Αυτό είναι το πλαίσιο των διεκδικήσεων
Μετά από ψηφοφορία οριακού χαρακτήρα στο τέλος του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη, εγκρίθηκε το κείμενο διεκδικήσεων της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης. Η επιλογή του τελικού ψηφίσματος κρίθηκε ανάμεσα σε δύο προτάσεις με μικρές διαφορές ως προς τις διεκδικήσεις, αλλά με διακριτές αποχρώσεις στο θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο. Το εγκεκριμένο ψήφισμα συγκροτεί μια δέσμη 20 βασικών προτεραιοτήτων πολιτικής και σηματοδοτεί, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, μια συνολική θεσμική αλλαγή με στόχο τον εκσυγχρονισμό του κράτους και την επανεκκίνηση της Αυτοδιοίκησης, φέρνοντας το ελληνικό μοντέλο πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι χρηματοδοτικές ανάγκες των δήμων, η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου του «Καλλικράτη», η άρση μνημονιακών περιορισμών, η αυτόματη αναπροσαρμογή των ΚΑΠ, η κάλυψη του ενεργειακού κόστους και η διεκδίκηση επιστροφής παρακρατηθέντων πόρων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας ειδικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, αλλά και στοχευμένης ενίσχυσης μικρών, ορεινών και νησιωτικών δήμων. Η ΚΕΔΕ ζητά επίσης ουσιαστικότερη συμμετοχή στη διαχείριση εσόδων από το τέλος ανθεκτικότητας, ενίσχυση του προγράμματος αναβάθμισης σχολικών υποδομών και έκτακτη χρηματοδότηση για την οικονομική ισορροπία των δήμων το 2025.
Το ψήφισμα δίνει έμφαση στον θεσμικό εκσυγχρονισμό μέσω ενός νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, στη μετάβαση σε ένα σαφώς προσδιορισμένο μοντέλο αποκεντρωμένης διακυβέρνησης και στην κωδικοποίηση αρμοδιοτήτων. Σημαντική θέση κατέχει και η αναγκαιότητα ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού, με μόνιμες προσλήψεις, επιτάχυνση διαδικασιών μέσω ΑΣΕΠ, στελέχωση υπηρεσιών όπως η Δημοτική Αστυνομία και η παροχή κινήτρων για την κάλυψη θέσεων σε μικρούς δήμους.
Σε επίπεδο υποδομών, η ΚΕΔΕ ζητά νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα με προτεραιότητες τη συντήρηση δημοτικών δικτύων, την αγροτική οδοποιία, την αντισεισμική προστασία και έργα που ενισχύουν την τοπική ανάπτυξη. Προτείνεται επίσης ολοκληρωμένο πρόγραμμα στήριξης μικρών ορεινών και νησιωτικών δήμων, με οικονομικά κίνητρα, ειδικά ταμεία, προώθηση έργων ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και μέτρα αντιμετώπισης της εδαφικής ασυνέχειας.
Εξίσου κεντρική είναι η διεκδίκηση ενισχυμένης συμμετοχής των δήμων στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων. Στον τομέα της σχολικής στέγης, προτείνεται ενίσχυση χρηματοδότησης, αναβαθμισμένος ρόλος των δήμων και προώθηση της ψηφιακής εκπαίδευσης. Στα ζητήματα υδάτων, η ΚΕΔΕ ζητά ενιαίο εθνικό σχέδιο, διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα, χρηματοδότηση των ΔΕΥΑ και έργα βελτίωσης δικτύων.
Για την πολεοδομία, τονίζεται ότι οι ΥΔΟΜ πρέπει να παραμείνουν δημοτικές υπηρεσίες, με ενίσχυση, στελέχωση και καθοριστικό ρόλο των δήμων στον χωρικό σχεδιασμό. Στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων, τίθεται η ανάγκη επικαιροποίησης των Περιφερειακών Σχεδίων, ενίσχυσης της ανακύκλωσης και κατάργησης του τέλους ταφής με απόδοση των χρημάτων στους δήμους.
Κεντρικός άξονας αποτελεί και η ενίσχυση του τοπικού κοινωνικού κράτους: σταθερή κρατική χρηματοδότηση για δομές κοινωνικής πρόνοιας, μόνιμες θέσεις, ενίσχυση παιδικών σταθμών και ΚΔΑΠ, προγράμματα Βοήθεια στο Σπίτι, στήριξη ΑμεΑ και αναβάθμιση δημοτικών δομών υγείας. Παράλληλα, προτείνονται δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, βελτίωση μηχανισμών πολιτικής προστασίας, ταχύτερες αποζημιώσεις και ενεργός ρόλος της ΚΕΔΕ στον σχεδιασμό αστικής ανθεκτικότητας.
Η αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος συνδέεται με παρεμβάσεις σε τοπικό επίπεδο, στέγαση, οικονομικά κίνητρα και κοινωνικές πολιτικές. Στη χάραξη της νέας ενεργειακής πολιτικής, η Αυτοδιοίκηση ζητά ρόλο στον σχεδιασμό, χρηματοδότηση έργων ενεργειακής αναβάθμισης, διεύρυνση ενεργειακών κοινοτήτων και αναθεώρηση του ειδικού πλαισίου για τις ΑΠΕ.
Το ψήφισμα περιλαμβάνει επίσης αιτήματα αναβάθμισης της καταστατικής θέσης των αιρετών, συμμετοχή των δήμων στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, θεσμοθέτηση Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενίσχυση αθλητισμού και πολιτισμού, τουριστική ανάπτυξη με συμμετοχή των δήμων στον σχεδιασμό και αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών, καθώς και ενίσχυση της ψηφιακής μετάβασης μέσω «Έξυπνων Πόλεων», govHUB και ενισχυμένης κυβερνοασφάλειας.
Το συνέδριο αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, την υιοθέτηση του ψηφίσματος και την άμεση έναρξη επαφών της ΚΕΔΕ με την κυβέρνηση, τους πολιτικούς αρχηγούς και τον Πρόεδρο της Βουλής, με αιχμή την αύξηση των ΚΑΠ στον προϋπολογισμό του 2026 στα 4,5 δισ. ευρώ. Προβλέπεται επίσης παρουσία στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, συγκέντρωση αιρετών την ημέρα ψήφισής του, συμβολικό κλείσιμο δήμων και γενικές συνελεύσεις στις ΠΕΔ για ενημέρωση πολιτών. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ εξουσιοδοτείται να επανεκτιμήσει και να καθορίσει την περαιτέρω αγωνιστική στρατηγική της Αυτοδιοίκησης.
