Έρευνα καταγράφει 349 αποφάσεις σε 34 μήνες, αποκλίσεις στα επίσημα στοιχεία και αναπάντητα ερωτήματα για τις δημοτικές δαπάνες
Στα 8,4 εκατ. ευρώ ανέρχεται η καταγεγραμμένη αξία των απευθείας αναθέσεων του Δήμου Παλλήνης κατά τους πρώτους 34 μήνες της διοίκησης του Χρήστου Αηδόνη, σύμφωνα με έρευνα του notioanatolika.gr. Η καταγραφή αναδεικνύει σημαντικές αποκλίσεις από τα στοιχεία που παρουσίασε η δημοτική αρχή, αλλά και ερωτήματα για τον προγραμματισμό των δαπανών και τη διαχείριση των δημοτικών πόρων.
Από την επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων του ΚΗΜΔΗΣ και της Διαύγειας προέκυψαν 349 αποφάσεις απευθείας ανάθεσης, συνολικής αξίας 8.407.991,06 ευρώ με ΦΠΑ, από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως τις 9 Νοεμβρίου 2026. Πρόκειται για συμβάσεις που συνάπτονται χωρίς ανοικτό διαγωνισμό, μέσω διαδικασίας που προβλέπεται από τη νομοθεσία.
Οι αναθέσεις ανά έτος
Η έρευνα βασίστηκε σε δημόσιες καταχωρίσεις του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων, με συμπληρωματικό έλεγχο στη Διαύγεια. Από την καταγραφή εξαιρέθηκαν προπαρασκευαστικές πράξεις, ακυρώσεις και διπλές εγγραφές.
Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν:
- 2024: 131 αποφάσεις, αξίας 2.996.463,24 ευρώ με ΦΠΑ.
- 2025: 136 αποφάσεις, αξίας 3.126.117,94 ευρώ με ΦΠΑ.
- 2026: 82 αποφάσεις, αξίας 2.285.409,88 ευρώ με ΦΠΑ, έως τις 9 Νοεμβρίου.
Το συνολικό ποσό διαμορφώνεται σε 8.407.991,06 ευρώ με ΦΠΑ ή 6.839.132,99 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Διευκρινίζεται ότι τα ποσά αποτυπώνουν την αξία των αποφάσεων και όχι κατ’ ανάγκη τις πραγματοποιηθείσες πληρωμές. Η καταγραφή δεν συνιστά ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο ή πιστοποιημένη πλήρη απογραφή των συμβάσεων όλων των δημοτικών φορέων.
Η απάντηση Αηδόνη και οι αποκλίσεις
Ο Χρήστος Αηδόνης, με έγγραφο της 11ης Νοεμβρίου 2026 (αρ. πρωτ. 37283), παρουσίασε διαφορετικά μεγέθη. Σύμφωνα με την απάντησή του, το 2024 πραγματοποιήθηκαν 167 απευθείας αναθέσεις, αξίας 3.123.612,65 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, το 2025 έγιναν 148 αναθέσεις, ύψους 2.819.314,31 ευρώ, ενώ το 2026 καταγράφονται 60 αναθέσεις, αξίας 1.262.076,49 ευρώ, έως την ημερομηνία της απάντησης.
Συνολικά, ο δήμος εμφανίζει 375 αναθέσεις, ύψους 7.205.003,45 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, έναντι 349 αποφάσεων, αξίας 6.839.132,99 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, που εντόπισε η δημοσιογραφική έρευνα.
Οι διαφορές είναι εμφανείς τόσο στον αριθμό όσο και στην αξία των συμβάσεων. Ενδεικτικά, για το 2026 η έρευνα καταγράφει 82 αποφάσεις έως τις 9 Νοεμβρίου, ενώ ο δήμος αναφέρει 60 έως τις 11 Νοεμβρίου. Αντίστοιχα, για το 2024 η δημοτική αρχή δηλώνει περισσότερα από 3,12 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, όταν η έρευνα εντοπίζει περίπου 3 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Οι αποκλίσεις δεν αποδεικνύουν από μόνες τους σφάλμα σε κάποια από τις δύο καταγραφές. Απαιτούν, ωστόσο, αναλυτική αντιπαραβολή, η οποία δεν κατέστη δυνατή, καθώς ο δήμος δεν απέστειλε την κατάσταση με τους αριθμούς καταχώρισης ΑΔΑΜ, παρότι ζητήθηκε.
Αύξηση 6,9% το πρώτο έτος της διοίκησης
Ο δήμαρχος επικαλείται «ραγδαία κατ’ έτος μείωση» των απευθείας αναθέσεων, συγκρίνοντας τη σημερινή διοίκηση με την προηγούμενη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που απέστειλε, το 2022 πραγματοποιήθηκαν 188 αναθέσεις, αξίας 3.083.261,58 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, και το 2023 άλλες 198, ύψους 2.920.894,23 ευρώ.
Το 2024, πρώτο έτος της διοίκησης Αηδόνη, οι αναθέσεις μειώθηκαν στις 167, αλλά η αξία τους αυξήθηκε στα 3.123.612,65 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Πρόκειται για αύξηση 202.718,42 ευρώ ή περίπου 6,9% σε σχέση με το 2023.
Το 2025 καταγράφεται πράγματι μείωση τόσο του αριθμού όσο και της αξίας των αναθέσεων, στα 2,82 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Επομένως, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη διαδοχική μείωση του αριθμού των αναθέσεων κατά τα ολοκληρωμένα έτη 2023–2025, όχι όμως και τη συνεχή ετήσια υποχώρηση της οικονομικής τους αξίας.
Η σύγκριση με την περίοδο της πανδημίας
Η αντιπαραβολή με τα έτη 2022 και 2023 απαιτεί πρόσθετες διευκρινίσεις, καθώς πρόκειται για περίοδο κατά την οποία η πανδημία εξακολουθούσε να επηρεάζει τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.
Με το άρθρο 48 του νόμου 5007/2022 παρατάθηκαν έως τις 31 Μαρτίου 2023 ειδικές ρυθμίσεις για δημόσιες συμβάσεις σχετικές με την αντιμετώπιση της Covid-19. Στις 5 Μαΐου 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε τη λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι αναθέσεις της περιόδου συνδέονταν με την πανδημία ή υπάγονταν στις ειδικές διατάξεις. Για ασφαλή σύγκριση απαιτείται διαχωρισμός των έκτακτων δαπανών από τις συνήθεις λειτουργικές ανάγκες του δήμου.
Οι 42 αναθέσεις του Δεκεμβρίου και η συγκέντρωση σε δέκα αναδόχους
Ξεχωριστό εύρημα αποτελεί η συγκέντρωση 42 απευθείας αναθέσεων τον Δεκέμβριο του 2024, συνολικής αξίας 964.362,26 ευρώ με ΦΠΑ. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 32% της ετήσιας καταγεγραμμένης αξίας.
Η συγκέντρωση αυτή δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη παρανομίας ή κακοδιαχείρισης. Θέτει, ωστόσο, ερωτήματα για τον χρονικό προγραμματισμό των δαπανών, τις διαθέσιμες πιστώσεις και τις ανάγκες που καλύφθηκαν στο τέλος του οικονομικού έτους.
Παράλληλα, σύμφωνα με προκαταρκτική επεξεργασία, οι δέκα ανάδοχοι με τη μεγαλύτερη αξία συμβάσεων συγκεντρώνουν περίπου το 31,5% των αναθέσεων, δηλαδή σχεδόν 2,65 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Η ταυτοποίηση των αναδόχων και η αντιστοίχιση των συμβάσεων παραμένουν υπό διασταύρωση. Το εύρημα δεν τεκμηριώνει παρατυπία, καθώς η συγκέντρωση μπορεί να συνδέεται με το αντικείμενο των συμβάσεων. Αναδεικνύει, πάντως, την ανάγκη εξέτασης της συχνότητας των αναθέσεων και της δυνατότητας αξιοποίησης ανταγωνιστικών διαδικασιών.
Τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα
Η απάντηση της δημοτικής αρχής δεν καλύπτει δύο βασικά ζητήματα που τέθηκαν από το notioanatolika.gr.
Το πρώτο αφορά τα κριτήρια επιλογής των απευθείας αναθέσεων και κατά πόσο οι αντίστοιχες ανάγκες θα μπορούσαν να καλυφθούν μέσω ανοικτών διαγωνισμών.
Ο δήμαρχος περιορίζεται στην επισήμανση ότι η διαδικασία προβλέπεται από τη νομοθεσία και ότι οι σχετικές αποφάσεις δημοσιεύονται στο ΚΗΜΔΗΣ και στη Διαύγεια, χωρίς ειδικότερη αιτιολόγηση των επιλογών.
Το δεύτερο αφορά τη συνολική αξία των συμβάσεων που ανατέθηκαν μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών κατά την ίδια περίοδο. Χωρίς αυτό το στοιχείο δεν μπορεί να υπολογιστεί το μερίδιο των απευθείας αναθέσεων στη συνολική συμβατική δραστηριότητα του δήμου.
Νομιμότητα και διαχείριση δημοτικών πόρων
Οι απευθείας αναθέσεις προβλέπονται από το άρθρο 118 του νόμου 4412/2016, με γενικό χρηματικό όριο τις 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και υψηλότερα όρια για ορισμένες κατηγορίες συμβάσεων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Συνεπώς, ο αριθμός και η συνολική αξία τους δεν αποδεικνύουν αυτομάτως παρανομία. Κάθε σύμβαση αξιολογείται με βάση το αντικείμενο, την εκτιμώμενη αξία και το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Ωστόσο, η νομιμότητα δεν εξαντλεί τη συζήτηση για την ορθολογική διαχείριση των δημοτικών πόρων. Ζητούμενο παραμένει ο έγκαιρος προγραμματισμός, η αξιοποίηση του ανταγωνισμού και η οικονομικά αποτελεσματικότερη κάλυψη επαναλαμβανόμενων αναγκών.
Η δημοσίευση των αποφάσεων αποτελεί υποχρέωση διαφάνειας, δεν υποκαθιστά όμως την ουσιαστική αιτιολόγηση των επιλογών της διοίκησης.
Η ανάγκη πλήρους οικονομικής εικόνας
Η έρευνα καταγράφει την αξία των αναθέσεων επί της σημερινής δημοτικής αρχής, χωρίς να αποδίδει προσωπικά στον Χρήστο Αηδόνη την υπογραφή ή τη λήψη κάθε επιμέρους απόφασης.
Παράλληλα, δεν έχει ολοκληρωθεί η ενσωμάτωση όλων των πράξεων των πρώην σχολικών επιτροπών. Επιπλέον, 31 εκτελεστικές αποφάσεις, αξίας περίπου 1,16 εκατ. ευρώ, εξετάστηκαν χωριστά, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος διπλής προσμέτρησης.
Η επίσημη απάντηση του δημάρχου περιλαμβάνεται στο ρεπορτάζ, χωρίς όμως να εξηγεί τις αριθμητικές αποκλίσεις ή να παρέχει τα αναλυτικά στοιχεία που απαιτούνται για την πλήρη αξιολόγησή τους.
Η δημοσιοποίηση των συμβάσεων με τα αντίστοιχα ΑΔΑΜ, καθώς και της συνολικής αξίας των διαγωνιστικών αναθέσεων, θα επέτρεπε την ουσιαστική διασταύρωση των δεδομένων.
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται δεν αφορά μόνο το ύψος των 8,4 εκατ. ευρώ, αλλά τα κριτήρια με τα οποία επιλέχθηκαν οι απευθείας αναθέσεις και τη θέση τους στη συνολική οικονομική διαχείριση του Δήμου Παλλήνης.
