέρουν προσωπικό αρχειακό υλικό.
Εκπαιδευτικές δράσεις για τη νέα γενιά
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην εκπαιδευτική διάσταση του προγράμματος, με δωρεάν δράσεις στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Ψυχικού και στην Ελληνογαλλική Σχολή «Ουρσουλίνες», στο Νέο Ψυχικό.
Μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της MONUMENTA «Καταγράφω ένα παλιό κτήριο, ανακαλύπτω την ιστορία του», γνωρίζοντας την τοπική αρχιτεκτονική κληρονομιά μέσα από τη διαδικασία της έρευνας και της καταγραφής.
Οι δωρεάν εκπαιδευτικές δράσεις συνεχίζονται και κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά.
Εργαλείο για την προστασία της ιστορικής φυσιογνωμίας
Η ολοκλήρωση της καταγραφής αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού, καθώς οι τρεις δημοτικές κοινότητες αποτελούν ιστορικούς οικισμούς με διακριτή αρχιτεκτονική ταυτότητα και σημαντικό αριθμό αξιόλογων κτηρίων, πολλά από τα οποία αποτελούν έργα σημαντικών αρχιτεκτόνων.
Η τεκμηρίωση αυτού του αποθέματος παρέχει στον Δήμο ένα πολύτιμο εργαλείο γνώσης, προστασίας και διαχείρισης, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές.
Η ανακοίνωση προκάλεσε και ερωτήματα κατοίκων σχετικά με τη δημοσιοποίηση της καταγραφής, την πιθανή έκδοση λίστας ή λευκώματος με τα κτήρια που εντοπίστηκαν, αλλά και τη σημερινή κατάσταση του ιστορικού κτηριακού αποθέματος, εν μέσω της οικοδομικής δραστηριότητας στις περιοχές.
