Το πιλοτικό πρόγραμμα MAINCODE ολοκληρώθηκε με παρεμβάσεις πρασίνου, αποξήλωση τσιμέντου και συμμετοχή 300 παιδιών, εκπαιδευτικών και γονέων
Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός σχολείου με περισσότερο πράσινο, λιγότερο τσιμέντο και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση έγινε στο Χαλάνδρι, όπου ολοκληρώθηκε η πιλοτική φάση μετατροπής του προαυλίου του 4ου Δημοτικού Σχολείου και του 4ου και 10ου Νηπιαγωγείου σε κλιματικό καταφύγιο.
Η παρέμβαση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «MAINCODE: Σχεδιάζοντας Κλιματικά Καταφύγια Εμπνευσμένα από τη Φύση», ενός συνεργατικού προγράμματος που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο DUT (Driving Urban Transitions).
Στο έργο συμμετέχουν ενεργά ο Δήμος Χαλανδρίου και ο Δήμος Τορίνο, με εταίρους το Politecnico di Torino, το University of Southern Denmark, το Urban LAB και την commonspace. Σχεδιασμός του Δήμου Χαλανδρίου είναι η εμπειρία του πιλοτικού προγράμματος να αξιοποιηθεί και σε άλλα σχολεία της πόλης.
Περισσότερο πράσινο και λιγότερο τσιμέντο
Στην πρώτη φάση του προγράμματος ανακατασκευάστηκε τμήμα του σχολικού προαυλίου. Αποξηλώθηκαν επιφάνειες από τσιμέντο, τοποθετήθηκαν υδατοδιαπερατά υλικά και δημιουργήθηκαν νέες φυτεύσεις.
Η παρέμβαση αποτέλεσε το αποτέλεσμα εκτεταμένης διαδικασίας συμμετοχικού σχεδιασμού, στην οποία συμμετείχαν οι μαθητές του 4ου Δημοτικού και του 4ου και 10ου Νηπιαγωγείου, μαζί με εκπαιδευτικούς και γονείς.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να καταθέσουν ιδέες και προτάσεις για το πώς θα ήθελαν να διαμορφωθεί το προαύλιο του σχολείου τους, ώστε το τελικό σχέδιο να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της σχολικής κοινότητας.
58 εργαστήρια με 300 συμμετέχοντες
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν 58 εργαστήρια, με τη συμμετοχή συνολικά 300 παιδιών, εκπαιδευτικών και μελών του Συλλόγου Γονέων.
Μέσα από τη διαδικασία, τα παιδιά γνώρισαν το περιεχόμενο του έργου και συζήτησαν για τη σημασία του συμμετοχικού σχεδιασμού ως εργαλείου αντιμετώπισης των προκλήσεων που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή στις πόλεις.
Αρχικά ζωγράφισαν και αναζήτησαν στο διαδίκτυο εικόνες και ιδέες για το πώς φαντάζονται το «προαύλιο των ονείρων τους», καταγράφοντας παράλληλα τις δραστηριότητες που προτιμούν στη διάρκεια του διαλείμματος.
Στη συνέχεια, σε συνεργασία με τους συμμαθητές τους, σχεδίασαν τις προτάσεις τους για τον νέο χώρο και τις αποτύπωσαν σε τρισδιάστατη μακέτα.
Με την ολοκλήρωση των εργαστηρίων, τα αποτελέσματα του σχεδιασμού παρουσιάστηκαν στην τελική γιορτή του συλλόγου και ακολούθησε συζήτηση με όλους τους ενδιαφερόμενους, τόσο διά ζώσης όσο και ηλεκτρονικά. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού υλοποιήθηκε μέρος του σχεδίου στο σχολικό προαύλιο.
Σίμος Ρούσσος: Μέρος του σχεδίου βιώσιμης ανάπτυξης του Δήμου
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ενέταξε το έργο στη συνολικότερη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης που εφαρμόζει ο Δήμος από το 2015.
Όπως ανέφερε, το σχέδιο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δράσεων, «από την κινητικότητα στην πόλη έως την κυκλική διαχείριση των τροφικών αποβλήτων, την επανάχρηση του νερού του Αδριάνειου Υδραγωγείου και την εξοικονόμηση ενέργειας σε κατοικίες και δημόσια κτήρια».
Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με τον δήμαρχο, εντάσσεται και η προσπάθεια μετατροπής του προαυλίου του 4ου Δημοτικού σε κλιματικό καταφύγιο, με τελικό στόχο «να εξασφαλίσουμε ένα πιο βιώσιμο μέλλον για την πόλη και τα παιδιά μας».
Ο Σίμος Ρούσσος ευχαρίστησε επίσης τους συνεργάτες του MAINCODE και την commonspace για την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου, χαρακτηρίζοντάς το σημαντικό βήμα προς την πλήρη μετατροπή του προαυλίου.
Τι προβλέπει η επόμενη φάση
Στην επόμενη φάση του έργου θα ολοκληρωθεί η μελέτη για την πλήρη ανακατασκευή ολόκληρου του σχολικού προαυλίου, ενώ στη συνέχεια ο Δήμος Χαλανδρίου θα προχωρήσει στην κατασκευή.
Τελικός στόχος είναι να δημιουργηθεί το πρώτο ολοκληρωμένο κλιματικό καταφύγιο της πόλης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει, μεταξύ άλλων:
- Υδατοπερατά δάπεδα, για τη βιώσιμη διαχείριση των όμβριων υδάτων και την επαναφόρτιση του υδροφόρου ορίζοντα.
- Προστασία του ριζικού συστήματος των δέντρων.
- Εγκατάσταση εξοπλισμού, όπως ξύλινα σκίαστρα, καθιστικά, δεντρόσπιτα και εξοπλισμός άθλησης.
- Δημιουργία συνολικά 3.800 τ.μ. ελεύθερου και πράσινου χώρου.
Το μοντέλο του MAINCODE
Το ερευνητικό έργο MAINCODE επικεντρώνεται στη μεταμόρφωση σχολικών αυλών σε κλιματικά καταφύγια μέσα από Λύσεις Εμπνευσμένες από τη Φύση (Nature-Based Solutions – NbS) και εργαλεία συμμετοχικού σχεδιασμού.
Στόχος είναι οι συγκεκριμένες πρακτικές να αποτελέσουν τον «κύριο κώδικα» για την ανάδειξη ενός μοντέλου αναγεννητικής αστικής ανάπτυξης, με πιλοτικές εφαρμογές στις σχολικές αυλές του Χαλανδρίου στην Ελλάδα και του Τορίνο στην Ιταλία.
Πρόταση LIFE για άλλα τρία σχολεία
Μετά την πιλοτική εφαρμογή του MAINCODE, η οποία αφορούσε ένα σχολικό συγκρότημα, ο Δήμος Χαλανδρίου έχει ήδη καταθέσει πρόταση χρηματοδότησης στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE, στην κατηγορία της Κλιματικής Προσαρμογής.
Η πρόταση αφορά τη μετατροπή των αυλών ακόμη τριών δημοτικών σχολείων σε κλιματικά καταφύγια, μέσω του νέου προγράμματος LIFE sCOOLyards.
Τα σχολεία που θα ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα επιλέχθηκαν με βάση τον βαθμό κλιματικής ευαλωτότητάς τους, όπως αυτός προέκυψε από την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε κατά την εφαρμογή του MAINCODE.
Βασικό κριτήριο ήταν να εντοπιστούν τα σχολεία που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις υψηλές θερμοκρασίες και διαθέτουν μικρότερη δυνατότητα αντιμετώπισης των επιπτώσεών τους.
Συνεργασίες με 25 πόλεις σε 18 χώρες
Το MAINCODE αποτελεί ένα από τα πέντε νέα ευρωπαϊκά προγράμματα που υλοποίησε κατά τη χρονιά που πέρασε το Τμήμα Προγραμματισμού και Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Χαλανδρίου.
Σε αυτά προστέθηκαν ακόμη δύο ευρωπαϊκά προγράμματα από τις αρχές της χρονιάς, διευρύνοντας περαιτέρω τη διεθνή παρουσία του Δήμου.
Στο πλαίσιο αυτής της εξωστρέφειας, ο Δήμος Χαλανδρίου διατηρεί πλέον συνεργασίες με 25 πόλεις από 18 διαφορετικές χώρες, καλύπτοντας, σύμφωνα με τον Δήμο, ολόκληρο το γεωγραφικό φάσμα της ευρωπαϊκής ηπείρου.
