Ο δήμαρχος Αθηναίων μιλά για 40.000 κλειστά σπίτια, υπερτουρισμό και μηδενική επιστροφή του τέλους ανθεκτικότητας
Σε μετωπική κριτική προς την κυβερνητική πολιτική για το στεγαστικό προχώρησε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, αντιπαραθέτοντας στην πρόταση για μεγαλύτερα ύψη κτιρίων τις χιλιάδες κλειστές κατοικίες της Αθήνας, την απουσία κοινωνικής στέγης και την πίεση που ασκούν στην πόλη ο υπερτουρισμός και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα επιστροφής στον Δήμο μέρους των εσόδων που προκύπτουν από την τουριστική δραστηριότητα.
Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο Χάρης Δούκας απάντησε στην πρόταση που είχε διατυπώσει μία ημέρα νωρίτερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τη δυνατότητα αύξησης του ύψους των κτιρίων κατά έναν ή δύο ορόφους, ως πολεοδομικό κίνητρο για νέες κατοικίες μακροχρόνιας μίσθωσης.
Ο δήμαρχος Αθηναίων αμφισβήτησε ευθέως αυτή την κατεύθυνση, συνδέοντας το στεγαστικό με την ποιότητα ζωής, το πράσινο και την πυκνή δόμηση.
«Η λύση στο στεγαστικό θα είναι να δώσουμε περισσότερο τσιμέντο και μεγαλύτερο ύψος στα κτίρια, για να μην μπορούμε να βλέπουμε την Ακρόπολη; Δηλαδή, κινούμαστε στη λάθος κατεύθυνση», ανέφερε.
40.000 κατοικίες χωρίς χρήση στην Αθήνα
Στον πυρήνα της κριτικής του Χάρη Δούκα βρέθηκε το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα της Αθήνας.
Όπως είπε, από μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Χάρβαρντ προκύπτει ότι υπάρχουν περίπου 40.000 κατοικίες χωρίς χρήση, ενώ 20.000 από αυτές δεν έχουν ηλεκτροδότηση εδώ και δύο χρόνια.
«Φανταστείτε 20.000 κατοικίες να έβγαιναν στην αγορά για κοινωνική κατοικία», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ήδη προτάσεις και εργαλεία για την ενεργοποίηση μέρους αυτού του αποθέματος.
Το μέγεθος των κενών κατοικιών αποτελεί επιχείρημα που έχει χρησιμοποιήσει και το προηγούμενο διάστημα ο δήμαρχος Αθηναίων, προτείνοντας την αξιοποίηση μακροχρόνια ακατοίκητων ακινήτων για στεγαστικές ανάγκες.
Ο ίδιος έθεσε μάλιστα ευθέως το ερώτημα εάν η μη διάθεση περισσότερων ακινήτων στην αγορά συμβάλλει στη διατήρηση των υψηλών τιμών.
Όταν ο Χρήστος Χωμενίδης τον ρώτησε εάν υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση, «εξυπηρετώντας συμφέροντα», δεν απελευθερώνει τις κλειστές κατοικίες ώστε να παραμένουν υψηλά τα ενοίκια, ο Χάρης Δούκας απάντησε: «Ακριβώς».
«Μηδέν κοινωνικές κατοικίες από το Ταμείο Ανάκαμψης»
Ο δήμαρχος Αθηναίων άσκησε κριτική και στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στην Αθήνα δεν δημιουργήθηκαν κοινωνικές κατοικίες μέσω του Ταμείου, σε αντίθεση με πρακτικές που ακολουθήθηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.
«Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έφτιαξε μηδέν κοινωνικές κατοικίες στην Αθήνα», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας κυβερνητική πολιτική επιλογή τη μη αξιοποίηση των πόρων προς αυτή την κατεύθυνση.
Έφερε ως αντιπαράδειγμα την Ισπανία, όπου, όπως είπε, πόροι του Ταμείου χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας.
Από 2 εκατ. στους 10 εκατ. τουρίστες
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο που ανέδειξε ο Χάρης Δούκας ήταν ο υπερτουρισμός και η πίεση που προκαλεί στην κατοικία και στις γειτονιές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, όταν η σημερινή δημοτική αρχή ανέλαβε, η Αθήνα βρισκόταν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα τουριστικής κίνησης μετά την οικονομική κρίση και την πανδημία, ενώ πλέον η πόλη οδεύει προς περίπου 10 εκατ. επισκέπτες ετησίως, με μέση διάρκεια παραμονής τις 3,5 ημέρες.
Ο δήμαρχος χρησιμοποίησε τα παραδείγματα της Βαρκελώνης και της Φλωρεντίας, προειδοποιώντας για ιστορικά κέντρα από τα οποία υποχωρεί η μόνιμη κατοικία και κυριαρχεί αποκλειστικά η τουριστική χρήση.
«Από την πρώτη στιγμή είπαμε να μη γίνουμε Βαρκελώνη», τόνισε.
Όπως εξήγησε, ο Δήμος εκπόνησε μελέτη φέρουσας ικανότητας, εντόπισε περιοχές που βρίσκονταν ήδη στα όρια του κορεσμού και απέστειλε τα σχετικά δεδομένα στην κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει το πάγωμα νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων σε τρεις δημοτικές κοινότητες.
«Η Πλάκα να μη γίνει Mall»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Χάρης Δούκας στην Πλάκα και στον κίνδυνο αλλοίωσης του χαρακτήρα της από την υπερβολική τουριστική και εμπορική εκμετάλλευση.
«Δίνουμε μία μεγάλη μάχη για την Πλάκα, για να μη γίνει Mall», είπε, υποστηρίζοντας ότι η δημοτική αρχή δέχεται πιέσεις επειδή επιχειρεί να περιορίσει τη δημιουργία νέων ξενοδοχείων και την πλήρη μετατροπή της περιοχής σε ζώνη εστίασης και ψυχαγωγίας.
Το ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι να διατηρηθούν οι μόνιμοι κάτοικοι και να μη μετατραπούν ιστορικές γειτονιές σε περιοχές αποκλειστικά για επισκέπτες.
Μόλις 0,4 ευρώ στον Δήμο από κάθε επισκέπτη
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν και η αναφορά του δημάρχου στα οικονομικά οφέλη που αποκομίζει ο ίδιος ο Δήμος από τη μεγάλη τουριστική κίνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κάθε επισκέπτης αφήνει στον Δήμο Αθηναίων μόλις 0,4 ευρώ συνολικά.
Παράλληλα, στάθηκε στο τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, το οποίο επιβαρύνει τη διαμονή και μπορεί, όπως είπε, να ξεπερνά τα 10 ευρώ ημερησίως στα ξενοδοχεία πέντε αστέρων κατά τις περιόδους αιχμής.
Ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι από το συγκεκριμένο τέλος δεν επιστρέφεται απευθείας στον Δήμο Αθηναίων κανένα ποσό, παρότι ο Δήμος επωμίζεται σημαντικό μέρος του κόστους από την αυξημένη χρήση των υποδομών της πόλης.
Όπως υπολόγισε, εάν το 60% του τέλους επέστρεφε στον Δήμο, η Αθήνα θα μπορούσε να διαθέτει περίπου 30 εκατ. ευρώ επιπλέον για έργα και υπηρεσίες.
«Το ανταποδοτικό τέλος που δίνει ο τουρίστας για να μπορούμε εμείς να κρατάμε την Αθήνα με πεζοδρόμια, με καθαριότητα, με φώτα, δεν γυρνάει στην Αθήνα», ανέφερε.
Καθαριότητα έως και οκτώ φορές την ημέρα στο κέντρο
Ο δήμαρχος συνέδεσε το ζήτημα των εσόδων με την καθημερινή επιβάρυνση των υπηρεσιών καθαριότητας.
Όπως είπε, σε ορισμένα σημεία του κέντρου τα συνεργεία του Δήμου περνούν για αποκομιδή επτά και οκτώ φορές την ημέρα, εξαιτίας του όγκου απορριμμάτων που παράγουν ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης και τουριστικές δραστηριότητες.
Σημείωσε ότι πολλά καταστήματα και ξενοδοχεία δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες εσωτερικές ή υπόγειες υποδομές αποθήκευσης απορριμμάτων, με αποτέλεσμα η πίεση στους δρόμους να ανανεώνεται μέσα σε λίγες ώρες.
Ο Δήμος, σύμφωνα με τον ίδιο, προχωρά στην εγκατάσταση υπόγειων κάδων και έχει δημιουργήσει σταθμό μεταφόρτωσης, επιχειρώντας να δημιουργήσει υποδομές με μεγαλύτερο βάθος χρόνου.
«Άλλο να καθαρίζεις μια πόλη 700.000 κατοίκων και άλλο να καθαρίζεις μια πόλη 10 εκατομμυρίων συν 700.000 κατοίκων», είπε χαρακτηριστικά.
«Μάχη με τα λόμπι των κατασκευαστών»
Το τρίτο μέτωπο που περιέγραψε ο Χάρης Δούκας αφορά τη δόμηση και το ύψος των νέων κτιρίων.
«Δίνουμε μεγάλη μάχη και με τα λόμπι των κατασκευαστών», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η δημοτική αρχή επιχειρεί να θέσει όρια στην περαιτέρω αύξηση της δόμησης.
Συνέδεσε μάλιστα το ζήτημα με την προστασία της θέας προς την Ακρόπολη.
«Η Ακρόπολη είναι δημοκρατικό μνημείο, γιατί ένα βασικό στοιχείο της είναι ότι μπορείς να τη βλέπεις σχεδόν από παντού», είπε, επιμένοντας ότι δεν μπορούν να επιτρέπονται κτίρια τέτοιου ύψους ώστε να αποκλείουν την οπτική επαφή με το μνημείο.
Υπενθύμισε και την υπόθεση του ξενοδοχείου Coco-Mat, για την οποία είχε κινηθεί δικαστικά μαζί με την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΕΤ) ήδη πριν αναλάβει τη δημαρχία.
«Όριο στο τσιμέντο» αντί για νέους ορόφους
Για τον Χάρη Δούκα, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην αισθητική ή στην προστασία της Ακρόπολης, αλλά αφορά συνολικά την ποιότητα ζωής.
Επικαλέστηκε τα προβλήματα πυκνής δόμησης σε περιοχές όπως η Κυψέλη, όπου τα στενά οικοδομικά τετράγωνα, η έλλειψη φωτός και οι περιορισμένοι ελεύθεροι χώροι επιβαρύνουν, όπως είπε, και την ψυχική υγεία των κατοίκων.
Γι’ αυτό, υποστήριξε, η απάντηση στην κρίση κατοικίας δεν μπορεί να είναι απλώς περισσότεροι όροφοι και περισσότερη οικοδομή, όταν παράλληλα υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες αναξιοποίητες κατοικίες.
Η αντιπαράθεση αποτυπώνει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για το στεγαστικό: από τη μία, η κυβερνητική πρόταση για ενίσχυση της προσφοράς κατοικίας και κίνητρα σε νέες αναπτύξεις μακροχρόνιας μίσθωσης· από την άλλη, η θέση του δημάρχου ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος, στην κοινωνική κατοικία και στον περιορισμό της περαιτέρω οικοδομικής πίεσης.
