Η Περιφέρεια ετοιμάζει πρόταση για μητροπολιτικό φορέα μεταφορών, με σαφείς αρμοδιότητες και επιστημονικό σχεδιασμό
Την ανάληψη κεντρικού ρόλου από την Περιφέρεια Αττικής στον συντονισμό των παρεμβάσεων για το κυκλοφοριακό διεκδικεί ο περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς, προαναγγέλλοντας την παρουσίαση ολοκληρωμένης πρότασης για τη δημιουργία ενιαίου μητροπολιτικού φορέα μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Με την προειδοποίηση ότι «η Αττική εκπέμπει SOS», έθεσε ζήτημα συνολικού σχεδιασμού των μετακινήσεων, υποστηρίζοντας ότι ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ διαφορετικών φορέων επιδεινώνει τα προβλήματα στο Λεκανοπέδιο.
Η παρέμβαση έγινε κατά την επετειακή εκδήλωση για τα 50 χρόνια από την ίδρυση του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ), στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανάγκη συντονισμού των οδικών παρεμβάσεων και των δημόσιων συγκοινωνιών, οι επιπτώσεις των μεγάλων αναπλάσεων και η ενίσχυση του ρόλου της επιστημονικής κοινότητας στον συγκοινωνιακό σχεδιασμό.
Η Περιφέρεια διεκδικεί τον μητροπολιτικό συντονισμό
Ο Νίκος Χαρδαλιάς ξεκαθάρισε ότι η περιφερειακή Αρχή είναι έτοιμη να αναλάβει την ευθύνη του συντονισμού, χωρίς να υποκαθιστά τους υπόλοιπους φορείς στη λήψη αποφάσεων.
«Η Αττική εκπέμπει SOS. Και τις επόμενες εβδομάδες είμαστε έτοιμοι, σε συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και αξιοποιώντας τη συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία των συγκοινωνιολόγων, να παρουσιάσουμε τη δική μας ολοκληρωμένη πρόταση. Δεν διεκδικούμε οφίτσια», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι η δημιουργία ενός μητροπολιτικού φορέα με σαφείς αρμοδιότητες, ο οποίος θα προβλέπει τις μελλοντικές ανάγκες μετακίνησης, θα καθορίζει προτεραιότητες και θα συντονίζει τις παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο και στις δημόσιες συγκοινωνίες.
«Χρειαζόμαστε μητροπολιτικό σχεδιασμό. Έναν φορέα που θα συντονίζει, χωρίς να υποκαθιστά όλους τους υπόλοιπους στη λήψη αποφάσεων. Όσο η Αττική αναπτύσσεται χωρίς συνολικό σχέδιο, τόσο πλησιάζουμε σε ένα αδιέξοδο», προειδοποίησε.
Ο περιφερειάρχης επέκρινε τη σημερινή κατάσταση, κατά την οποία οι αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ πολλών υπηρεσιών και οργανισμών, χωρίς ενιαίο μηχανισμό σχεδιασμού.
«Δεν μπορεί να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση, όπου οι αποφάσεις μοιράζονται σε πολλούς διαφορετικούς φορείς, χωρίς να υπάρχει ένας ενιαίος σχεδιασμός», τόνισε.
Ελληνικό, Αθηναϊκή Ριβιέρα και «ΑΕΝΑΟΝ» αλλάζουν τις ανάγκες μετακίνησης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Νίκος Χαρδαλιάς στις αναπτυξιακές αλλαγές που διαμορφώνουν νέες κυκλοφοριακές απαιτήσεις στην Αττική.
Η ανάπτυξη του Ελληνικού, οι επενδύσεις στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, η κατασκευή νέων υποδομών, η επέκταση οικιστικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και η δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο αναμένεται να επηρεάσουν τις μετακινήσεις σε ήδη επιβαρυμένους οδικούς άξονες.
Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, κάθε μεγάλη ανάπλαση πρέπει να συνοδεύεται εξαρχής από αξιολόγηση των συγκοινωνιακών επιπτώσεων, τόσο στην περιοχή υλοποίησης όσο και στις γειτονικές ζώνες.
«Όταν σχεδιάζουμε μια μεγάλη ανάπλαση ή μια νέα υποδομή, το πρώτο που πρέπει να γνωρίζουμε είναι πώς θα φτάνει εκεί ο κόσμος, ποιοι δρόμοι θα επιβαρυνθούν και ποιες συγκοινωνιακές γραμμές θα χρειαστεί να ενισχυθούν», σημείωσε.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε να αποτυπωθούν σε έναν ενιαίο χάρτη οι ανάγκες της Αττικής για τις επόμενες δεκαετίες, με πρόβλεψη για νέες κατοικίες, θέσεις εργασίας, επεκτάσεις του μετρό, του προαστιακού και του δικτύου του ΟΑΣΑ, καθώς και πρόσθετες οδικές παρεμβάσεις.
Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να ασκήσει κριτική σε αποσπασματικές πολιτικές αποφάσεις για την εξυπηρέτηση επιμέρους περιοχών.
«Δεν μπορεί να έχουμε φαινόμενα όπου, για παράδειγμα, ο κάθε Υφυπουργός ο οποίος μπορεί να εκλέγεται σε μία περιοχή να επιχειρεί να μεταφέρει τις αστικές συγκοινωνίες εκεί, χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι όλο αυτό θα πρέπει να εντάσσεται σε έναν συνολικό σχεδιασμό», επισήμανε.
«Ως εδώ» – Το κυκλοφοριακό ως ζήτημα ποιότητας ζωής
Ο περιφερειάρχης υπογράμμισε ότι η κυκλοφοριακή συμφόρηση δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ή συγκοινωνιακό πρόβλημα, αλλά επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
«Το κυκλοφοριακό είναι ο χρόνος που χάνει καθημερινά ένας εργαζόμενος πίσω από το τιμόνι, η αγωνία ενός γονιού να παραλάβει εγκαίρως το παιδί του από το σχολείο, η ταλαιπωρία που προκύπτει από τα εκατομμύρια μετακινήσεων», ανέφερε.
Συνέδεσε, παράλληλα, την αντιμετώπιση του προβλήματος με την πολιτική ευθύνη των αρμόδιων αρχών, προειδοποιώντας για τις συνέπειες της καθυστέρησης στη λήψη αποφάσεων.
«Τα αυτονόητα δεν μπορεί να παραμένουν διαρκώς διεκδικούμενα. Ως εδώ. Εάν δεν πάρουμε τώρα τις αναγκαίες αποφάσεις, θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές μια Αττική που θα δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να ανταποκριθεί στις ανάγκες της. Εάν όχι τώρα, πότε;» διερωτήθηκε.
Κλείνοντας, συνεχάρη τον Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την 50χρονη επιστημονική του προσφορά, επισημαίνοντας ότι η εμπειρία και η τεχνογνωσία των μελών του θα αξιοποιηθούν στην πρόταση που επεξεργάζεται η Περιφέρεια.
Τζιτζικώστας: Διπλασιασμός των ευρωπαϊκών πόρων στα 52 δισ. ευρώ
Στην ευρωπαϊκή διάσταση των μεταφορικών υποδομών αναφέρθηκε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Απόστολος Τζιτζικώστας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων στην ανάπτυξη του συγκοινωνιακού δικτύου της χώρας.
Όπως ανακοίνωσε, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον νέο προϋπολογισμό υποδομών και μεταφορών προβλέπει διπλασιασμό των διαθέσιμων πόρων από 26 σε 52 δισ. ευρώ.
Κεντρική προτεραιότητα αποτελεί το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T), με στόχο την ολοκλήρωση των σχετικών έργων έως το 2030.
Ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε επίσης στους ευρωπαϊκούς στόχους για μείωση κατά 50% των θανάτων και των τραυματισμών στους δρόμους έως το 2030 και περιορισμό κατά 90% των εκπομπών από τις μεταφορές έως το 2050.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ψηφιακή μετάβαση και η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλουν τον τρόπο μετακίνησης, αυξάνοντας τις απαιτήσεις από τους συγκοινωνιολόγους.
«Το επάγγελμα του συγκοινωνιολόγου έχει μια ιδιαιτερότητα. Όταν η δουλειά γίνεται σωστά, κανείς δεν την προσέχει», σημείωσε, εξηγώντας ότι η αξία του επιστημονικού σχεδιασμού αποτυπώνεται στην ασφαλή μετακίνηση, στον χρόνο που εξοικονομούν οι εργαζόμενοι και στην αυτόνομη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στις μεταφορές.
Ταχιάος: «Όσους δρόμους και αν κατασκευάσουμε, δεν θα λύσουμε το κυκλοφοριακό»
Στην ανάγκη αλλαγής του συγκοινωνιακού μοντέλου στάθηκε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, υπογραμμίζοντας ότι η κατασκευή νέων οδικών αξόνων δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση της συμφόρησης.
«Προσωπικά, θεωρώ ότι πρέπει να δώσουμε πολύ μεγαλύτερη έμφαση στις δημόσιες συγκοινωνίες. Όσους δρόμους και αν κατασκευάσουμε, δεν πρόκειται να λύσουμε το κυκλοφοριακό πρόβλημα», δήλωσε.
Κατά τον ίδιο, ούτε η προμήθεια περισσότερων λεωφορείων ούτε η επέκταση του μετρό μπορούν από μόνες τους να εξασφαλίσουν αποτελεσματικές μετακινήσεις.
Απαιτείται ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιων μεταφορών, το οποίο οι πολίτες θα εμπιστεύονται και θα επιλέγουν στην καθημερινότητά τους, περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτησή τους από το ιδιωτικό αυτοκίνητο, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα.
Ο υφυπουργός τόνισε ακόμη ότι κάθε δρόμος και κάθε κυκλοφοριακή ρύθμιση αποτελούν μέρος της συνολικής οργάνωσης του χώρου. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει την επιστημονική κρίση των συγκοινωνιολόγων, τόσο στην τεκμηρίωση των αποφάσεων όσο και στην κοινωνική αποδοχή των αναγκαίων αλλαγών.
Τσιάνος: Διαχρονικό αίτημα ο μητροπολιτικός φορέας μεταφορών
Τη διαχρονική διεκδίκηση δημιουργίας μητροπολιτικού φορέα μεταφορών στην Αττική υπενθύμισε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Αθανάσιος Τσιάνος.
Ο πρόεδρος του ΣΕΣ αναφέρθηκε στη συμβολή των συγκοινωνιολόγων στις δημόσιες συγκοινωνίες, το μετρό, το οδικό δίκτυο, τους αυτοκινητοδρόμους, τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, την εφοδιαστική αλυσίδα και τον σιδηρόδρομο, επισημαίνοντας ότι στο τελευταίο πεδίο θα επιθυμούσε μεγαλύτερη συμμετοχή του κλάδου.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεσματικής συνεργασίας επιστήμης και διοίκησης ανέφερε την οργάνωση των μεταφορών κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004.
«Απέδειξαν τι μπορεί να κάνει η επιστήμη όταν συνδέεται με τον επιτελικό σχεδιασμό, τη συνεργασία και την επιχειρησιακή ευθύνη», σημείωσε.
«Γι’ αυτό κι εμείς διαχρονικά παλεύουμε για έναν μητροπολιτικό φορέα μεταφορών στην Αττική», κατέληξε.
Τον περιφερειάρχη Αττικής συνόδευαν στην εκδήλωση ο αντιπεριφερειάρχης Οδικής Ασφάλειας και Κέντρου Διαχείρισης Κυκλοφορίας, Κωνσταντίνος Μαρκουίζος, και η ειδική γραμματέας Έλενα Ράπτη.
Η πρόταση που προετοιμάζει η Περιφέρεια Αττικής αναμένεται να επαναφέρει στο επίκεντρο της θεσμικής συζήτησης την κατανομή αρμοδιοτήτων και την ανάγκη ενιαίου μητροπολιτικού σχεδιασμού. Το περιεχόμενό της, οι συγκεκριμένες εξουσίες του προτεινόμενου φορέα και η σχέση του με τους υφιστάμενους οργανισμούς θα αποτελέσουν κρίσιμα ζητήματα κατά την παρουσίασή της.