Πάνω από 208 τόνοι οργανικών αποβλήτων εκτράπηκαν από την ταφή το 2025, με τον Δήμο να διανέμει δωρεάν 7,5 τόνους κομπόστ στους δημότες
Σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη καταγράφει ο Δήμος Πολυγύρου μέσω του προγράμματος του Καφέ Κάδου, καθώς μέσα στο 2025 κατάφερε να εκτρέψει περισσότερους από 208 τόνους βιοαποβλήτων από την ταφή, μετατρέποντάς τους σε χρήσιμο κομπόστ. Η διάθεση 7,5 τόνων φυσικού εδαφοβελτιωτικού στους δημότες αποτελεί το πιο ορατό αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας που έχει καταστήσει τον Δήμο πρωτοπόρο στην Κεντρική Μακεδονία στη διαχείριση οργανικών αποβλήτων.
Πρώτος στην Κεντρική Μακεδονία στην εκτροπή βιοαποβλήτων
Τα επίσημα στοιχεία του Δήμου για το 2025 καταγράφουν τη συλλογή περισσότερων από 208 τόνων καθαρού οργανικού υλικού μέσω του δικτύου του Καφέ Κάδου, το οποίο οδηγήθηκε προς αξιοποίηση αντί για ταφή.
Η επίδοση αυτή έφερε τον Δήμο Πολυγύρου στην πρώτη θέση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ως προς τον δείκτη εκτροπής βιοαποβλήτων σε σχέση με το σύνολο των αστικών απορριμμάτων.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Πολυγύρου Γιώργος Εμμανουήλ, η επιτυχία δεν αποτυπώνεται μόνο στους 7,5 τόνους κομπόστ που επιστρέφονται στους πολίτες, αλλά κυρίως στις ποσότητες οργανικών αποβλήτων που απομακρύνθηκαν από τους χώρους ταφής.
«Οι 7,5 τόνοι κομπόστ που επιστρέφουμε στους πολίτες αποτελούν μόνο την ορατή πλευρά της προσπάθειας. Το πραγματικό μέγεθος αποτυπώνεται στους 208 τόνους οργανικού υλικού που καταφέραμε να κρατήσουμε μακριά από την ταφή», τονίζει χαρακτηριστικά.
Από τις ξενοδοχειακές μονάδες στις γειτονιές
Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά με τη συμμετοχή μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων και επιχειρήσεων εστίασης, οι οποίες παράγουν σημαντικές ποσότητες οργανικών αποβλήτων.
Σήμερα το δίκτυο έχει επεκταθεί και περιλαμβάνει μεγάλες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, αλυσίδες σούπερ μάρκετ και περιοχές του αστικού ιστού του Πολυγύρου, με τους κατοίκους να συμμετέχουν ενεργά στη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων.
Η αυξημένη τουριστική κίνηση κατά τη θερινή περίοδο συμβάλλει στην περαιτέρω ενίσχυση των ποσοτήτων που συλλέγονται, αναδεικνύοντας τη δυναμική του προγράμματος σε μια περιοχή όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.
Προτεραιότητα η ποιότητα της ανακύκλωσης
Παρά τη θετική πορεία του προγράμματος, η δημοτική αρχή δίνει έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας των συλλεγόμενων υλικών και όχι μόνο στην αύξηση των ποσοτήτων.
«Ο βασικός μας στόχος δεν είναι απλώς να αυξήσουμε τους κάδους ή τις ποσότητες. Το ζητούμενο είναι η καθαρότητα του υλικού. Ένας καφέ κάδος γεμάτος πλαστικά ή ένας μπλε κάδος γεμάτος οργανικά υπολείμματα ακυρώνει την προσπάθεια μιας ολόκληρης γειτονιάς», υπογραμμίζει ο κ. Εμμανουήλ.
Για τον λόγο αυτό σχεδιάζονται νέες στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης σε γειτονιές και σχολεία, με στόχο τη βελτίωση της διαλογής στην πηγή και τον περιορισμό της επιμόλυνσης των υλικών.
Καθοριστική θεωρείται και η συμβολή της Ομάδας Ανακύκλωσης του Μητρώου Εθελοντών του Δήμου, τα μέλη της οποίας ενημέρωσαν τους κατοίκους πόρτα-πόρτα για τη σωστή χρήση των κάδων κατά την έναρξη και την εξέλιξη του προγράμματος.
Γιατί δεν επεκτείνεται σε όλους τους οικισμούς
Ο δήμαρχος εξηγεί ότι η επιλογή να μην επεκταθεί οριζόντια το πρόγραμμα σε όλους τους μικρούς οικισμούς του Δήμου βασίζεται στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στις αγροτικές και ημιορεινές κοινότητες.
Σε πολλές περιπτώσεις, τα οργανικά υπολείμματα αξιοποιούνται ήδη φυσικά, είτε για τη διατροφή ζώων είτε σε οικιακούς λαχανόκηπους και κήπους. Παράλληλα, αρκετοί δημότες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν κάδους οικιακής κομποστοποίησης που είχαν διανεμηθεί μέσω παλαιότερων δημοτικών προγραμμάτων.
«Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε αυτή την κουλτούρα αυτάρκειας όπου ήδη λειτουργεί και όχι να την αντικαταστήσουμε με ένα μοντέλο που δεν είναι απαραίτητα πιο αποτελεσματικό», σημειώνει.
Περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη
Η εκτροπή βιοαποβλήτων από την ταφή δημιουργεί σημαντικό οικονομικό όφελος, καθώς μειώνει το κόστος μεταφοράς και διάθεσης απορριμμάτων στους χώρους υγειονομικής ταφής.
Παράλληλα, περιορίζει τις οικονομικές επιβαρύνσεις που σχετίζονται με τις υποχρεώσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και τους στόχους ανακύκλωσης, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των ανταποδοτικών τελών και δημιουργώντας περιθώρια για νέες επενδύσεις σε υποδομές και υπηρεσίες.
Εξίσου σημαντικό είναι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του προγράμματος, καθώς η απομάκρυνση εκατοντάδων τόνων οργανικών αποβλήτων από την ταφή μειώνει την παραγωγή μεθανίου στους ΧΥΤΑ, ενός αερίου με ιδιαίτερα ισχυρή συμβολή στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Ταυτόχρονα περιορίζεται η παραγωγή στραγγισμάτων, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τον υδροφόρο ορίζοντα και τους φυσικούς πόρους της περιοχής.
Δωρεάν διάθεση κομπόστ στους δημότες
Στο πλαίσιο της ανταποδοτικότητας, ο Δήμος έχει ήδη παραλάβει 7,5 τόνους ώριμου κομπόστ υψηλής ποιότητας, το οποίο παράχθηκε από τα βιοαπόβλητα που συλλέχθηκαν μέσω του προγράμματος.
Μέρος της ποσότητας χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του δημοτικού πρασίνου, ενώ σημαντικές ποσότητες διατίθενται δωρεάν στους δημότες για χρήση σε κήπους, παρτέρια και γλάστρες.
Οι πολίτες μπορούν να προμηθεύονται το φυσικό εδαφοβελτιωτικό από τις αποθήκες του Δήμου στον πρώην «Φούρνο Κατερτζή», καθημερινά τις εργάσιμες ημέρες από τις 10:00 έως τις 12:00, έχοντας μαζί τους δικά τους δοχεία ή σακιά μεταφοράς.
Το κομπόστ λειτουργεί ως φυσικό λίπασμα, εμπλουτίζει το έδαφος με θρεπτικά συστατικά, βελτιώνει τη συγκράτηση υγρασίας και μειώνει την ανάγκη χρήσης χημικών λιπασμάτων.
Τα επόμενα βήματα και το μοντέλο «Πληρώνω όσο Πετάω»
Η επόμενη φάση του σχεδιασμού προβλέπει την ενίσχυση της συμμετοχής πολιτών και επιχειρήσεων μέσω νέων κινήτρων.
Ο Δήμος εξετάζει τη δημιουργία συστημάτων επιβράβευσης για γειτονιές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις που επιτυγχάνουν υψηλά ποσοστά καθαρής ανακύκλωσης, ενώ παράλληλα βρίσκεται υπό εξέταση η εφαρμογή του μοντέλου «Πληρώνω όσο Πετάω» (Pay As You Throw) για επιχειρήσεις που παράγουν μεγάλες ποσότητες βιοαποβλήτων.
«Η ανακύκλωση αποκτά πραγματική αξία όταν τα οφέλη της επιστρέφουν στην κοινωνία. Το κομπόστ είναι το συμβολικό “ευχαριστώ” προς τους πολίτες. Το ουσιαστικό κέρδος είναι ότι όλοι μαζί προστατεύουμε το περιβάλλον, μειώνουμε τα απορρίμματα και εξοικονομούμε πόρους που επιστρέφουν στην τοπική κοινωνία», καταλήγει ο δήμαρχος Πολυγύρου.
