Ανοίγει ο δρόμος για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου, με νέους κανόνες προστασίας και χρήσεων γης.
Ένα ακόμη βήμα για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου αποτελεί η έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) 5Α, η οποία καλύπτει 22 προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Η απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, ανοίγει τον δρόμο για την προετοιμασία του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος. Παράλληλα, το ποσοστό της συνολικής έκτασης του ελληνικού Δικτύου Natura 2000 που καλύπτεται από εγκεκριμένες περιβαλλοντικές μελέτες φτάνει πλέον το 77,5%.
Ποιες περιοχές των Ιονίων Νήσων περιλαμβάνει η μελέτη
Η εγκεκριμένη ΕΠΜ αφορά 22 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, καλύπτοντας σημαντικό μέρος του φυσικού και θαλάσσιου περιβάλλοντος του Ιονίου.
Στην περιοχή μελέτης περιλαμβάνονται οι Οθωνοί, το Μαθράκι, η Ερείκουσα, η Κέρκυρα, οι Παξοί και οι Αντίπαξοι, η Λευκάδα, ο Σκορπιός, το Μεγανήσι, ο Κάλαμος, ο Καστός, το Αρκούδι, ο Άτοκος, ο Βρομωνάς, η Κεφαλονιά, η Ζάκυνθος και οι Στροφάδες, καθώς και νησίδες του Ιονίου Πελάγους.
Με την έγκριση της ΕΠΜ 5Α ολοκληρώνεται το σύνολο των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών που απαιτούνται για τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου.
Η συγκεκριμένη μελέτη καλύπτει τα εναπομείναντα χερσαία τμήματα του σχεδιαζόμενου πάρκου, κυρίως περιοχές της Ζακύνθου και των νησιών και νησίδων του Εσωτερικού Αρχιπελάγους του Ιονίου που έχουν ήδη ενταχθεί στο Natura 2000.
Σε συνδυασμό με τις προηγούμενες μελέτες για το θαλάσσιο και τα υπόλοιπα χερσαία τμήματα, δημιουργείται η επιστημονική βάση για την ολοκληρωμένη προστασία της περιοχής.
Τι προβλέπεται για τις χρήσεις γης και τις δραστηριότητες
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η νέα μελέτη συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός ενιαίου και σύγχρονου πλαισίου προστασίας για τις προστατευόμενες περιοχές των Ιονίων Νήσων.
Μέσω της ΕΠΜ προσδιορίζονται:
- Ζώνες προστασίας για τις επιμέρους περιοχές.
- Επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες, με βάση τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά τους.
- Μέτρα διαχείρισης και προστασίας των οικοσυστημάτων.
- Προϋποθέσεις συμβατότητας της προστασίας της φύσης με ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες.
Ο σχεδιασμός επιδιώκει να διατηρήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των νησιωτικών περιοχών, συνδυάζοντας την περιβαλλοντική προστασία με τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Στους επιμέρους στόχους περιλαμβάνονται η διατήρηση φυσικών στοιχείων μοναδικής αξίας σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο, η αντιμετώπιση πιέσεων και απειλών για προστατευόμενους οικοτόπους και είδη, καθώς και η εκπλήρωση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας για την προστασία της φύσης.
Προστασία της μεσογειακής φώκιας, των θαλάσσιων χελωνών και της ποσειδωνίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας του Ιονίου, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά και απειλούμενα είδη.
Η ΕΠΜ προβλέπει κατευθύνσεις προστασίας για τη μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και τις θαλάσσιες χελώνες, καθώς και για την ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη που απαντώνται στις νησίδες.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στα θαλάσσια λιβάδια ποσειδωνίας και σε άλλους ευαίσθητους τύπους οικοτόπων, αναγνωρίζοντας την υψηλή οικολογική και βιογεωγραφική αξία του Ιονίου Πελάγους.
Το υπουργείο επισημαίνει ότι η προστασία αυτών των οικοσυστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της περιοχής, χωρίς να παραγνωρίζονται οι ανάγκες των κατοίκων και οι δυνατότητες ήπιας οικονομικής δραστηριότητας.
Το επόμενο βήμα για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου
Με την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών, το ΥΠΕΝ προχωρά στο επόμενο στάδιο, που αφορά την προετοιμασία του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου.
Η εξέλιξη ακολουθεί την πρόσφατη υποβολή στο Συμβούλιο της Επικρατείας του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες.
Οι δύο πρωτοβουλίες εντάσσονται στην κυβερνητική δέσμευση για τη δημιουργία νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, με στόχο την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου προστασίας των ελληνικών θαλασσών.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η πρόοδος των σχετικών διαδικασιών ενισχύει τη θέση της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Σταύρος Παπασταύρου: «Προχωράμε αποφασιστικά και στο Ιόνιο»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την έγκριση της μελέτης σημαντικό στάδιο για τη θεσμοθέτηση του νέου θαλάσσιου πάρκου.
«Μετά την κατάθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες, προχωράμε αποφασιστικά και στο Ιόνιο. Με την έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης για τα Ιόνια Νησιά, ολοκληρώνουμε τις μελέτες που απαιτούνται και περνάμε στην προετοιμασία του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για τη θεσμοθέτηση του Πάρκου», δήλωσε.
Ο υπουργός συνέδεσε την εξέλιξη με την υλοποίηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη δημιουργία νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων.
«Ο μοναδικός φυσικός πλούτος του Ιονίου, από τα λιβάδια ποσειδωνίας έως τα απειλούμενα θαλάσσια είδη, αποτελεί πολύτιμη κληρονομιά και ευθύνη μας να τον διαφυλάξουμε», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η επιδίωξη είναι η θέσπιση σαφών κανόνων που θα συνδυάζουν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ακόμη ότι το 77,5% της συνολικής έκτασης του Δικτύου Natura 2000 καλύπτεται πλέον από εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, τονίζοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης και των συγκεκριμένων θεσμικών βημάτων για την προστασία της φύσης.
Καταλήγοντας, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας των θαλασσών.
