Κοινή παρέμβαση για την απόσυρση της πολεοδομικής μελέτης και την προστασία της φυσιογνωμίας των πόλεων
Κοινό μέτωπο απέναντι στον σχεδιασμό για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) συγκροτούν πέντε δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα Αθηνών, με επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι δήμαρχοι ζητούν την απόσυρση της υπό διαβούλευση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), προειδοποιώντας ότι η δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 793.546 τετραγωνικών μέτρων ενδέχεται να επιβαρύνει τις ήδη πιεσμένες υποδομές και να αλλοιώσει τον πολεοδομικό χαρακτήρα των περιοχών τους.
Την επιστολή συνυπογράφουν οι δήμαρχοι Λυκόβρυσης-Πεύκης Μάριος Ψυχάλης, Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, Παπάγου-Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος και Χαλανδρίου Συμεών (Σίμος) Ρούσσος. Η παρέμβαση, που έρχεται σε συνέχεια των αντιδράσεων για τις προτεινόμενες ΖΥΣ, όπως έχει αναδείξει και το aftodioikisi.gr, θέτει στο επίκεντρο τη φέρουσα ικανότητα των πόλεων, την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις πολεοδομικές αποφάσεις.
Οι τέσσερις διεκδικήσεις των πέντε δημάρχων
Με την κοινή τους παρέμβαση, οι δήμαρχοι ζητούν από την κυβέρνηση να επανεξετάσει συνολικά τον σχεδιασμό των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
Συγκεκριμένα, διεκδικούν:
- Την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τη διαδικασία διαβούλευσης.
- Την επανεξέταση του πολεοδομικού σχεδιασμού από μηδενική βάση, με ουσιαστική συμμετοχή των εμπλεκόμενων δήμων.
- Την εκπόνηση ολοκληρωμένης αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών περιβαλλοντικών και πολεοδομικών επιπτώσεων ανά περιοχή.
- Τη θεσμοθέτηση ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ Πολιτείας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τοπικών κοινωνιών πριν από τη λήψη οποιασδήποτε νέας απόφασης.
Οι πέντε δήμαρχοι αναγνωρίζουν το δικαίωμα αποζημίωσης των ιδιοκτητών διατηρητέων κτηρίων, καθώς και όσων διαθέτουν ακίνητα που έχουν απαλλοτριωθεί. Αμφισβητούν, ωστόσο, τη μεθοδολογία καθορισμού των ζωνών, την οποία χαρακτηρίζουν πρόχειρη και ανεπαρκώς αιτιολογημένη.
Ενστάσεις για τη μελέτη και τα ακίνητα του Δημοσίου
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι στον υπολογισμό της δομήσιμης επιφάνειας, βάσει της ΣΜΠΕ του Χωρικού Συστήματος της Περιφερειακής Ενότητας Βόρειου Τομέα Αθηνών, έχουν συμπεριληφθεί μη απαλλοτριωμένα ακίνητα που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, σε δημόσιους φορείς, στην ΚΤΥΠ Α.Ε., στον Ελληνικό Στρατό και σε νομικά πρόσωπα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Κατά τους δημάρχους, η συγκεκριμένη προσέγγιση δημιουργεί εσφαλμένη εικόνα για τις πραγματικές δυνατότητες πρόσθετης δόμησης, καθώς προσμετρώνται ακίνητα για τα οποία, όπως υποστηρίζουν, το κράτος δεν προτίθεται να αξιοποιήσει αντίστοιχα δικαιώματα δόμησης.
Παράλληλα, εκφράζουν την αντίθεσή τους στη δυνατότητα κατασκευής νέων κτηρίων καθ’ υπέρβαση των ισχυόντων συντελεστών δόμησης, θεωρώντας ότι η πρόβλεψη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες προστασίας του οικιστικού περιβάλλοντος.
Στο επίκεντρο ο ΝΟΚ και οι αποφάσεις του ΣτΕ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις προηγούμενες παρεμβάσεις των δήμων για τον περιορισμό των πρόσθετων πολεοδομικών κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ).
Οι δήμαρχοι υπενθυμίζουν ότι, μέσα από συνεχείς παρεμβάσεις και δικαστικές διαδικασίες, επιδίωξαν τον περιορισμό των επιπτώσεων των σχετικών διατάξεων, έως την άρση τους με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).
Επικαλούνται επίσης σειρά αποφάσεων του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων οι 1528/2003, 376/2014, 1118-1119/2014, 3341/2013, 1071-1073/1994, 2366/2007 και 6070/1996, υποστηρίζοντας ότι έχουν συμβάλει στη διαφύλαξη των ιδιαίτερων πολεοδομικών χαρακτηριστικών των περιοχών και στην αποτροπή παρεμβάσεων που επιδεινώνουν τους όρους διαβίωσης.
Συνδέουν τις θέσεις τους με το άρθρο 24 του Συντάγματος, που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, επισημαίνοντας ότι η νέα δυνατότητα πρόσθετης δόμησης έρχεται σε αντίθεση με τον σχεδιασμό τους για πιο ανθεκτικές πόλεις απέναντι στην κλιματική κρίση.
Προειδοποίηση για επιβάρυνση των δημοτικών υποδομών
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κοινής παρέμβασης αφορά την κατάσταση των υφιστάμενων υποδομών.
Όπως τονίζουν οι δήμαρχοι, το οδικό δίκτυο, τα δίκτυα ομβρίων και αποχέτευσης, καθώς και οι χώροι στάθμευσης βρίσκονται ήδη κοντά στα όρια της χωρητικότητας και της λειτουργικής τους επάρκειας.
Σύμφωνα με την επιστολή, από τη μελέτη που βρίσκεται σε διαβούλευση δεν προκύπτει επαρκής αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων που θα μπορούσε να προκαλέσει η επιπλέον δόμηση στις κυκλοφοριακές συνθήκες, στις δημόσιες υποδομές και στην ποιότητα ζωής.
Οι πέντε δήμαρχοι επισημαίνουν ότι οι δημοτικές αρχές σχεδιάζουν παρεμβάσεις για την κλιματική ανθεκτικότητα και την αναβάθμιση των πόλεων, οι οποίες, κατά την εκτίμησή τους, κινδυνεύουν να ανατραπούν από την προβλεπόμενη αύξηση της δόμησης.
«Δεν έχουμε ανάγκη από πολυώροφα και ογκώδη κτήρια»
Με ιδιαίτερα σαφή διατύπωση, οι δήμαρχοι απορρίπτουν τη λογική της περαιτέρω οικοδομικής επιβάρυνσης των περιοχών τους.
«Δεν έχουμε ανάγκη περαιτέρω οικοδόμησης, δεν έχουμε ανάγκη πολυώροφα και ογκώδη κτίρια. Έχουμε ανάγκη από σύγχρονους και λειτουργικούς κοινόχρηστους χώρους, νέα δίκτυα και υποδομές ώστε να ανταποκριθούμε στην κλιματική απειλή και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών», αναφέρουν στην επιστολή τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, ζητούν η προστασία του αστικού πρασίνου, των ελεύθερων χώρων και του οικιστικού περιβάλλοντος να αποτελεί βασική προϋπόθεση κάθε νέου πολεοδομικού σχεδιασμού.
Υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη για αύξηση της δόμησης πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα ενίσχυσης των αναγκαίων υποδομών και διασφάλισης της περιβαλλοντικής προστασίας, στοιχεία που θεωρούν ότι δεν αποτυπώνονται επαρκώς στην υπό διαβούλευση μελέτη.
Μήνυμα προς την κυβέρνηση για τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης
Η κοινή επιστολή προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη καταλήγει με αίτημα ουσιαστικής συμμετοχής των δήμων στον σχεδιασμό που επηρεάζει άμεσα τις τοπικές κοινωνίες.
Οι πέντε αιρετοί αναγνωρίζουν την κυβερνητική στόχευση για σύγχρονες, λειτουργικές και ανθεκτικές στην κλιματική απειλή πόλεις, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι ο προτεινόμενος σχεδιασμός δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις προτεραιότητες.
«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η οποία έχει άμεση γνώση των πραγματικών αναγκών και προβλημάτων των τοπικών κοινωνιών, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλός αποδέκτης ειλημμένων αποφάσεων», επισημαίνουν.
Με την παρέμβασή τους, οι δήμαρχοι Λυκόβρυσης-Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Παπάγου-Χολαργού, Φιλοθέης-Ψυχικού και Χαλανδρίου ζητούν να προηγηθεί συνολική επαναξιολόγηση των πολεοδομικών και περιβαλλοντικών δεδομένων, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε θεσμοθέτηση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
