Η διεθνής δημοσκόπηση αναδεικνύει την ανησυχία για τους καύσωνες και την ανάγκη ουσιαστικών παρεμβάσεων απέναντι στην κλιματική κρίση
Ιδιαίτερα υψηλά παραμένουν τα επίπεδα ανησυχίας για την κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα διεθνή δημοσκόπηση, καθώς το 96% των ερωτηθέντων ανησυχεί για τις δασικές πυρκαγιές, το 94% για τους καύσωνες και το 90% για την κλιματική κρίση συνολικά. Παράλληλα, το 85% υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, ενός αερίου που συμβάλλει σημαντικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την περιβαλλοντική πολιτική και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Τι δείχνει η δημοσκόπηση για την Ελλάδα
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Global Methane Hub (GMH), σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Επικοινωνίας για την Κλιματική Αλλαγή του Πανεπιστημίου Yale (YCCC) και το WWF Ελλάς.
Στόχος ήταν η καταγραφή των απόψεων των πολιτών για την κλιματική αλλαγή, η αξιολόγηση των γνώσεών τους σχετικά με το μεθάνιο και η διερεύνηση της υποστήριξης συγκεκριμένων μέτρων περιορισμού των εκπομπών του.
Στην Ελλάδα συμμετείχαν τουλάχιστον 700 ενήλικοι με πρόσβαση στο διαδίκτυο. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν εκτεταμένη ανησυχία για τις περιβαλλοντικές απειλές και ευρεία αποδοχή πολιτικών αντιμετώπισής τους.
Ειδικότερα:
- 96% ανησυχεί για τις δασικές πυρκαγιές.
- 94% εκφράζει ανησυχία για την ακραία ζέστη και τους καύσωνες.
- 90% ανησυχεί για την κλιματική αλλαγή.
- 85% υποστηρίζει μέτρα περιορισμού των εκπομπών μεθανίου.
- 83% τάσσεται υπέρ της λήψης μέτρων για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
- 75% θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την αυξημένη ευαισθητοποίηση των πολιτών απέναντι σε φαινόμενα που επηρεάζουν την καθημερινότητα, τις υποδομές και την ασφάλεια των τοπικών κοινωνιών.
Η ευθύνη των επιχειρήσεων και ο ρόλος των αποβλήτων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις σχετικά με τους κλάδους που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών μεθανίου.
Η μεγάλη πλειονότητα των συμμετεχόντων υποστηρίζει παρεμβάσεις στους τρεις βασικούς τομείς ανθρωπογενών εκπομπών: τη γεωργία, τη διαχείριση αποβλήτων και την ενέργεια.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 68% θεωρεί ότι οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ευθύνη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ενώ το 65% αποδίδει αντίστοιχη ευθύνη στις επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων.
Ακόμη υψηλότερα είναι τα ποσοστά όσων αναγνωρίζουν τη δυνατότητα των συγκεκριμένων κλάδων να συμβάλουν σε ουσιαστικές αλλαγές: 87% για τις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου και 88% για τις εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων.
Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς η διαχείριση των αστικών αποβλήτων αποτελεί βασικό πεδίο δραστηριότητας των δήμων και των αρμόδιων φορέων.
Ευρωπαϊκός Κανονισμός: Πρόταση τριετούς αναβολής υποχρεώσεων
Η δημοσιοποίηση της έρευνας συμπίπτει με σημαντικές εξελίξεις στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου.
Στις 22 Οκτωβρίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόταση για τριετή αναβολή συγκεκριμένων υποχρεώσεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1787, ο οποίος αφορά τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα.
Η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε με 341 ψήφους υπέρ, 225 κατά και 6 αποχές. Η απόφαση διαμορφώνει τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη νομοθετική διαδικασία και δεν συνιστά από μόνη της οριστική τροποποίηση του κανονισμού.
Το υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπει υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις και τους εισαγωγείς πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, σχετικά με την ακριβή μέτρηση, την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου, καθώς και την καταγραφή της έντασής τους στα καύσιμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην ανακοίνωση των οργανώσεων, η εφαρμογή των σχετικών απαιτήσεων είχε στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 1,9 εκατ. τόνους ετησίως.
Οι προβλέψεις αποσκοπούν επίσης στον περιορισμό των διαρροών και της σπατάλης φυσικού αερίου μέσω καύσης σε πυρσούς, εξαέρωσης και ανεξέλεγκτων διαρροών.
Η προτεινόμενη αναβολή αφορά συγκεκριμένες προθεσμίες συμμόρφωσης και υποβολής στοιχείων, προκαλώντας διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς την ταχύτητα εφαρμογής των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.
Γιατί η μείωση του μεθανίου θεωρείται κρίσιμη
Το μεθάνιο αποτελεί ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου και ευθύνεται για περίπου 30% της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας από την προβιομηχανική εποχή.
Σε χρονικό ορίζοντα 20 ετών, το δυναμικό υπερθέρμανσής του είναι περισσότερο από 80 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂).
Επειδή παραμένει στην ατμόσφαιρα για μικρότερο χρονικό διάστημα από το διοξείδιο του άνθρακα, ο περιορισμός των εκπομπών του μπορεί να συμβάλει σχετικά γρήγορα στην επιβράδυνση της υπερθέρμανσης.
Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία που επικαλούνται οι οργανώσεις, μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου κατά 45% μέσα στην τρέχουσα δεκαετία θα μπορούσε να αποτρέψει σχεδόν 0,3 βαθμούς Κελσίου πρόσθετης υπερθέρμανσης έως το 2045.
Πέρα από τα κλιματικά οφέλη, ο περιορισμός του μεθανίου συνδέεται με καλύτερη ποιότητα αέρα, προστασία των καλλιεργειών, περιορισμό κινδύνων για τη δημόσια υγεία, δημιουργία θέσεων εργασίας και ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας.
Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών, οι οποίες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Global Methane Hub: «Επείγουσα η ανάγκη δράσης»
Ο Μαρσέλο Μένα (Marcelo Mena), διευθύνων σύμβουλος του Global Methane Hub, επισήμανε ότι τα υψηλά ποσοστά ανησυχίας για πυρκαγιές και καύσωνες καταδεικνύουν την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.
«Με την ανησυχία για τις δασικές πυρκαγιές και την ακραία ζέστη να βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, οι πολίτες σε όλη την Ελλάδα αντιλαμβάνονται πόσο επείγουσα είναι η ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, στις χώρες που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση, όσοι δήλωσαν ότι βιώνουν πιο άμεσα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ήταν περισσότερο πιθανό να υποστηρίζουν την άμεση λήψη μέτρων.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η ευρεία αποδοχή πολιτικών περιορισμού του μεθανίου στην Ελλάδα δημιουργεί δυνατότητες για την προώθηση αποτελεσματικών λύσεων κατά την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού.
WWF Ελλάς: Προειδοποίηση για τα ορυκτά καύσιμα
Η Θεοδότα Νάντσου, επικεφαλής πολιτικής του WWF Ελλάς, συνέδεσε τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης με τις κλιματικές καταστροφές που έχουν πλήξει τη χώρα τα τελευταία χρόνια.
«Καθώς οι τοπικές κοινωνίες στην Ελλάδα έρχονται αντιμέτωπες όλο και συχνότερα με ολοένα και εντονότερες κλιματικές καταστροφές, όπως οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι καταστροφικές καταιγίδες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την κακοκαιρία Daniel το 2023, η μείωση των εκπομπών μεθανίου αναδεικνύεται σε ζήτημα ζωτικής σημασίας», ανέφερε.
Χαρακτήρισε ενθαρρυντική την υψηλή αποδοχή των μέτρων από την ελληνική κοινή γνώμη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πρόκληση αφορά και τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές επιλογές της χώρας.
«Η πραγματική πρόκληση τώρα είναι να διασφαλίσουμε ότι η Ελλάδα δεν θα εγκλωβιστεί σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, μέσα από νέες έρευνες για πετρέλαιο και αέριο και τη συνεχή επέκταση των υποδομών υγροποιημένου αερίου (LNG)», τόνισε.
Διεθνής έρευνα σε 18 χώρες με 12.189 συμμετέχοντες
Η δημοσκόπηση διεξήχθη από την Global Strategy Group, μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου διάρκειας περίπου δέκα λεπτών, από τις 3 έως τις 25 Αυγούστου 2026.
Συνολικά συμμετείχαν 12.189 άτομα από 18 χώρες της Ευρώπης, της Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Το ερωτηματολόγιο διατέθηκε σε 14 γλώσσες συνολικά, συμπεριλαμβανομένης της αγγλικής.
Εκτός από την Ελλάδα, η έρευνα κάλυψε τη Βραζιλία, την Κίνα, τη Δανία, την Αιθιοπία, τη Γερμανία, την Ινδονησία, την Ιταλία, τη Μαλαισία, το Μαρόκο, τη Νιγηρία, την Παραγουάη, τη Νότια Αφρική, τη Νότια Κορέα, την Ισπανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ουρουγουάη.
Οι συμμετέχοντες ήταν ενήλικοι ηλικίας 18 ετών και άνω, με πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η στάθμιση των αποτελεσμάτων έγινε με βάση την ηλικία, το φύλο, τη γεωγραφική κατανομή και την εκπαίδευση, ενώ για την Ελλάδα το αναφερόμενο περιθώριο σφάλματος είναι ±3,7 ποσοστιαίες μονάδες.
Κατά συνέπεια, τα ευρήματα αντιπροσωπεύουν τον ενήλικο πληθυσμό με διαδικτυακή πρόσβαση στις χώρες που εξετάστηκαν και όχι το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού.
Στο σύνολο των 18 χωρών, το 85% υποστηρίζει μέτρα μείωσης του μεθανίου. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Νότια Κορέα με 94%, στη Μαλαισία με 91%, στην Κίνα και τη Βραζιλία με 90%, καθώς και στη Νιγηρία και τη Νότια Αφρική με 89%.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας για τον περιορισμό της ρύπανσης από μεθάνιο, με τη συμμετοχή κυβερνήσεων, επιχειρήσεων, επιστημονικών φορέων και τοπικών κοινωνιών.
Η πλήρης διεθνής έκθεση είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του Global Methane Hub.
